breaking newsΆποψηΔιεθνή

Σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας “Το Κακό Αλλά Χρήσιμο Παιδί Του ΝΑΤΟ Και Των Ηνωμένων Πολιτειών”

 

ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ*

Τον τελευταίο καιρό προέκυψε μία ρητορική αντιπαράθεση ανάμεσα στην Τουρκία και στις ΗΠΑ, η οποία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας στρατιωτικής σύγκρουσης στη Βόρεια Συρία.

Τα τουρκικά στρατεύματα έχουν προσχωρήσει στην επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας» με στόχο τις δυνάμεις της κουρδικής πολιτοφυλακής YPG, τις οποίες και θεωρούν ότι συνδέονται με την τρομοκρατική οργάνωσηPKK.

Η επιχείρηση από πλευράς Τουρκίας έχει ανοίξει εκ νέου τον ασκό του Αιόλου στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας και δυσχεραίνει τις βλέψεις των ΗΠΑ στην περιοχή. Το Afrin (η περιοχή που “τρέχει” η επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας») και το Manbij είναι σημαντικές περιοχές για την Τουρκία καθώς, αν η τελευταία κυριαρχήσει εκεί, θα ελέγχει μια συνεχή έκταση 200 χιλιομέτρων στα βόρεια σύνορα της Συρίας δυτικά του Ευφράτη.

Το “κερασάκι στην τούρτα” ήταν τα πρόσφατα σχέδια των ΗΠΑ να βοηθήσουν την πολιτοφυλακή να αποτελέσει μια «δύναμη ασφαλείας των συνόρων» με 30.000 άνδρες.

Οι εξελίξεις έχουν επιδεινώσει τις σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ, ενώ, παράλληλα, λαμβάνουν χώρα εν όψει των υποστηριζόμενων από τη Ρωσία ειρηνευτικών συνομιλιών στο Sochi.

Προτεραιότητες Τουρκίας Και ΗΠΑ

Η Τουρκία φαίνεται να αψηφά τις επιθυμίες των ΗΠΑ στο θέμα της Συρίας και, συγκεκριμένα, των Κούρδων, καθώς προειδοποιεί τα αμερικανικά στρατεύματα να μην παρεμβαίνουν στα σχέδιά τους υποστηρίζοντας τις Μονάδες Άμυνας του Λαού (YPG).

Για την Τουρκία η YPG αποτελεί τρομοκρατική ομάδα, και η ύψιστη προτεραιότητά της είναι ο αφανισμός της.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, ο μόνος τρόπος για να συνεργαστεί η Τουρκία με τις ΗΠΑ στο θέμα της Συρίας είναι να σταματήσει η βοήθεια που παρέχεται στο YPG από τις ΗΠΑ. Η τουρκική κυβέρνηση διατηρεί μία απόλυτη στάση, και το ενδεχόμενο τερματισμού της επιχείρησης είναι αβέβαιο.

Από τη μεριά τους οι ΗΠΑ ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν τον έλεγχο της YPG ώστε να αναπτύξει τα διπλωματικά μέσα και να αναβιώσει τις συνομιλίες που διεξήγαγαν οι ΗΠΑ στη Γενεύη για μια συμφωνία που θα τερματίσει τον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας και, τελικά, θα οδηγήσει στην εκδίωξη του Προέδρου Bashar Assad.

Η YPG είναι μέρος μιας συμμαχίας με αρκετές εθνοτικές αραβικές πολιτοφυλακές, που αποκαλούνται Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF). Με τη βοήθεια αεροπορικών χτυπημάτων των ΗΠΑ, οι μαχητές της SDF εκδίωξαν τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους από δεκάδες χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα στη Συρία.

Επιπλέον, οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας στην περιοχή, και αναζητούν τρόπους συνεργασίας με την Τουρκία. Όσον αφορά τις στρατιωτικές της δράσεις, όπως η επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας», οι ΗΠΑ παροτρύνουν την Τουρκία να τις περιορίσει και να εστιάσει στις επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας χωρίς απώλεια αμάχων.

Ακόμα, οι ΗΠΑ δείχνουν απρόθυμοι να εγκαταλείψουν την πόλη Manbij, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα σύγκρουσης μεταξύ τουρκικών και αμερικανικών δυνάμεων στο πεδίο της μάχης.

Διαφορετικά Συμφέροντα Στη Συρία

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τουρκία έχουν διαφορετικά συμφέροντα στη Συρία, και η Ουάσινγκτον έχει επικεντρωθεί στην κατάκτηση της μαχητικής ομάδας του Ισλαμικού Κράτους και της Άγκυρας, που επιδιώκει να εμποδίσει τους Κούρδους της Συρίας να αποκτήσουν αυτονομία και να τροφοδοτήσουν κουρδικούς αντάρτες στο έδαφός της.

Η Τουρκία βλέπει το ζήτημα αυτό μέσα από τον φακό του δικού της κουρδικού θέματος – τη μακρόχρονη σύγκρουση στο εσωτερικό της χώρας.

Οι ΗΠΑ έχουν πάρει από καιρό μια ευρύτερη άποψη, όσον αφορά τον αγώνα ενάντια στο “ισλαμικό κράτος” (IS) στην περιοχή. Είναι πολύ απρόθυμες να παραιτηθούν από αυτή την εταιρική σχέση ασφαλείας, παρόλο που η Ουάσιγκτον προφανώς γνωρίζει πολύ καλά τις αντιρρήσεις της Άγκυρας.

Οι ΗΠΑ είναι πρόθυμες να αγνοήσουν την πολιτική, υλικοτεχνική σύνδεση μεταξύ του PKK, του PYDκαι της YPG, προς όφελος του αγώνα εναντίον του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία. Η Τουρκία δεν είναι διατεθειμένη να κάνει αυτή τη διάκριση.

Οι ΗΠΑ, βέβαια, ως σύμμαχος του ΝΑΤΟ, παραμένουν αφοσιωμένες στην τουρκική ασφάλεια, αλλά για την Τουρκία, βεβαίως, αυτό είναι το νούμερο ένα ζήτημα ασφάλειας. Θα ήταν ευκολότερο να διαχειριστεί αυτό το πρόβλημα αν η συνολική σχέση μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ ήταν σε καλύτερη θέση, όμως αυτό δεν συμβαίνει.

Η Τουρκία θέλει να εκκαθαρίσει τις κουρδικές δυνάμεις από το Afrin, όπου ξεκίνησαν οι επιχειρήσεις στις 20 Ιανουαρίου, και από το Manbij επειδή η ανάπτυξη της νέας συνοριακής δύναμης στα νότια σύνορά της θεωρείται εξέλιξη που θα θέσει σε κίνδυνο την εδαφική και εθνική της ακεραιότητα.

Με αυτόν τον τρόπο πιθανότατα αφυπνίζονται ο αλυτρωτισμός και οι αποσχιστικές τάσεις των Κούρδων εντός των δικών της συνόρων, ενώ, παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για την de facto αυτονόμηση ενός κουρδικού θύλακα στη Βόρεια Συρία. Η Τουρκία έχει δεσμευθεί εδώ και καιρό να συντρίψει τη YPG, αν και η ίδια αρνείται τις άμεσες σχέσεις με το PKK.

“Στροφή” Προς Τη Ρωσία

Η τουρκική επίθεση στο Afrin, παρά τη διαφωνία της Ουάσιγκτον, φέρνει πιο κοντά Μόσχα και Άγκυρα.

Ο Erdogan προσπάθησε να ενισχύσει τους δεσμούς με τη Ρωσία και το Ιράν τα τελευταία χρόνια, εν μέρει εξαιτίας της απογοήτευσης με την υποστήριξη των ΗΠΑ για το YPG στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Σε μια σαφή ένδειξη προσέγγισης, η Άγκυρα αγοράζει ένα σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας S-400 από τη Ρωσία, “κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου” στο ΝΑΤΟ, καθώς το S-400 είναι ασυμβίβαστο με τα συστήματα του τελευταίου.

Η Ρωσία, ο μεγάλος σύμμαχος της συριακής κυβέρνησης, ισχυρίζεται ότι δεν θα παρέμβει σε αυτή τη σύγκρουση, και ότι έχει μεταφέρει τα στρατεύματά της μακριά από την περιοχή.

Ωστόσο, αποτελεί βασική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή και, δεδομένου ότι ελέγχει τον εναέριο χώρο του θύλακα, οι αεροπορικές επιδρομές της Τουρκίας θα πρέπει να είχαν τη ρωσική άδεια.

Η σιωπηρή ρωσική έγκριση για την εισβολή είναι ένα σημάδι άτυπης συνεργασίας ανάμεσα σε Μόσχα και Άγκυρα.

Το μεγάλο πρόβλημα για τη Δύση είναι ότι δεν μπορεί να χάσει την τουρκική διπλωματική υποστήριξη, αφού η Άγκυρα υπήρξε η ζωτική αντισταθμιστική δύναμη για την επιβολή ειρήνης με τους όρους της Ρωσίας.

Όμως, οι φόβοι για τους Κούρδους στα σύνορα με τη Συρία θα μπορούσαν να οδηγήσουν την Τουρκία να συμφωνήσει με τη Δαμασκό και τη Μόσχα.

Το ενδεχόμενο αυτό θα αποτελούσε καταστροφή για τις ΗΠΑ, διότι τότε η Ρωσία θα μπορούσε να προωθήσει την πολιτική της λύση για τη Συρία.

Η Δύση φοβάται ότι ο Putin θεωρεί το Sochi εναλλακτική λύση στις ειρηνευτικές συνομιλίες του ΟΗΕ, εδραιώνοντας τη ρωσική ηγεμονία στη Μέση Ανατολή. Θα μπορούσε, επίσης, να οδηγήσει σε μια συμφωνία που θα επιτρέψει στον Assad να παραμείνει στην εξουσία, με ορισμένες μικρές αλλαγές στο Σύνταγμα της Συρίας.

Τούρκοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι ταξίδεψαν στη Μόσχα πριν από την τουρκική εισβολή για να λάβουν εγγυήσεις ότι η ρωσική αεροπορία δεν θα επιτεθεί σε τουρκικές μονάδες στη Συρία.

Στη συνέχεια, η Μόσχα ανακοίνωσε ότι κούρδοι εκπρόσωποι θα προσκληθούν στο Sochi, χωρίς να αναφέρει λεπτομερώς την ακριβή ταυτότητα αυτών των αντιπροσώπων. Το σχέδιο μιας συμφωνίας είναι ορατό: H Τουρκία θα υποστηρίξει τη ρωσική ειρηνευτική διαδικασία, και η Μόσχα θα συναινέσει σιωπηρά στην τουρκική επιχείρηση εξουδετέρωσης των Κούρδων στα σύνορα με τη Συρία.

Μέλλον Ανάμεσα Σε ΝΑΤΟ – Τουρκία;

Βραχυπρόθεσμα οι ΗΠΑ πιέζονται από την Τουρκία, δεδομένου ότι χρειάζονται την τουρκική βάση για να πραγματοποιηθούν αεροπορικές επιθέσεις στη Συρία κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Επιπροσθέτως, οι ΗΠΑ δεν έχουν αξιόπιστους στρατιωτικούς εταίρους στη Συρία εκτός από τους Κούρδους, ενώ είναι απίθανο να δεσμεύσουν περισσότερα στρατεύματα ή φορείς στη Συρία, ακόμα κι αν η Τουρκία κινηθεί από την Afrin στη Manbij.

Όσον αφορά τη διαχείριση της κρίσης μεταξύ Τουρκίας-ΗΠΑ, μπορεί να λυθεί σε δύο επίπεδα.

Το πρώτο θα ήταν εάν οι πρόεδροι Erdogan και Trump έβρισκαν κοινές λύσεις μέσα από ένα εποικοδομητικό διάλογο -αυτό προφανώς δεν συμβαίνει-,

και το δεύτερο είναι η προσπάθεια διαχείρισής τους από τους ανώτερους στρατιωτικούς αξιωματικούς, όπως ο αρχηγός του προσωπικού, οι τοπικοί και περιφερειακοί διοικητές.

Έχουν γίνει πολλές συζητήσεις αυτού του είδους τους τελευταίους μήνες, αλλά φαίνεται ότι έχουν οδηγήσει σε σύγκλιση όσον αφορά την πολιτική.

Δεν είναι απίθανο ότι θα υπάρξει κάποια διπλωματική πρόοδος μέσα από τον στρατιωτικό διάλογο -είναι όμως πολύ πιθανό να υπάρχει κάθε κίνητρο για αυτό-, αλλά το πιο πιθανό σενάριο είναι απλά για μια εξαιρετικά δύσκολη και επισφαλής στάση πέρα από τα σύνορα.

Ωστόσο, μακροπρόθεσμα ίσως αντιστραφεί η κατάσταση.

Αυτές οι κινήσεις της Τουρκίας είναι σε γενικές γραμμές τακτικές και, τελικά, είναι πολύ πιθανόν αυτή να ακολουθήσει τις ΗΠΑ, δεδομένου ότι χρειάζεται την Ευρωπαϊκή Ένωση για το εμπόριο, και τους εταίρους του ΝΑΤΟ για την ασφάλειά της.

Πηγές:

1Deger, A. (2018). Turkey-US relations ‘entering a risky period’

2http://www.dw.com/en/turkey-us-relations-entering-a-risky-period/a-42158944

3Καθημερινή. (2018). Τουρκία σε ΗΠΑ: «Ναι» σε συνεργασία αν σταματήσετε να στηρίζετε τους Κούρδους

4http://www.kathimerini.gr/944605/article/epikairothta/kosmos/toyrkia-se-hpa-nai-se-synergasia-an-stamathsete-na-sthrizete-toys-koyrdoys

5Idrees, A. and Arshad, M. (2018). Trump warns Erdogan to avoid clash between U.S., Turkish forces

6https://www.reuters.com/article/us-usa-trump-syria/trump-warns-erdogan-to-avoid-clash-between-u-s-turkish-forces-idUSKBN1FD2VW

7Μητροπούλου, Ε. (2018). Η σύγκρουση Τουρκίας – ΗΠΑ για τους Κούρδους και τα ρωσικά χαμόγελα

8http://www.tovima.gr/world/article/?aid=936941

9Καθημερινή. (2018). Απειλές Τουρκίας προς ΗΠΑ

10http://www.kathimerini.gr/945245/article/epikairothta/kosmos/apeiles-toyrkias-pros-hpa

11Gripas, Y. (2018). Μήνυμα ΗΠΑ προς την Τουρκία: Δεν θα αποσύρουμε τις δυνάμεις μας από τη Μανμπίζ, δηλώνει Αμερικανός στρατηγός

12http://www.huffingtonpost.gr/entry/menema-epa-pros-ten-toerkia-den-tha-aposeroeme-tis-denameis-mas-apo-te-manmpiz-delonei-amerikanos-strateyos_gr_5a6f3e5ee4b01fbbefb43f8e

 

*Φοιτητής στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Εστιάζει σε θέματα Διεθνών Σχέσεων, Άμυνας και Ασφάλειας, Διαχείρισης Κρίσεων, Τρομοκρατίας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Μιλάει Ελληνικά, Αγγλικά και Ισπανικά.tgeorgiadis@powerpolitics.eu

ΠΗΓΗ:https://powerpolitics.eu/τάσος-γεωργιάδης-δισαθ-25-2-σχέσεις-ηπα/?utm_source=άμυνα-ασφάλεια-ιστορία-στρατηγική&utm_medium=email&utm_campaign=newsletter&utm_content=automated-%7Bchannel+numer%7D-%7Bemail+id%7D

.onisilos.gr

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Close
%d bloggers like this: