breaking newsΔιεθνή

Νέος γύρος στη σκακιέρα της Μέσης Ανατολής

 

Της Μαρίνας Χατζηκώστα

ΣΤΑ ΑΚΡΑ Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ

 

Σε νέο κυκεώνα έντασης έχουν περιέλθει οι διπλωματικές σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Τουρκία και η συνεχιζόμενη κατ’ οίκον κράτηση του πάστορα Άντριου Μάνσον δεν είναι τίποτα περισσότερο από μία ακόμη αφορμή, που οδηγεί την κατάσταση στα άκρα.

Η Κύπρος και η Ελλάδα θα πρέπει να είναι σε ετοιμότητα, καθώς αποτελούν την πρώτη επιλογή του Ισραήλ για αντικατάσταση της Τουρκίας και του ρόλου που διαδραματίζει στην ευρύτερη περιοχή.

Η διπλωματία καθορίζεται από τα συμφέροντα των ισχυρών και οι καλύτεροι σύμμαχοι -και οι πιο προστατευμένοι- είναι εκείνοι που μπορούν να τα εξυπηρετήσουν.

Η ουδετερότητα δεν έχει θέση σε αυτήν τη νέα παρτίδα σκακιού

Η αλήθεια είναι πως ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε η Ρωσία, αλλά ούτε και οποιαδήποτε άλλη υπερδύναμη ή απλώς μεγάλη δύναμη στον κόσμο ενδιαφέρεται για το ποιος έχει δίκιο σε οποιοδήποτε ζήτημα μεταξύ δύο κρατών.

Οι μεγάλες δυνάμεις παραμένουν πιστές σε μια και μόνη αρχή, η οποία πρακτικά αποτελεί και τον μέγιστο πυλώνα του Διεθνούς Δικαίου. Στην εξασφάλιση των συμφερόντων τους.

Μέχρι σήμερα, όσο κι αν η Ελλάδα και η Κύπρος, σε πολλές περιπτώσεις, επιχείρησαν να διεκδικήσουν το δίκιο τους μέσα από νόμιμες διαδικασίες, δεν κατάφεραν τίποτα περισσότερο από μεμονωμένες περιπτώσεις ηθικής δικαίωσης, που εκφράστηκε κατά βάση λεκτικά.

Σήμερα, όμως, η κατάσταση δημιουργεί νέες προοπτικές, εάν και εφόσον οι κυβερνήσεις – όποιες κι αν είναι – πατάξουν τον μανδύα της «δουλοπρέπειας», που τόσο τεχνηέντως τους φόρεσαν σε άλλη εποχή, και αδράξουν τις ευκαιρίες που δημιουργούν τα νέα δεδομένα.

Σήμερα η Τουρκία έχει εμπλακεί στρατιωτικά στη Συρία και αυτό την φέρνει αντιμέτωπη με τον μεγαλύτερο, παραδοσιακά, εφιάλτη της. Ο λόγος φυσικά για το ενδεχόμενο της γενέσεως ενός κουρδικού κράτους, το οποίο μπορεί τελικά να μην επιβεβαιώθηκε στο Ιράκ, αλλά δεν έχει αποκλειστεί στη Συρία.

Ο κουρδικός παράγοντας έχει χάσει το προπύργιο του Αφρίν, από τις επιχειρήσεις της τουρκικής εισβολής και έχει απομακρυνθεί από το Μανμπίτζα, ωστόσο έχει καταφέρει να έρθει σε συμφωνία με τον Μπασάρ Αλ Άσαντ, ενώ παραμένει πιστός σύμμαχος των Αμερικανών.

Αυτό, με απλά λόγια, σημαίνει πως δεν έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο της γεωπολιτικής ανάδυσης του κουρδικού παράγοντα.

Ναι μεν, αλλά…

Τη δεδομένη χρονική στιγμή Ηνωμένες Πολιτείες και Τουρκία ανταλλάσσουν απειλές και λαμβάνουν μέτρα και αντίμετρα, η μια εναντίον της άλλης, ωστόσο δεν είναι η πρώτη φορά τον τελευταίο ένα χρόνο.

Στην πραγματικότητα ο ασκός του Αιόλου άνοιξε, για την Τουρκία, όταν ο Ερντογάν το 2016 κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι υπονομεύει τη χώρα του και κορυφώθηκε αμέσως μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα.

Από τότε μέχρι και σήμερα, που οι δύο χώρες «τσακώνονται» με αφορμή τον Αμερικανό πάστορα και πριν ακόμη η Ουάσιγκτον συμπεριλάβει στη μαύρη λίστα τους Τούρκους Υπουργούς Δικαιοσύνης και Εσωτερικών – με ό,τι κυρώσεις συνεπάγονται – πριν ακόμη το Κογκρέσο παγώσει την παράδοση των F-35 και οποιουδήποτε άλλου οπλισμού στην Τουρκία, μέχρι το Πεντάγωνο να παρουσιάσει έκθεση στην οποία να αναφέρεται ευκρινώς κατά πόσον η Τουρκία και οι σχέσεις της με τη Ρωσία μπορούν να αποτελέσουν απειλή για τα αμερικανικά συμφέροντα και δη τα στρατιωτικά, οι δύο πλευρές αντάλλαξαν πολλές απειλές με κύρια αιτία αντιπαράθεσης τους Κούρδους και την αμερικανική στήριξη προς αυτούς.

Ο Ερντογάν, όσο κι αν επιχείρησε να ανεβάσει, να ρίξει και να ανεβάσει εκ νέου τους τόνους, λύση δεν κατάφερε να βρει. Γνωρίζει εκ των προτέρων ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους Αμερικανούς να εγκαταλείψουν πλήρως τους Κούρδους. Εάν το έκαναν, ουσιαστικά θα έχαναν το πιο ισχυρό και ευσταθές έρεισμά τους στην καρδιά της Μέσης Ανατολής. Γι’ αυτό και η στροφή στη Ρωσία έγινε με τόσο μεγάλη ταχύτητα.

Είναι, άραγε, η ώρα του Ελληνισμού;

Στην πραγματικότητα η δική μας θέση στον γεωγραφικό χάρτη είναι προνομιακή, ωστόσο το τουρκικό «οικόπεδο» είναι ελαφρώς καλύτερο. Σύμφωνα με πολλούς διεθνολόγους, παρόλα αυτά, υπό προϋποθέσεις θα μπορούσαμε (Ελλάδα και Κύπρος) να καλύψουμε σημαντικά κενά στο δυτικό σύστημα ασφαλείας, που δείχνει ότι δημιουργεί η ηθελημένη γεωπολιτική μετατόπιση της Τουρκίας.

Με δεδομένες και τις αλλαγές στις ισορροπίες δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή και με δεδομένο πως ο μόνος πνεύμονας του Ισραήλ είναι η Κύπρος, ιδιαίτερα μετά την όξυνση στις σχέσεις του με την Τουρκία, δημιουργείται σίγουρα μια ευκαιρία, όχι για δικαίωση από το παρελθόν, αλλά για διεκδίκηση του πρωταγωνιστικού ρόλου στην πλούσια σε φυσικούς πόρους, Ανατολική Μεσόγειο.

Τι άλλαξε τις ισορροπίες δυνάμεων;

Τόσο η Τουρκία του νεοσουλτάνου Ταγίπ Ερντογάν όσο και το Ισραήλ, όμως, παραδοσιακά είναι θρησκευτικά κράτη. Και οι δύο χώρες επιδιώκουν, για διαφορετικούς λόγους που αφορούν στην προστασία της ύπαρξής τους, να ελέγχουν την περιοχή. Το οριστικό, μεταξύ τους ρήγμα, ήρθε με τη διεκδίκηση ολόκληρης της Ιερουσαλήμ από το Ισραήλ και την αμφισβήτηση της Τουρκίας στην ενέργεια αυτή, η οποία παράλληλα στήριξε ενεργά τα αιτήματα των Παλαιστινίων, που επίσης διεκδικούν την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του παλαιστινιακού κράτους.

Το δεύτερο πεδίο αντιπαράθεσης που άλλαξε τις ισορροπίες είναι η Συρία. Τόσο το Ισραήλ, όσο και το Ιράν, επιθυμούν να ελέγχουν τη χώρα, ώστε να απολαμβάνουν ασφάλεια. Σε αυτό το πεδίο η Τουρκία είναι και πάλι αντίπαλος του Ισραήλ και των Αμερικανών, στηρίζοντας τη θέση του Ιράν.

Ο Ερντογάν έπαψε να είναι σύμμαχος, έπαψε να είναι έμπιστος και κυρίως έχει «απαγορευτικές» βλέψεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ δεν σκοπεύουν να επιτρέψουν να συμβεί κάτι τέτοιο.

Ο Νετανιάχου πάντα ήθελε, ο Τραμπ μπορεί

Ο Νετανιάχου, με πάγιο αίτημα να αναγνωριστεί η Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ και έχοντας τα τελευταία χρόνια τον Ερντογάν να συμπεριφέρεται ως πατέρας των Παλαιστινίων, στόχευε στην αλλαγή των ισορροπιών.

Ο Τραμπ, ωστόσο, ήταν ο μόνος που το τόλμησε και, παρά τον αλαζονικό του τρόπο, κέρδισε τις – ισραηλινές – εντυπώσεις. Στον ένα χρόνο και κάτι που βρίσκεται στο πηδάλιο της χώρας του, απέσυρε τις ΗΠΑ από την οικονομικά επιζήμια, αφού αυτή πλήρωνε και δεσμευόταν και άλλες χώρες κέρδιζαν και εξαιρούνταν, Συμφωνία για την Κλιματική Αλλαγή των Παρισίων.

Αρνήθηκε να επικυρώσει τη Συμφωνία για το Πυρηνικό Πρόγραμμα του Ιράν. Σε αντίθεση με τους δυο προκατόχους του, που είχαν ταχθεί υπέρ της αναγνώρισης της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ προεκλογικά και αθέτησαν την υπόσχεσή τους, αυτός το έκανε, ανακοινώνοντας και την έναρξη της διαδικασίας μεταφοράς της πρεσβείας από το Τελ Αβίβ, όπερ και εγένετο.

Παράλληλα έβαλε σε εφαρμογή την υλοποίηση του αραβικού τύπου ΝΑΤΟ, το οποίο θα μπορεί να ελέγχει διά της Σαουδικής Αραβίας. Άλλωστε ο διάδοχος του Θρόνου στο Ριάντ, λόγω της αναθέρμανσης των σχέσεων εμπιστοσύνης που κατάφερε ο Τραμπ, έχει προχωρήσει σε εντυπωσιακά για τα δεδομένα μέτρα εκμοντερνισμού στο Βασίλειο.

Παρά την γκρίνια και τη φασαρία γύρω από την έντονη κριτική που άσκησε έναντι των συμμάχων στο ΝΑΤΟ, ήδη άρχισαν να συνεισφέρουν οικονομικά πολύ περισσότερο στη συμμαχία, κάτι που οι προκάτοχοί του δεν είχαν επιτύχει.

Το σίγουρο είναι ότι Τραμπ θέλει να είναι εκείνος ο ριζοσπάστης του παραδοσιακού διεθνούς συστήματος και μέχρι σήμερα ακολουθεί πιστά το όραμά του.

 

ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/world/522772/neos-gyros-sti-skakiera-tis-mesis-anatolis

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Close
%d bloggers like this: