Επιμέλεια: Γιάννης Πεγειώτης
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή περνά σε επικίνδυνη φάση για τις αγορές, καθώς οι τελευταίες επιθέσεις υποδεικνύουν μετατόπιση του πεδίου προς κρίσιμες ενεργειακές υποδομές. Το France 24 μεταδίδει ότι ιρανικά drones έφτασαν κοντά σε μεγάλα διυλιστήρια στη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ τη Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026, την ώρα που οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου ήδη κινούνται ανοδικά λόγω πολεμικού ρίσκου.
Χτυπήματα σε Ras Tanura και Ahmadi: μήνυμα «κόστους» στον Κόλπο
Στη Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με διεθνή δίκτυα, οι αντιαεροπορικές άμυνες αναχαίτισαν drones που κατευθύνονταν προς το Ras Tanura, έναν από τους πιο κομβικούς κόμβους της Saudi Aramco. Ακόμη όμως και η αναχαίτιση δεν μηδενίζει τον κίνδυνο: τα συντρίμμια μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιές και ζημιές, ενώ υπήρξαν αναφορές για καπνό στην περιοχή.
Στο Κουβέιτ, συντρίμμια μετά από αναχαίτιση έπεσαν κοντά στο διυλιστήριο Mina/Al-Ahmadi, με δύο τραυματισμούς εργατών, χωρίς –κατά τις διαθέσιμες πληροφορίες– να υπάρξει διακοπή λειτουργίας.
Το νέο στοιχείο, όπως το «διαβάζουν» αναλυτές του κλάδου, είναι ότι για πρώτη φορά σε τέτοια ένταση μπαίνουν στο κάδρο στόχοι που αγγίζουν τον πυρήνα της οικονομίας του Κόλπου: παραγωγή, διύλιση, τερματικοί, δεξαμενές, logistics.
Ορμούζ: το σημείο-κλειδί που μπορεί να τινάξει τις αγορές
Ο μεγαλύτερος εφιάλτης της αγοράς δεν είναι μόνο οι μεμονωμένες επιθέσεις, αλλά ένα σενάριο όπου το Ιράν καθιστά το Στενό του Ορμούζ μη ασφαλές ή λειτουργικά δυσχερές για τη ναυτιλία. Πρόκειται για τον πιο κρίσιμο «λαιμό μπουκαλιού» του παγκόσμιου πετρελαίου, και κάθε αύξηση ρίσκου μεταφράζεται άμεσα σε ασφάλιστρα κινδύνου, καθυστερήσεις, αλλαγές δρομολογίων και ακριβότερη ενέργεια.
Παράλληλα, ήδη καταγράφονται επιπτώσεις και σε εναλλακτικές οδούς: ναυτιλιακές αποφεύγουν ζώνες υψηλού ρίσκου, με αποτέλεσμα να «σφίγγει» ο χρόνος και το κόστος παράδοσης φορτίων.
«Σοκ» στο LNG: η περίπτωση Κατάρ και η εκτίναξη του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου
Το ενεργειακό ρίσκο δεν περιορίζεται στο αργό πετρέλαιο. Το Reuters μετέδωσε ότι το Κατάρ ανέστειλε παραγωγή LNG μετά από πλήγματα σε εγκαταστάσεις στο Ras Laffan, εξέλιξη που έχει ειδικό βάρος, καθώς το Κατάρ είναι από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς LNG διεθνώς.
Το αποτέλεσμα είναι διπλό:
-
νευρικότητα στα διεθνή συμβόλαια,
-
άμεση μετακύλιση στην Ευρώπη, που έχει αυξήσει εισαγωγές LNG τα τελευταία χρόνια και παραμένει ευαίσθητη σε διαταραχές.
Η «αλυσίδα» προς την παγκόσμια οικονομία: από το καύσιμο στο ράφι
Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές δεν χτυπούν μόνο τα χρηματιστήρια. Χτυπούν:
-
μεταφορές και logistics (καύσιμα, ναύλοι, ασφάλιστρα),
-
βιομηχανία και παραγωγή (κόστος ενέργειας),
-
τιμές καταναλωτή (πληθωρισμός),
-
ταξίδια/αερομεταφορές (κλειστοί εναέριοι χώροι, ακυρώσεις, ακριβότερα καύσιμα).
Με απλά λόγια: όταν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο «τσιμπάνε» από πολεμικό ρίσκο, δεν μένει τίποτα ανεπηρέαστο — από την τιμή στο πρατήριο μέχρι το κόστος παραγωγής τροφίμων και τη ναυτιλία.