Επιμέλεια: Μπάμπης Πετράκης
Με 47 χρόνια στην εξουσία στην Τεχεράνη, η σιιτική θεοκρατία του Ιράν δεν έχει φανεί ποτέ τόσο αδύναμη. Αμφισβητείται έντονα εσωτερικά και δέχεται σκληρές επιθέσεις εξωτερικά. Εσωτερικά έχει χάσει κάθε στήριξη από τις μορφωμένες μεσαίες τάξεις, μετά την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων της 8ης Ιανουαρίου 2026 κατά της ακρίβειας και της κακής οικονομικής διαχείρισης.
Εξωτερικά, από τις 28 Φεβρουαρίου 2026 δέχεται επίθεση από τις δύο ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις της Μέσης Ανατολής: τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ο ανώτατος ηγέτης της, ο αγιατολάχ Χαμενεΐ, εξοντώθηκε από την πρώτη στιγμή με πύραυλο των ισραηλινών δυνάμεων – μια ακόμα απόδειξη της εξαιρετικής συλλογής πληροφοριών και ακριβείας χτυπημάτων σε εχθρικό έδαφος. Οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί δεν έκρυψαν τον στόχο: αλλαγή καθεστώτος. Θα τα καταφέρουν; Εξαρτάται από το αν θα ρισκάρουν κι άλλο, π.χ. με ειδικές δυνάμεις στο έδαφος. Στην Ουάσινγκτον και στην Ιερουσαλήμ ξέρουν ότι τέτοια ευκαιρία δεν θα ξαναϋπάρξει σύντομα. Είναι η στιγμή να ανατραπεί το ισλαμικό καθεστώς. Ο Τραμπ κινήθηκε έξυπνα υποσχόμενος ασυλία στους Φρουρούς της Επανάστασης αν παραδώσουν τα όπλα.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα τώρα είναι η επιλογή μιας αξιόπιστης μεταβατικής εξουσίας. Έχουν οι Αμερικανοί κάποιο πρόσωπο έτοιμο να παίξει ρόλο μεταβατικής ηγεσίας (όπως η Δέλσι Ροντρίγκες στη Βενεζουέλα); Είναι διατεθειμένοι για βαθιές θεσμικές αλλαγές; Σκέφτονται να αναθέσουν την καθημερινή διακυβέρνηση στον τακτικό στρατό; Το ζήτημα αυτό θα έπρεπε να απασχολεί πολύ περισσότερο τον Λευκό Οίκο παρά την κυβέρνηση Νετανιάχου. Ο Νετανιάχου πέτυχε ήδη τον στόχο του: αποκεφάλισε ένα καθεστώς που απειλούσε ανοιχτά να σβήσει το Ισραήλ από τον χάρτη. Για τον Τραμπ όμως είναι πιο περίπλοκο – χρειάζεται ένα σταθερό Ιράν ευθυγραμμισμένο με τα αμερικανικά συμφέροντα. Αλλιώς, θα μπει στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου 2026 με τους Δημοκρατικούς να τον βαφτίζουν ψεύτη.
Ο Τραμπ παίζει ένα τεράστιο διεθνές πόκερ. Μέχρι στιγμής τα πάει καλά, αλλά το παιχνίδι συνεχίζεται. Κρίνεται στο τέλος.
Η θεοκρατία είναι σε κατάσταση κατάρρευσης. Πώς έφτασε εκεί;
Το 2003 ήταν σε ισχυρή θέση. Εσωτερικά δεν εμπόδισε την εκλογή/επανεκλογή του μεταρρυθμιστή Χατάμι. Εξωτερικά οι ΗΠΑ της «χάρισαν» το Ιράκ, αντικαθιστώντας τον Σαντάμ με σιίτες φιλικούς προς την Τεχεράνη. Αντί να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία με σύνεση, ο Χαμενεΐ παρασύρθηκε από υπεροψία.
Το πρώτο μοιραίο στρατηγικό λάθος : Εκτίμησε λανθασμένα την ισραηλινή «αδεξιότητα» ως αδυναμία. Το Ισραήλ είναι ισχυρό, πλούσιο και αποφασισμένο. Η θεοκρατία επιτέθηκε σε ισχυρότερο αντίπαλο και έχασε.
Το δεύτερο μοιραίο στρατηγικό λάθος : Προτίμησε τη δαπανηρή δημιουργία σιιτικού άξονα (Τεχεράνη–Βαγδάτη–Δαμασκός–Βηρυτός–Σαναά) αντί για την οικονομική ικανοποίηση του νεανικού πληθυσμού. Η ισχύς κρίνεται πρωτίστως εσωτερικά.
Το τρίτο –και πιο πρόσφατο– μοιραίο στρατηγικό λάθος : Βομβάρδισε τις πετρελαϊκές μοναρχίες του Κόλπου, που προσπαθούσαν να αποτρέψουν τον πόλεμο. Θα ήταν πιο έξυπνο να μην αγγίξει σουνιτικά κράτη, να εστιάσει μόνο στο Ισραήλ και να προσπαθήσει να εξεγείρει την ούμμα κατά των «σιωνιστών».
Στην σκοταδιστική ιδεολογία τους πρόσθεσαν –προς όλεθρό τους– και στρατηγική ανοησία.
ΠΗΓΗ: Le Figaro