Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης
Σενάρια ενεργής στήριξης ένοπλων αντικαθεστωτικών ομάδων στο εσωτερικό του Ιράν εξετάζει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η σύγκρουση με την Τεχεράνη κλιμακώνεται. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Λευκός Οίκος μελετά το ενδεχόμενο πολιτικής –και ενδεχομένως επιχειρησιακής– υποστήριξης σε δυνάμεις που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως «χερσαίος βραχίονας» πίεσης κατά του ιρανικού καθεστώτος.
Επαφές με Κούρδους – «Οι μπότες στο έδαφος είναι οι Ιρανοί»
Σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ είχε συνομιλία την Κυριακή με Κούρδους ηγέτες, ενώ συνεχίζει επαφές με τοπικούς παράγοντες που –όπως αναφέρεται– θα μπορούσαν να «εκμεταλλευτούν τις αδυναμίες της Τεχεράνης». Οι Κούρδοι διαθέτουν σημαντική ένοπλη παρουσία κατά μήκος των συνόρων Ιράκ–Ιράν, στοιχείο που ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι ενδέχεται να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο σε ένα τέτοιο σενάριο.
Σε δημόσιες παρεμβάσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καλέσει τους Ιρανούς να «πάρουν πίσω τη χώρα τους», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσιγκτον στηρίζει πολιτικά μια εσωτερική εξέγερση. Σε άρθρο γνώμης που αναπαρήγαγε ο ίδιος στα κοινωνικά δίκτυα, διατυπώνεται η άποψη ότι «δεν χρειάζεται αμερικανική εισβολή – οι Ιρανοί είναι οι μπότες στο έδαφος», σκιαγραφώντας ένα δόγμα έμμεσης εμπλοκής, χωρίς μαζική αποστολή αμερικανικών δυνάμεων.
Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι διευκρινίζουν ότι δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση για παροχή όπλων, εκπαίδευσης ή πληροφοριών σε αντικαθεστωτικές οργανώσεις.
Η σκιά της Συρίας και ο όρος «expired»
Την ίδια ώρα, η συζήτηση για πιθανή στήριξη κουρδικών δυνάμεων επαναφέρει το τραυματικό προηγούμενο της Συρίας. Ο αναλυτής Diliman Abdulkader επισημαίνει ότι οι ΗΠΑ βρέθηκαν σε στρατιωτική συμμαχία με τους Κούρδους της Συρίας στον αγώνα κατά του ISIS, όμως στη συνέχεια –όπως καταγγέλλει– εγκατέλειψαν τους συμμάχους τους για να κατευνάσουν την Άγκυρα.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αναφορά στον όρο «expired» (λήξαν) που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει την αμερικανική στήριξη προς τους Σύρους Κούρδους, όταν αυτή κρίθηκε πολιτικά μη συμφέρουσα.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι σαφές: τι διασφαλίζει ότι μια νέα συνεργασία με κουρδικές ένοπλες δυνάμεις στο Ιράν δεν θα έχει την ίδια κατάληξη;
After speaking with Kurdish leaders of the autonomous Kurdistan Region, President Trump is open to supporting armed groups to weaken Iran.
These armed groups are likely the Kurds of course.
There’s just one major problem, U.S. was just in an alliance with the Kurds in Syria… https://t.co/HfwJi5P8Fl
— Diliman Abdulkader (@D_abdulkader) March 3, 2026
Οι κουρδικές απαιτήσεις
Σύμφωνα με τις ίδιες τοποθετήσεις, οι Κούρδοι του Ιράν –ιδίως στην περιοχή του Ροζχελάτ (Ανατολικό Κουρδιστάν)– εμφανίζονται διατεθειμένοι να κινηθούν κατά του καθεστώτος, υπό έναν όρο: σαφείς, γραπτές και διεθνώς κατοχυρωμένες εγγυήσεις.
Οι απαιτήσεις που διατυπώνονται περιλαμβάνουν:
-
Πλήρη, διεθνώς αναγνωρισμένη αυτονομία
-
Πρόσβαση σε προηγμένα οπλικά συστήματα
-
Μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφάλειας
-
Δέσμευση που θα έχει την υπογραφή του Κογκρέσου και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων
Με άλλα λόγια, όχι αόριστες υποσχέσεις, αλλά θεσμικά δεσμευτικό πλαίσιο.
Στρατηγική επιλογή ή επικίνδυνο στοίχημα;
Η επιλογή έμμεσης αποσταθεροποίησης μέσω εσωτερικών ένοπλων δυνάμεων εντάσσεται σε μια στρατηγική περιορισμού του κόστους για τις ΗΠΑ, αποφεύγοντας μια χερσαία εισβολή. Όμως πρόκειται για μοντέλο υψηλού ρίσκου:
-
Ενδέχεται να οδηγήσει σε εμφυλιοπολεμική διάλυση του Ιράν.
-
Μπορεί να προκαλέσει αντίδραση της Τουρκίας, η οποία διατηρεί κόκκινη γραμμή σε κάθε ενίσχυση κουρδικών ένοπλων δομών.
-
Δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς την αξιοπιστία των αμερικανικών εγγυήσεων.
Η γεωπολιτική εξίσωση περιπλέκεται περαιτέρω από τον συντονισμό Τραμπ–Νετανιάχου, καθώς το Ισραήλ εδώ και χρόνια προκρίνει αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν οι ΗΠΑ θα εξοπλίσουν ένοπλες ομάδες εντός Ιράν. Είναι αν μπορούν –και αν θέλουν– να εγγυηθούν το «μετά». Γιατί στη Μέση Ανατολή, η ανατροπή είναι συχνά ευκολότερη από τη σταθεροποίηση.
Και οι Κούρδοι, όπως δείχνει η ιστορία, δεν ξεχνούν. Θυμηθείτε σχετική ανάλυση με τις 9 φορές που τους “πούλησαν” οι ΗΠΑ.