Με αφετηρία τις ανακατατάξεις στην αμερικανική ηγεσία, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος παρουσίασε στην τηλεόραση της Ναυτεμπορικής μια ανάγνωση που συνδέει τις πολιτικές αποφάσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τη στρατιωτική τροχιά της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η αφορμή ήταν οι απομακρύνσεις κορυφαίων προσώπων από το αμερικανικό σύστημα ασφαλείας, με τον ναύαρχο ε.α. να εστιάζει ειδικά στη ρήξη, όπως την περιέγραψε, ανάμεσα στην πολιτική ηγεσία και σε στρατιωτικούς που εκτιμούσαν ότι μια χερσαία επιχείρηση θα είχε μεγάλο τίμημα. Η συζήτηση ήρθε λίγες ώρες μετά τις πληροφορίες ότι ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας απομάκρυνε τον αρχηγό του αμερικανικού στρατού, μαζί με άλλους ανώτατους αξιωματικούς, χωρίς να δοθεί επίσημη δημόσια αιτιολόγηση.
Κατά την εκτίμηση του Εγκολφόπουλου, η εξέλιξη αυτή δεν είναι γραφειοκρατική ούτε εσωτερική υπόθεση ρουτίνας. Τη συνδέει ευθέως με επιχειρησιακές διαφωνίες για το επόμενο βήμα των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο πώς μπαίνουν στο πεδίο οι χερσαίες δυνάμεις, αλλά κυρίως πώς βγαίνουν. Στο σκεπτικό του, η αποκλιμάκωση είναι πάντοτε το δυσκολότερο σημείο σε κάθε κρίση, και αυτό ακριβώς μπορεί να βρέθηκε στον πυρήνα της σύγκρουσης ανάμεσα στην πολιτική βούληση για κλιμάκωση και στη στρατιωτική επιφύλαξη για το κόστος μιας τέτοιας απόφασης.
Ο ίδιος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις πληροφορίες για ενίσχυση αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, ερμηνεύοντας τη σύνθεση των μονάδων ως ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον δεν σχεδιάζει μόνο επιδείξεις ισχύος ή περιορισμένες κινήσεις. Σύμφωνα με διεθνή πρακτορεία, χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες έχουν ήδη σταλεί ή ετοιμάζονται να σταλούν στη Μέση Ανατολή, μεταξύ αυτών στοιχεία της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας, πεζοναύτες και άλλες δυνάμεις. Ο Εγκολφόπουλος στάθηκε ακριβώς σε αυτό το μείγμα, λέγοντας ότι δεν παραπέμπει απλώς σε κάλυψη μικρών νησίδων ή συμβολικούς στόχους, αλλά σε ευρύτερη προετοιμασία για σοβαρή χερσαία επιχείρηση.
Στο ίδιο πλαίσιο, έδωσε και γεωγραφικό βάθος στην ανάλυσή του, εκτιμώντας ότι το πραγματικό ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στα θαλάσσια σημεία-κλειδιά ή σε μεμονωμένα νησιωτικά σημεία, αλλά επεκτείνεται προς τον κουρδικό άξονα, στα σύνορα βορείου Ιράκ και Ιράν. Εκεί, όπως υποστήριξε, υπάρχουν οι δημογραφικές και επιχειρησιακές προϋποθέσεις για κίνηση με βαρύ αποτύπωμα. Η ουσία της παρέμβασής του ήταν ότι μια τέτοια επιχείρηση, αν πράγματι σχεδιάζεται, δεν μπορεί να γίνει χωρίς σοβαρές απώλειες και χωρίς μακρόχρονες συνέπειες.
Ένα ακόμη βασικό σημείο της ανάλυσής του ήταν ο χρονικός ορίζοντας της αμερικανικής εμπλοκής. Ο Εγκολφόπουλος υπενθύμισε ότι η αμερικανική νομοθεσία βάζει όρια στη διάρκεια χρήσης στρατιωτικής ισχύος χωρίς νέα έγκριση από το Κογκρέσο, υπογραμμίζοντας πως το παράθυρο αυτό πιέζει τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον. Η επισήμανσή του είχε διπλή στόχευση: αφενός να δείξει ότι οι αμερικανικές κινήσεις δεν μπορούν να παραταθούν επ’ αόριστον χωρίς πολιτικό κόστος, αφετέρου να εξηγήσει γιατί η ηγεσία ίσως βιάζεται να διαμορφώσει τετελεσμένα πριν στενέψουν τα περιθώρια.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η οικονομική διάσταση που έδωσε στην υπόθεση. Ο ναύαρχος ε.α. εκτίμησε ότι στο βάθος των αποφάσεων της Ουάσιγκτον βρίσκεται ο έλεγχος των πετρελαϊκών ροών και η επιθυμία των ΗΠΑ να ευνοήσουν τη δική τους ενεργειακή θέση. Η αγορά ήδη έδειξε πόσο ευαίσθητη είναι σε τέτοια σήματα: το πετρέλαιο ανέβηκε απότομα μετά τις νέες δηλώσεις και εξελίξεις, με το Reuters να καταγράφει ισχυρή άνοδο των τιμών τις τελευταίες ημέρες καθώς οι αγορές ανησυχούν για τα Στενά του Ορμούζ και για τη διάρκεια της κρίσης.
Ο Εγκολφόπουλος στάθηκε επίσης με επιφύλαξη απέναντι στις διαρροές και στις εκτιμήσεις για το πόσο έχει αποδυναμωθεί το Ιράν. Όπως είπε, έξω από τη χώρα βλέπουμε μόνο κομμάτια της εικόνας και όχι τη συνολική καταστροφή ή την πραγματική αντοχή του ιρανικού στρατιωτικού μηχανισμού. Υπενθύμισε ότι η έκταση των αεροπορικών επιχειρήσεων και των βομβαρδισμών είναι τεράστια, αλλά ταυτόχρονα προειδοποίησε ότι κανείς δεν μπορεί με βεβαιότητα να πει τι ακριβώς έχει απομείνει στο εσωτερικό του Ιράν και ποιο είναι το πραγματικό επίπεδο επιχειρησιακής φθοράς.
Στο σκέλος της πληροφόρησης, έδειξε σαφή δυσπιστία απέναντι στον τρόπο με τον οποίο προβάλλονται οι πληροφορίες από αμερικανικά μέσα που βρίσκονται σε ανοιχτή πολιτική αντιπαράθεση με τον Τραμπ. Χωρίς να απορρίπτει συλλήβδην τα στοιχεία, υποστήριξε ότι σε περιόδους έντονης πόλωσης η πληροφορία συχνά διογκώνεται, επιλέγεται ή παρουσιάζεται με τρόπο που υπηρετεί πολιτικές στοχεύσεις. Αυτή η επισήμανση ήταν ουσιαστικά και μια προτροπή να διαβάζεται το τοπίο με μεγαλύτερη προσοχή, ειδικά όταν η παγκόσμια εικόνα είναι ήδη εξαιρετικά ρευστή.
Στο τέλος της παρέμβασής του, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος υπογράμμισε ότι όσα συμβαίνουν δεν είναι καθόλου ευχάριστα και ότι εξελίσσονται μέσα σε μια παρατεταμένη περίοδο διεθνούς ρευστότητας. Η βασική του θέση ήταν πως η Ουάσιγκτον δείχνει πλέον διατεθειμένη να πάει πιο μακριά από ό,τι αρχικά φαινόταν, και πως οι πρόσφατες απομακρύνσεις στην κορυφή της στρατιωτικής πυραμίδας είναι ένδειξη ότι οι πολιτικές αποφάσεις έχουν πάρει προβάδισμα έναντι των επιχειρησιακών ενστάσεων. Αν αυτή η ανάγνωση επιβεβαιωθεί, τότε η επόμενη φάση της κρίσης θα είναι πολύ πιο επικίνδυνη από την προηγούμενη.