Στην εκπομπή «Ήρθε η Ώρα» με την Όλγα Λαθύρη, στον Star FM, παρενέβη ο διευθυντής σύνταξης του Geopolitico.gr, Χρήστος Κωνσταντινίδης, σχολιάζοντας τη στρατηγική ανάγνωση της Τουρκίας από τον Ισραηλινό αναλυτή Σάι Γκαλ και τις επιπτώσεις για Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ και Ευρώπη.
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης στάθηκε ιδιαίτερα στην έννοια της «τουρκικής περιμέτρου», όπως την ανέδειξε ο Γκαλ, υπογραμμίζοντας ότι η Άγκυρα δεν κινείται αποσπασματικά σε Αιγαίο, Κύπρο, Λιβύη, Συρία, Μαύρη Θάλασσα και Βόσπορο. Αντιθέτως, επιχειρεί να συνδέσει όλα αυτά τα πεδία σε ένα ενιαίο σύστημα πίεσης.
Όπως σημείωσε, η Τουρκία δεν επιδιώκει απαραίτητα έναν ανοιχτό πόλεμο, αλλά κάτι εξίσου επικίνδυνο: να καταστεί ο παράγοντας από τον οποίο θα πρέπει να περνούν όλες οι κρίσιμες αποφάσεις στην περιοχή. Η Ελλάδα πριν ασκήσει τα δικαιώματά της στο Αιγαίο, η Κύπρος πριν προχωρήσει σε ενεργειακές κινήσεις, το Ισραήλ πριν συνδεθεί με την Ευρώπη και το NATO πριν αναπτύξει δυνάμεις.
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης ήταν η Κύπρος. Ο Κωνσταντινίδης τόνισε ότι ο Γκαλ απορρίπτει τον όρο «παγωμένη σύγκρουση», χαρακτηρίζοντάς τον επικίνδυνη διπλωματική αυταπάτη. Όπως ανέφερε, στα κατεχόμενα δεν υπάρχει απλώς μια πολιτική εκκρεμότητα, αλλά τουρκικό στρατηγικό βάθος: στρατιωτικό, πληροφοριακό, πολιτικό και επιχειρησιακό.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η επισήμανση ότι το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου λειτουργεί ως «αβύθιστο αεροπλανοφόρο» της Τουρκίας μέσα στον ευρωπαϊκό χώρο ασφαλείας. Το πρόβλημα, όπως ειπώθηκε, δεν είναι μόνο η κατοχή, αλλά και η προσαρμογή της Ευρώπης σε αυτήν.
Ο διευθυντής σύνταξης του Geopolitico.gr συνέδεσε το Κυπριακό με το δόγμα «Οργή του Ποσειδώνα», το οποίο δεν παρουσιάζεται ως πολεμικό κάλεσμα, αλλά ως δόγμα συνεπειών. Αν το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου μετατραπεί πλήρως σε πλατφόρμα απειλής κατά Ισραήλ, Κύπρου, Ελλάδας και ευρωπαϊκής διασυνδεσιμότητας, τότε δεν μπορεί να συνεχιστεί η γλώσσα της διπλωματικής εκκρεμότητας.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στο πυρηνικό εργοστάσιο του Ακούγιου, το οποίο ο Γκαλ περιγράφει ως «ρωσικό πυρηνικό φύλακα μέσα στο NATO». Ο Κωνσταντινίδης επισήμανε ότι το Ακούγιου δεν είναι απλώς ένας ενεργειακός σταθμός, αλλά μια κρίσιμη υποδομή πλήρως συνδεδεμένη με τη Ρωσία: από την κατασκευή και το καύσιμο μέχρι τη λειτουργία, τη συντήρηση και την εκπαίδευση.
Στο ίδιο πλαίσιο, τέθηκε και το ζήτημα του άρθρου 5 του NATO. Όπως αναφέρθηκε, το άρθρο 5 δεν μπορεί να λειτουργεί ως «μαγική ασπίδα» για την Τουρκία, όταν η ίδια αναπτύσσει πολιτικές που απειλούν συμμάχους και εταίρους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτηρίστηκε ως «όπλο που παριστάνει τον χάρτη». Ο Κωνσταντινίδης εξήγησε ότι η Τουρκία αξιοποίησε τη διάλυση της Λιβύης, στήριξε τη μία πλευρά του εμφυλίου, δημιούργησε εξάρτηση και στη συνέχεια επιχείρησε να μετατρέψει μια παράλογη θαλάσσια χάραξη σε δήθεν κανονικότητα.
Το νόημα, όπως υπογράμμισε, δεν είναι να κερδίσει η Τουρκία νομικά, αλλά να δημιουργήσει χρήσιμα τετελεσμένα: να πιέσει την Ελλάδα, να συμπιέσει την Αίγυπτο, να περιπλέξει το Ισραήλ και να απειλήσει καλώδια, ενεργειακές διαδρομές και θαλάσσιους διαδρόμους Ασίας–Ευρώπης.
Στο στρατιωτικό σκέλος, η παρέμβαση ήταν καθαρή: η Τουρκία δεν πρέπει να λάβει F-35. Όπως ειπώθηκε, το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι S-400, αλλά το συνολικό δόγμα της Άγκυρας. Μια χώρα που απειλεί Ελλάδα και Κύπρο, συνεργάζεται με τη Ρωσία, φιλοξενεί στελέχη της Χαμάς και επιχειρεί σε Λιβύη και Σωμαλία δεν μπορεί να ενισχύεται με δυτική αεροπορική ισχύ χωρίς όρους.
Για τα F-16, ο Κωνσταντινίδης στάθηκε όχι μόνο στην παράδοση, αλλά και στη συντήρηση, στις αναβαθμίσεις, στο λογισμικό, στα ανταλλακτικά και στις πιστοποιήσεις. Κάθε επίπεδο, όπως είπε, μπορεί και πρέπει να γίνει υπό όρους: εάν η Τουρκία χρησιμοποιεί δυτική αεροπορική ισχύ για καταναγκασμό κατά συμμάχων, δεν μπορεί να λαμβάνει ανεμπόδιστα αναβαθμίσεις.
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε και τους μεγάλους γεωοικονομικούς χάρτες. Από τη μία πλευρά βρίσκεται ο τουρκικός χάρτης: TurkStream, Βόσπορος, Middle Corridor και τουρκολιβυκή γραμμή. Από την άλλη, ο χάρτης του IMEC και του Vertical Corridor, που συνδέει Ινδία, κράτη του Κόλπου, Ισραήλ, Κύπρο, Ελλάδα και Ευρώπη.
Σε αυτό το μοντέλο, η Ελλάδα δεν είναι περιφέρεια, αλλά κράτος-πύλη προς την Ευρώπη. Η Κύπρος λειτουργεί ως άγκυρα και το Ισραήλ ως βασικός παίκτης. Μαζί, Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ μπορούν να αποτελέσουν τη νοτιοανατολική ραχοκοκαλιά μιας νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης υπογράμμισε επίσης ότι η Αμερική παραμένει απαραίτητη, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί το μοναδικό θεμέλιο ασφαλείας. Η Ουάσινγκτον μπορεί να αναγνωρίζει την απειλή και ταυτόχρονα να συντηρεί τον δρώντα που την προκαλεί. Γι’ αυτό, Ελλάδα και Κύπρος δεν μπορούν να περιμένουν τα πάντα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Λισσαβώνας, ως ευρωπαϊκή απάντηση σε προβλήματα που το NATO δυσκολεύεται να λύσει, ειδικά όταν η απειλή προέρχεται από κράτος-μέλος της Συμμαχίας.
Κλείνοντας, ο Κωνσταντινίδης μετέφερε το κεντρικό μήνυμα της ανάλυσης Γκαλ: «Η καταιγίδα δεν έρχεται. Είναι ήδη εδώ». Το ερώτημα πλέον είναι αν Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Ευρώπη θα μπουν σε αυτήν την καταιγίδα ως παρατηρητές ή ως αρχιτέκτονες.