breaking newsΚύπρος

Κύπρος-Καθυστερήσεις στα βοηθήματα

 

Σε αντίθεση με την εντύπωση που καλλιεργείται συστηματικά στην αγορά εργασίας στην Κύπρο, αλλά όχι μόνο στην Κύπρο, ότι οι συλλογικές και κλαδικές συμβάσεις εργασίας και η συμμετοχή σε συνδικαλιστικές οργανώσεις είναι μια αναχρονιστική – αντιπαραγωγική μορφή οργάνωσης της εργασίας και συνεννόησης/διαπραγμάτευσης μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων, το ψήφισμα που ενέκρινε (με εισήγηση της Ομάδας της Αριστεράς) την Τετάρτη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (365 ψήφοι υπέρ, 118 κατά και 208 αποχές) για τη μείωση των ανισοτήτων και της φτώχειας των εργαζομένων τονίζει σε πολλά σημεία την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν αποφάσεις και μέτρα για την προστασία των υφιστάμενων συλλογικών συμβάσεων αλλά και την επέκτασή τους σε τομείς όπου σήμερα παρεμποδίζεται η υπογραφή τους.

 

Το ψήφισμα, μάλιστα, συνδέει την ύπαρξη συλλογικών συμβάσεων με τη διατήρηση και προσφορά καλύτερων συνθηκών εργασίας και με την αποτροπή περαιτέρω απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων, η οποία οδηγεί σε αύξηση της άτυπης και επισφαλούς εργασίας και σταδιακά στην φτωχοποίηση εκατομμυρίων εργαζομένων.

Στο ψήφισμα αναφέρεται, με επίκληση στοιχείων από τον ΟΟΣΑ και άλλους οργανισμούς, ότι η κάλυψη των συλλογικών διαπραγματεύσεων στις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ έχει μειωθεί τις τελευταίες τρεις δεκαετίες από 46% σε 32%, κατά μέσο όρο. Σημειώνεται ακόμα ότι σε τουλάχιστον 14 κράτη της ΕΕ το 50% των εργαζομένων εργάζονται χωρίς συλλογική σύμβαση και πως μόνο σε επτά κράτη μέλη της Ένωσης το ποσοστό κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις ξεπερνά το 80%. Επισημαίνεται δε, ότι η μείωση στο ποσοστό κάλυψης εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις ήταν μεγαλύτερη και ταχύτερη σε χώρες που εφάρμοσαν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες στόχευαν, μεταξύ άλλων, τις συλλογικές συμβάσεις.

Η τάση να καταργούνται ή να αποφεύγονται οι συλλογικές συμβάσεις είναι ισχυρότερη εκτός ΕΕ. Στο ψήφισμα αναφέρεται ότι, σε παγκόσμιο επίπεδο, ο αριθμός των χωρών στις οποίες οι εργαζόμενοι δεν έχουν το δικαίωμα να συστήνουν ή να συμμετέχουν σε συνδικαλιστικές οργανώσεις αυξήθηκε από 92 σε 107, μεταξύ 2018 και 2019 και -δυστυχώς- η μεγαλύτερη αύξηση, σύμφωνα με το ψήφισμα, καταγράφηκε στην Ευρώπη. Ήδη, στο 40% των ευρωπαϊκών χωρών δεν επιτρέπεται στους εργαζόμενους να συμμετέχουν σε συνδικάτα, με το 68% των χωρών να παραβιάζουν το δικαίωμα στην απεργία και το 50% να παραβιάζουν το δικαίωμα στις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Ακόμα χειρότερη είναι η κατάσταση τις αγροτικές (ευρωπαϊκές) περιοχές, όπου είναι πιο δύσκολο για τους εργαζόμενους να αποκτήσουν συνδικαλιστική εκπροσώπηση και να διαπραγματευτούν τοπικές και κλαδικές συλλογικές συμβάσεις.

Οι συνέπειες της Covid 19

Η απουσία ή αποδυνάμωση της συλλογικής διαπραγμάτευσης και της συλλογικής σύμβασης συνδέεται άμεσα με την αύξηση των μη τυπικών μορφών απασχόλησης, με σαφώς χειρότερες συνθήκες εργασίας και χαμηλότερους μισθούς και οι δύο παράγοντες μαζί συνδέονται με το αυξημένο ποσοστό Ευρωπαίων εργαζομένων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας. Στο ψήφισμα σημειώνεται πως το 16,2% των εργαζομένων με σύμβαση ορισμένου χρόνου ή με μερική απασχόληση είναι πιο εκτεθειμένοι στον κίνδυνο της φτώχειας, σε σύγκριση με το 6,1% των εργαζομένων με σύμβαση αορίστου χρόνου. Παράλληλα, το ποσοστό των εργαζομένων που ζουν σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας αυξήθηκε από 8% σε 9,4% (περίπου 20 εκατ. άτομα) μέσα σε 10 χρόνια.

Τα πράγματα, μάλιστα, έγιναν και γίνονται χειρότερα τον τελευταίο χρόνο, μετά την εκδήλωση της πανδημίας του κορωνοϊού. Για την ακρίβεια, η ραγδαία επιδείνωση ξεκίνησε από την οικονομική κρίση του 2008. Αναφέρεται συγκεκριμένα στο ψήφισμα: «Η ανεργία και η επισφαλής και άτυπη εργασία αυξήθηκαν απότομα κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008 και στο πλαίσιο της κρίσης της νόσου Covid 19 αναδείχθηκαν οι κοινωνικές επιπτώσεις που έχουν η απώλεια θέσεων εργασίας, η εφαρμογή μειωμένου ωραρίου εργασίας και οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, για παράδειγμα οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι μικρές βιοτεχνίες, οι μικρέμποροι και οι διασυνοριακοί εργαζόμενοι. Λόγω της κρίσης της νόσου» προστίθεται «η μεσαία τάξη συρρικνώνεται, το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών διευρύνεται και οι ανισορροπίες εντός και μεταξύ των κρατών μελών εντείνονται». Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, κατά τη διάρκεια της πανδημίας το 50% των εργαζομένων στην ΕΕ αντιμετώπισε μείωση του χρόνου εργασίας, ενώ πάνω από το ένα τρίτο (34%) των εργαζομένων ανέφεραν ότι είχε μειωθεί “πολύ” και το 16% ότι είχε μειωθεί “λίγο”».

Επικαλούμενο στοιχεία από το Eurofound, το ψήφισμα αναφέρει πως το 75% των πολιτών της ΕΕ δηλώνουν ότι η οικονομική τους κατάσταση είναι τώρα χειρότερη από αυτή που ήταν πριν από την πανδημία, ενώ 68% αναφέρει δυσκολίες να ανταπεξέλθει στις ανάγκες διαβίωσης για περισσότερους από τρεις μήνες χωρίς εισόδημα. Ποσοστό 16% θεωρούν ότι είναι πιθανό να χάσουν την εργασία τους στο άμεσο μέλλον, καθώς η σημερινή οικονομική κρίση δυνατό να έχει μακροχρόνιες συνέπειες, ιδιαίτερα για νέους ή ευάλωτους εργαζόμενους.

Μέτρα κατά της ανισότητας

Μεταξύ άλλων, το Κοινοβούλιο καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθούν τις συλλογικές συμβάσεις και να προσαρμόσουν την εθνική τους νομοθεσία, όταν αυτή παρεμποδίζει τις συλλογικές συμβάσεις, και να σέβονται και να επιβάλλουν το δικαίωμα σε δίκαιους κατώτατους μισθούς.

Ειδικότερα, στην παράγραφο 7 σημειώνονται τα εξής: (το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταβάλουν προσπάθειες για επίτευξη του στόχου ύπαρξης συγκρίσιμων συνθηκών διαβίωσης, μέσω μιας ανοδικής κοινωνικής και οικονομικής σύγκλισης, να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες ανισότητες εντός και μεταξύ των κρατών μελών και να αυξήσουν την αλληλεγγύη. Ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τα συστήματα συλλογικών διαπραγματεύσεων και να διασφαλίσουν την ελάχιστη κοινωνική προστασία και ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για όλες τις ηλικιακές ομάδες· τονίζει ότι οι στόχοι αυτοί μπορούν να επιτευχθούν με μέσα όπως, μεταξύ άλλων, ένα ελάχιστο εισόδημα, κατώτατοι μισθοί και ελάχιστες συντάξεις στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες και τη νομοθεσία κάθε κράτους μέλους, και με σεβασμό όλων των γενικών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της αναλογικότητας, της ασφάλειας δικαίου, της ισότητας ενώπιον του νόμου και της επικουρικότητας».

Ζητεί δε, από την ΕΕ, μια γενική ευρωπαϊκή στρατηγική για την καταπολέμηση της φτώχειας, με φιλόδοξους στόχους για τη μείωση της φτώχειας και την εξάλειψη της ακραίας φτώχειας στην Ευρώπη έως το 2030. Προς αυτή την κατεύθυνση, το κοινοβούλιο καλεί την επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν πραγματικά μέτρα κατά της φοροαποφυγής και της φορολογικής απάτης «τα οποία θα αποτελέσουν σημαντικό μέσο μείωσης των οικονομικών ανισοτήτων και βελτίωσης εσόδων από τη φορολογία στα κράτη μέλη».

Η οργάνωση σε συντεχνίες και η πρόσβασή τους στους χώρους εργασίας

Σε άλλο σημείο του ψηφίσματος αναφέρονται τα εξής: «(Το ΕΚ) καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν το δικαίωμα οργάνωσης και συλλογικής διαπραγμάτευσης όλων των εργαζομένων, και να αναλαμβάνουν άμεσα δράση σε περίπτωση παραβίασης αυτού του δικαιώματος.

Καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν πρόσβαση στον χώρο εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της εξ αποστάσεως εργασίας, με σκοπό την οργάνωση, την ανταλλαγή πληροφοριών και τη διαβούλευση. Προτρέπει την Επιτροπή, προκειμένου να αποφευχθεί ο ανταγωνισμός σε βάρος των μισθών, να βελτιώσει τις οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις κατά τρόπο ώστε να μπορούν να συμμετάσχουν σε αυτές με επιτυχία μόνο όσοι δεν υπονομεύουν τις ισχύουσες συλλογικές συμβάσεις· καλεί τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν για τη συμμόρφωση, την παρακολούθηση και την επιβολή.

(Το ΕΚ) αναγνωρίζει ότι η ψηφιοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδήγησαν σε σημαντική αύξηση της αυτοαπασχόλησης και των άτυπων μορφών εργασίας· επικροτεί τη δέσμευση της Επιτροπής να αξιολογήσει κατά πόσον είναι αναγκαία η θέσπιση μέτρων σε επίπεδο ΕΕ που θα επιτρέπουν σε μεμονωμένους αυτοαπασχολούμενους να ενώνονται και να συνάπτουν συλλογικές συμβάσεις, καθώς και τη δέσμευσή της να προτείνει κανονιστικές αλλαγές όπου είναι αναγκαίο και την πρόσφατη δημόσια διαβούλευση για το θέμα αυτό· αναμένει τη δημοσίευση της εκτίμησης επιπτώσεων για τις αρχικές επιλογές για μελλοντική δράση· τονίζει ότι αυτό δεν πρέπει να καθυστερήσει καμία άλλη πρωτοβουλία της Επιτροπής για καταπολέμηση της ψευδούς αυτοαπασχόλησης και για την εγγύηση των δικαιωμάτων των εργαζόμενων σε καθεστώς άτυπης απασχόλησης».

Η σημασία των κατώτατων μισθών

Σε ό,τι αφορά την ανάγκη προστασίας των εργαζομένων με επαρκείς κατώτατους μισθούς, το ψήφισμα του ΕΚ αναγνωρίζει τη σημασία της πρότασης της Κομισιόν για θέσπιση Οδηγίας που θα διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι στην ΕΕ προστατεύονται με επαρκείς κατώτατους μισθούς που θα επιτρέπουν αξιοπρεπή διαβίωση (σ.σ. στην Κύπρο οι εργοδοτικοί σύνδεσμοι εξέφρασαν σε προκαταρκτικό στάδιο διαφωνίες) και τονίζει ότι «η Οδηγία πρέπει να παρέχει σαφείς διασφαλίσεις στα κράτη μέλη όπου οι μισθοί, κατά γενικό κανόνα, αποτελούν αντικείμενο συλλογικών διαπραγματεύσεων από τους κοινωνικούς εταίρους».

Υπενθυμίζει ακόμα τα προτεινόμενα μέτρα των πολιτικών κατευθυντήριων γραμμών της επιτροπής για την περίοδο 2019-24, τα οποία έχουν ως στόχο να διασφαλίσουν ότι οι εργαζόμενοι στην ΕΕ θα έχουν ένα δίκαιο κατώτατο μισθό, που θα επιτρέπει αξιοπρεπή διαβίωση, οπουδήποτε κι αν εργάζονται». Συνεχίζοντας την αναφορά του για την προωθούμενη Οδηγία, το ΕΚ σημειώνει πως θεωρεί ότι η Οδηγία θα πρέπει να διασφαλίζει, μέσω συλλογικών συμβάσεων και θεσμοθετημένων κατώτατων μισθών, ότι κανένας εργαζόμενος ή η οικογένειά του δεν κινδυνεύει από τη φτώχεια και ότι όλοι μπορούν να ζουν από την εργασία τους και να συμμετέχουν στην κοινωνία. Υπογραμμίζει μάλιστα ότι «η τελική Οδηγία θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι νόμιμοι κατώτατοι μισθοί -όταν συντρέχει περίπτωση- θα ορίζονται πάντα πάνω από το όριο της φτώχειας». Σε άλλο σημείο τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί πως οι εργοδότες δεν θα εφαρμόζουν πρακτικές που θα αφαιρούν από τους κατώτατους μισθούς το κόστος που απαιτείται για την εκτέλεση της εργασίας, όπως η στέγαση, ο απαιτούμενος ρουχισμός, τα εργαλεία, η ατομική προστασία και άλλος εξοπλισμός.

 

  Του Χρύσανθου Μανώλη  
philenews.

Related Articles

Back to top button