Νέο επεισόδιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις προκαλεί η επικαιροποίηση του ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ), ο οποίος έχει αναρτηθεί στην επίσημη πλατφόρμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Άγκυρα αντέδρασε έντονα, κατηγορώντας την Ελλάδα ότι επιχειρεί να «νομιμοποιήσει μέσω της Ε.Ε. ΑΟΖ που δεν έχει ανακηρύξει», ενώ μιλά για «παραβίαση της τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η δήλωση του εκπροσώπου του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις πάγιες τουρκικές θέσεις περί γαλάζιας πατρίδας, αλλά και τις αντιρρήσεις της Άγκυρας για οποιαδήποτε ελληνική θεσμική καταγραφή που αφορά θαλάσσιες ζώνες.
Ο Κετσελί υποστήριξε ότι ο ελληνικός ΘΧΣ «παραβιάζει περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας», κάνοντας λόγο για βήμα «καταδικασμένο σε αποτυχία». Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η Ελλάδα «αγνοεί τις θεμελιώδεις αρχές του θαλάσσιου διεθνούς δικαίου» και επιχειρεί «να περάσει μέσω της Ε.Ε. ΑΟΖ που δεν έχει επίσημα ανακηρύξει».
Στο επίσημο κείμενο της δήλωσης αναφέρεται ότι η Τουρκία έχει παρουσιάσει τον δικό της εθνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) από τον Απρίλιο του 2025, ότι η νομική της θέση για τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο έχει κοινοποιηθεί στον ΟΗΕ από το 2020, ότι η φερόμενη ως ελληνική ΑΟΖ στον χάρτη ΘΧΣ βρίσκεται «εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας».
Η τουρκική πλευρά κατηγορεί την Αθήνα για «εργαλειοποίηση» του ευρωπαϊκού εργαλείου χωροταξικού σχεδιασμού, ώστε να εμφανίσει ως δεδομένες τις θέσεις της επί των θαλάσσιων ζωνών.
Ιδιαίτερη ενόχληση προκάλεσε Ankara το γεγονός ότι ο ελληνικός ΘΧΣ φέρει αναφορές σε «αρμόδιες ελληνικές αρχές», στοιχείο που η Τουρκία θεωρεί προσπάθεια δημιουργίας ευρωπαϊκού τετελεσμένου. «Αυτή η παράνομη προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων απορρίπτεται», σημειώνει ο Κετσελί.
Η Άγκυρα διαμηνύει ότι η Ελλάδα «δεν έχει οριοθετήσει υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ με τους γείτονές της» και άρα δεν μπορεί να παρουσιάζει στον ΘΧΣ χάρτες που ενσωματώνουν μονομερείς αξιώσεις.
Αν και το παρόν ρεπορτάζ βασίζεται στις τουρκικές δηλώσεις, πρέπει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό ως τεχνικό εργαλείο ευρωπαϊκής υποχρέωσης, ο οποίος δεν παράγει θαλάσσιες ζώνες, δεν αποτελεί μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ, δεν επηρεάζει διεθνείς οριοθετήσεις.
Η Αθήνα έχει καταθέσει εδώ και χρόνια τις θέσεις της μέσω διεθνών συμφωνιών οριοθέτησης (Ιταλία, Αίγυπτος) και παραμένει στη σταθερή γραμμή του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.
Η αντίδραση της Τουρκίας στην ανάρτηση του ελληνικού ΘΧΣ στην πλατφόρμα της Ε.Ε. επιβεβαιώνει την πάγια παρανοϊκή τουρκική τακτική αμφισβήτησης ελληνικών δικαιωμάτων, τη συνέχιση της ρητορικής περί «παραβίασης δικαιοδοσίας» και τη θεωρία της κατά φαντασίαν τουρκικής υφακοκρηπίδας στο Αιγαίο.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, προχωρά κανονικά στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ενώ η Άγκυρα προσθέτει ακόμη ένα επεισόδιο στην αλυσίδα αμφισβήτησης των νόμιμων δικαιωμάτων της Ελλάδας.