Κυκλοφόρησε από την Ακαδημία Αθηνών ο τόμος «Ακαδημαϊκές Ομιλίες» του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας και Ακαδημαϊκού Προκοπίου Παυλόπουλου, μια έκδοση που συγκεντρώνει και οργανώνει το σύνολο των παρεμβάσεών του σε εκδηλώσεις της Ακαδημίας από την εκλογή του το 2022 έως σήμερα.
Ο τόμος (Αθήνα, 2026) αριθμεί 467 σελίδες, έχει ISBN 978-960-404-447-4 και διατίθεται στην τιμή των 20 ευρώ.
Τι περιλαμβάνει – το κεντρικό θέμα
Οι ομιλίες εντάσσονται στο πλαίσιο του lato sensu Δημόσιου Δικαίου, στο οποίο ο κ. Παυλόπουλος κατέχει έδρα στην Ακαδημία Αθηνών. Στον πυρήνα τους βρίσκονται οι θεσμικοί και πολιτικοί πυλώνες της σύγχρονης Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας, με βασικό στόχο να αποτυπωθεί πώς αυτοί λειτουργούν ως εγγύηση για την ακώλυτη άσκηση των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:
-
στο Κράτος Δικαίου
-
και στην Αρχή της Νομιμότητας, ως κεντρικούς μηχανισμούς άμυνας της Δημοκρατίας απέναντι σε αυθαιρεσίες και θεσμικές εκτροπές.
Ο «κανόνας δικαίου» και οι κυρώσεις της παραβίασης
Σημαντικό μέρος των κειμένων εστιάζει στη φύση του κανόνα δικαίου ως δομικού στοιχείου της Αρχής της Νομιμότητας, αλλά και στο τι ακολουθεί όταν αυτή παραβιάζεται.
Εδώ ο συγγραφέας δίνει βάρος:
-
στις κυρώσεις (κυρίως δικαστικές) σε περιπτώσεις παράβασης,
-
και ειδικά στον μηχανισμό της Αστικής Ευθύνης του Δημοσίου, δηλαδή στο πώς το κράτος λογοδοτεί και «πληρώνει» θεσμικά και πρακτικά όταν παραβιάζονται κανόνες και δικαιώματα.
Τεχνητή Νοημοσύνη και Δικαιοσύνη: τα όρια και οι εγγυήσεις
Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν οι αναφορές του κ. Παυλόπουλου στα όρια αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης στη λειτουργία της Δικαστικής Εξουσίας. Ο τόμος καταγράφει προβληματισμούς για το πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν εργαλεία ΑΙ χωρίς να θιγούν οι συνταγματικές εγγυήσεις, ιδίως:
-
η προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία των δικαστικών οργάνων,
-
και ο συνταγματικά καθορισμένος τρόπος απονομής δικαιοσύνης.
Γιατί έχει ειδικό βάρος η έκδοση
Η έκδοση έχει διπλή χρησιμότητα: είναι ταυτόχρονα θεσμικό αποτύπωμα (Ακαδημία Αθηνών, δημόσιες παρεμβάσεις ενός πρώην ΠτΔ) και εργαλείο αναφοράς για όσους παρακολουθούν Δημόσιο Δίκαιο, θεσμούς, κράτος δικαίου, ευθύνη του κράτους και τη νέα συζήτηση για την ΑΙ στη Δικαιοσύνη.
