Περισσότερο από μία εβδομάδα έχει περάσει από την ανακοίνωση της Τετάρτης 18 Φεβρουαρίου, όταν, μετά το τέλος της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου της Deutsche Welle, έγινε γνωστό ότι, στο πλαίσιο εκτεταμένων περικοπών, κλείνει εξ ολοκλήρου το ελληνικό της πρόγραμμα.
Σύμφωνα με την απόφαση, από την 1η Ιανουαρίου 2027 το ελληνόφωνο τμήμα παύει να ισχύει, εξέλιξη που επηρεάζει άμεσα περίπου 20 συναδέλφους δημοσιογράφους, οι οποίοι βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ένα εξαιρετικά αβέβαιο επαγγελματικό μέλλον.
Η απόφαση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο αναδιάρθρωσης του γερμανικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα. Η διοίκηση της Deutsche Welle έχει ανακοινώσει την περικοπή συνολικά 160 θέσεων εργασίας, ως αποτέλεσμα της μείωσης της κρατικής χρηματοδότησης από το γερμανικό κράτος και ειδικότερα από το ομοσπονδιακό υπουργείο εξωτερικών, το οποίο αποτελεί τον βασικό χρηματοδότη του οργανισμού. Παράλληλα, προβλέπεται συγχώνευση των γενικών και γερμανόφωνων προγραμμάτων, καθώς και συρρίκνωση υπηρεσιών σε ξένες γλώσσες, σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης ελλείμματος που, σύμφωνα με την ίδια την DW, αγγίζει τα 25 εκατομμύρια ευρώ.
Η απόφαση ελήφθη έπειτα από κοινή ειδική συνεδρίαση του ραδιοτηλεοπτικού συμβουλίου και του διοικητικού συμβουλίου της διοίκησης, όπου εγκρίθηκε ένα «ολοκληρωμένο πακέτο μείωσης του κόστους». Στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό του 2026, η επιχορήγηση προς τη Deutsche Welle μειώθηκε κατά 10 εκατομμύρια ευρώ, με τη συνολική χρηματοδότηση να διαμορφώνεται στα 415 εκατομμύρια. Την ίδια στιγμή, ένα επιπλέον έλλειμμα ύψους 11 εκατομμυρίων ευρώ προκύπτει από αυξήσεις μισθών που δεν καλύφθηκαν από τον προϋπολογισμό, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό των απαιτούμενων αποταμιεύσεων στα 21 εκατομμύρια ευρώ. Αν και η διοίκηση μιλά για περικοπές χωρίς απολύσεις, το τοπίο παραμένει θολό ως προς το πώς αυτό μπορεί να υλοποιηθεί στην πράξη.
Το κλείσιμο του ελληνικού προγράμματος έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις. Από ελληνικής πλευράς, η ιστοσελίδα «e-enimerosi.com» απέστειλε επιστολή προς το ομοσπονδιακό υπουργείο εξωτερικών της Γερμανίας, ενώ αντίστοιχες παρεμβάσεις πραγματοποίησαν η ελληνική κοινότητα Βερολίνου και ο γερμανοελληνικός επιχειρηματικός σύνδεσμος (DHW).
Από τη διοίκηση της Deutsche Welle υπήρξε απάντηση προς το DHW, στην οποία αναγνωρίζεται μεν ο ιστορικός ρόλος και η συμβολή της ελληνόφωνης υπηρεσίας, από τα χρόνια της δικτατορίας έως την περίοδο της κρίσης του ευρώ, ωστόσο το κλείσιμο παρουσιάζεται ως αναγκαστική συνέπεια μιας λογιστικής εξίσωσης.
Η επίκληση του επιχειρήματος ότι η Ελλάδα αποτελεί πλέον «ώριμη δημοκρατία» με σταθερό δημοσιογραφικό τοπίο μπορεί να στέκει τεχνικά, όμως υποβαθμίζει τον συμβολικό και γεωπολιτικό ρόλο της ελληνικής υπηρεσίας σε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων στην ευρύτερη περιοχή. Αντίστοιχες δημοκρατικές συνθήκες επικρατούν εδώ και δεκαετίες και σε χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία, αλλά και κράτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία. Ωστόσο, σε καμία από αυτές τις περιπτώσεις δεν αποφασίστηκε πλήρες κλείσιμο προγράμματος, παρά μόνο επιμέρους περικοπές.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της ελληνικής κοινότητας Βερολίνου, Παναγιώτης Ματλής, η ελληνική γλώσσα είναι επίσημη γλώσσα δύο κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ στη Γερμανία ζουν περίπου 500.000 Έλληνες, οι οποίοι συμμετέχουν ενεργά στο κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό γίγνεσθαι της χώρας. Υπό αυτό το πρίσμα, τονίζει ότι το ελληνικό πρόγραμμα της Deutsche Welle δεν θα έπρεπε να διακοπεί και δηλώνει πως οι προσπάθειες για την ανατροπή της απόφασης θα συνεχιστούν.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο πρόεδρος του Γερμανοελληνικού Επιχειρηματικού Συνδέσμου, Φαίδωνας Κοτσαμπόπουλος, ο οποίος υπογραμμίζει ότι η ύπαρξη ελληνόφωνης φωνής στη Deutsche Welle είναι απαραίτητη, τόσο λόγω της πολυπληθούς ελληνικής κοινότητας όσο και λόγω της μακρόχρονης παρουσίας του ελληνικού τμήματος στη Γερμανία.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι, από τις περισσότερες από 32 γλώσσες στις οποίες εκπέμπει η Deutsche Welle, το ελληνικό είναι το μόνο πρόγραμμα που καταργείται πλήρως. Την ίδια στιγμή, το ζήτημα έτυχε περιορισμένης προβολής στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, παρά τις δημόσιες παρεμβάσεις πρώην εργαζομένων της DW που ανέδειξαν τη σημασία της διατήρησης του ελληνικού τμήματος.
Για την ελληνική διασπορά στη Γερμανία, το διακύβευμα δεν αφορά μόνο τις θέσεις εργασίας που χάνονται. Αφορά τη σίγαση μιας φωνής με βαθύ συμβολικό φορτίο, ενός διαύλου επικοινωνίας που λειτούργησε ως συνδετικός κρίκος μεταξύ των δύο λαών σε κρίσιμες ιστορικές στιγμές. Από τη δικτατορία έως την κρίση του ευρώ, η Deutsche Welle υπήρξε παρούσα, και αυτό το κεφάλαιο δεν θα έπρεπε να κλείσει ως «παράπλευρη απώλεια» μιας δημοσιονομικής εξίσωσης.