Εντείνονται οι συγκρούσεις στις κουρδικές περιοχές του Ιράν μεταξύ εξεγερμένων κουρδικών ομάδων και ιρανικών δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης και του τακτικού στρατού. Οι Φρουροί της Επανάστασης φέρονται να έχουν αναπτύξει ειδικές δυνάμεις και πυροβολικό κοντά στα σύνορα με το Ιρακινό Κουρδιστάν, ενώ κάνουν χρήση drones και πυραύλων.
Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν εμπλέξει περί τους 3.000 στρατιώτες από την ταξιαρχία Σαμπερίν (αραβικός όρος που σημαίνει «καρτερικοί»), μια ελίτ μονάδα ειδικών επιχειρήσεων των χερσαίων δυνάμεών τους, καθώς και μονάδες από την αεροδιαστημική δύναμη. Αναπτύσσονται τεθωρακισμένα, όπως τα Zulfiqar και αναβαθμισμένα T-72, ενώ χρησιμοποιούνται drones Sahed, Meraj και Mohajer και πύραυλοι Fateh και Emad. Έχουν επίσης αναπτυχθεί ηλεκτρονικά συστήματα για την αποτροπή αντίπαλων drones και για την πραγματοποίηση ηλεκτρονικού πολέμου.
Το μέγεθος και το είδος των δυνάμεων παραπέμπει σε προετοιμασία για εκτεταμένες πολεμικές συγκρούσεις κατά μήκος των συνόρων με το Ιρακινό Κουρδιστάν. Πρόκειται για μια εποχή όπου οι χωρικοί στις ορεινές περιοχές μεταφέρουν τα ζώα τους σε κατάλληλα βοσκοτόπια, με αποτέλεσμα ο νομαδισμός αυτός να δημιουργεί περιπλοκές σε σχέση με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Μετακινήσεις ιρανικών δυνάμεων παρατηρούνται και στη νοτιότερη επαρχία του Χουζεστάν κοντά στα σύνορα με το Ιράκ, καθώς και στην επαρχία του Μπαλουχιστάν.
Η ζωή στα χωριά των εμπόλεμων περιοχών
Ο Ομίντ Σουρεσραφίλ, ιρανοεβραίος δημοσιογράφος με έδρα το Σίδνεϊ της Αυστραλίας και ιατρός καρδιολόγος, εργαζόμενος για το διεθνές ανθρωπιστικό δίκτυο «Ερυθρά Ημισέληνος- Ερυθρός Σταυρός», μιλάει στο Βήμα για την πρόσφατη εμπειρία του στο Ιράν: «Εργάζομαι για την Ερυθρά Ημισέληνο και υπό αυτήν την ιδιότητα αξιοποιήθηκα ως ιατρός σε εμπόλεμες περιοχές του Ιράν κοντά στα σύνορα με το Ιρακινό Κουρδιστάν. Θεράπευσα τραυματίες εμπόλεμους αλλά και αμάχους, οι οποίοι τραυματίζονται είτε από πυροβολισμούς, είτε από νάρκες. Σε ορισμένες δύσκολες περιπτώσεις χρειάστηκε να κανονίσουμε μεταφορά τραυματιών στην Τεχεράνη. Υπήρχαν επίσης τραυματίες μεταξύ των εξεγερμένων, αλλά δεν είχα τη δυνατότητα να συμμετάσχω στη θεραπεία τους, καθώς αυτοί μεταφέρονται σε στρατιωτικά νοσοκομεία, όπου λαμβάνουν θεραπεία ως αιχμάλωτοι».
«Γενικά, διαθέτω εμπειρία παρόμοιων καταστάσεων, καθώς με την Ερυθρά Ημισέληνο έχω υπηρετήσει ως ιατρός στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και τον Λίβανο. Κάτι ιδιαίτερο στο Ιράν είναι ότι φρόντιζα και γενικές ασθένειες των κατοίκων, λ.χ. πνευμονίες και γρίπες. Κάτι παρόμοιο δεν συνέβαινε λ.χ. στο Αφγανιστάν, όπου υπήρχε ένας πλήρης πόλεμος και πολλές φορές απλά τρέχαμε να γλιτώσουμε από τους πυραύλους. Στο Ιράν δεν μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή πλήρης πόλεμος, αλλά σημαντικές ένοπλες συγκρούσεις με εξεγερμένους Κούρδους», συνεχίζει.
«Διαπίστωσα επίσης την ύπαρξη λαθρεμπορίου μέσα από τα βουνά, το οποίο αποτελεί ανάγκη για χωριά που έχουν εγκλωβιστεί εντός διασταυρούμενων πυρών και αδυνατούν να προμηθευτούν τα αναγκαία μέσω των κανονικών εμπορικών οδών. Ακόμη και βασικά αγαθά – όπως αλεύρι, ρύζι και τροφή για βρέφη – είναι δύσκολο να βρεθούν με άλλο τρόπο εκτός του λαθρεμπορίου. Ορισμένα χωριά σε μεταιχμιακές περιοχές έχουν πρόβλημα πείνας και ένας γιατρός καλείται εκτός από τη θεραπεία των τραυματιών να αντιμετωπίσει και τα ζητήματα ελλιπούς διατροφής των χωρικών. Από τα χωριά αυτά έβλεπα -βεβαίως από κάποια απόσταση- τις συνεχείς εκρήξεις. Δεν μπορούσα να πλησιάσω στο μέτωπο, καθώς δεν διέθετα άδεια επειδή, όπως μου αναφέρθηκε, υπάρχουν πολλοί ελεύθεροι σκοπευτές και όποιος πλησιάσει στις εμπόλεμες περιοχές διατρέχει σοβαρό κίνδυνο», προσθέτει ο Σουρεσραφίλ.
Πόλεμος διά αντιπροσώπων μεταξύ Ιράκ και Ιράν
Στην ερώτησή μας για μια γενική αξιολόγηση των ένοπλων συγκρούσεων, ο Σουρεσραφίλ απαντά: «Υπάρχουν διαφορετικές ομάδες εξεγερμένων Κούρδων στο Ιράν, όπως το Κουρδικό Κόμμα για την Ελεύθερη Ζωή (PJAK), το Κόμμα των Εργατών του Κουρδιστάν (PKK) και οι δυνάμεις Πεσμεργκά που σημαίνει “αυτοί που είναι πρόθυμοι να πεθάνουν”. Πολλές από αυτές τις ομάδες έχουν βάσεις στο Ιράκ, αλλά επίσης και στα όρη του Ιράν. Κρύβονται σε χωριά εντός της ιρανικής επικράτειας, κυρίως κουρδικά χωριά στις ορεινές περιοχές. Βασίζονται στη δυνατότητά τους να καλύπτονται εντός των πληθυσμών. Πραγματοποιούν επιθέσεις στις δυνάμεις ασφαλείας και μετά δραπετεύουν. Τις τελευταίες εβδομάδες, ωστόσο, οι ιρανικές επιθέσεις είναι πολύ ισχυρές και οι κουρδικές ομάδες έχουν αποδεκατιστεί».
«Τις πέντε ημέρες που ήμουν στις κουρδικές περιοχές στα τέλη Ιουλίου, διαπίστωσα δεκάδες ιρανικές επιθέσεις στις θέσεις τους στα βουνά», συνεχίζει. «Οι ιρανικές επιθέσεις λαμβάνουν χώρα με συνεργασία πυροβολικού και ελικοπτέρων, καθώς και με ντρόουνς και πυραύλους. Γίνεται επίσης έντονη χρήση όλμων. Οι Ιρανοί διαθέτουν δυνατότητα επιτήρησης μέσω δορυφόρων, οπότε είναι σε θέση να γνωρίζουν τις κουρδικές θέσεις.Οι εξεγερμένοι Κούρδοι δεν διαθέτουν βαρύ πυροβολικό και τεθωρακισμένα. Έχουν ελαφρύ οπλισμό, όλμους, βαρέα και ελαφρά πολυβόλα και κάποια φορτηγά εντός των οποίων κρύβουν τον οπλισμό τους. Κρύβονται σε διάφορες τοποθεσίες, διεξάγοντας έναν άνισο αγώνα εναντίον του ιρανικού στρατού και των Φρουρών της Επανάστασης».
Οι Κούρδοι είναι το κύριο αποσχιστικό κίνημα στο Ιράν
Στην ερώτησή μας για το ποια θεωρεί ότι είναι η στρατηγική των αντίπαλων πλευρών, ο Σουρεσραφίλ απαντά: «Οι Κούρδοι διαθέτουν τη δική τους αυτόνομη περιοχή στο Ιράκ, την οποία χρησιμοποιούν ως βάση και για τις εχθροπραξίες στο Ιράν. Φέρονται να έχουν υποστήριξη από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε εξοπλισμό και εκπαίδευση. Ωστόσο, ο σκοπός να δημιουργηθεί εντός του Ιράν ένα προγεφύρωμα κουρδικών αποσχιστικών δυνάμεων φαίνεται να αποτυγχάνει μέχρι αυτή τη στιγμή, καθώς η απάντηση του Ιράν τον τελευταίο μήνα ήταν πολύ ισχυρή. Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό ότι στο Κουρδιστάν δραστηριοποιείται εντέλει ένα αξιόλογο αποσχιστικό κίνημα, ενώ, αντιθέτως, δεν έγινε κάτι αντίστοιχο από την αζέρικη μειονότητα στο Ιράν – ενδεχομένως και λόγω των απειλών του Ιράν εναντίον του Αζερμπαϊτζάν».
«Οι εξελίξεις στις ένοπλες συγκρούσεις πρέπει να ειδωθούν εντός του γενικότερου πολέμου του Ιράν με τις ΗΠΑ, ο οποίος έχει φτάσει σε αδιέξοδο λόγω μεγάλης σπατάλης πυραύλων και πυρομαχικών. Αυτό φαίνεται από την εναλλαγή παύσεων και επανενάρξεων του πολέμου ενώ, όμως, συνεχίζονται σε τοπικό επίπεδο συγκρούσεις όπως αυτές μεταξύ Ιρανών και Κούρδων. Ο αμερικανικός σχεδιασμός φέρεται να ήταν παρόμοια αποσχιστικά κινήματα να εκραγούν σε ολόκληρο το Ιράν. Όμως εκ των πραγμάτων το μεγαλύτερο μέρος του οπλισμού κρατήθηκε από τους Κούρδους», λέει.
Η στρατηγική του Ιράν στον πόλεμο φθοράς
«Και οι Ιρανοί έχουν τη δική τους στρατηγική σε αυτό τον πόλεμο φθοράς», συνεχίζει ο Σουρεσραφίλ. «Διαθέτουν μάλιστα τους δικούς τους αντιπροσώπους εντός του Ιράκ με αποτέλεσμα συγκρούσεις να συμβαίνουν και από την άλλη πλευρά των συνόρων. Οι ιρανικές δυνάμεις δρουν επί ιρανικού εδάφους, όμως υπάρχουν και αντιπρόσωποι του Ιράν εντός του Ιράκ που συμμετέχουν στις συγκρούσεις, όπως οι Λαϊκές Δυνάμεις Κινητοποίησης, διάφορες πολιτοφυλακές και η Καταΐμπ Χεζμπολάχ, η οποία είναι σιιτική οργάνωση που δρα στο Ιράκ με τρόπο παρόμοιο με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Στο Ιράκ έχει παρουσία και δράση και το Ισραήλ, όπως φαίνεται από βάσεις που ανακαλύπτονται».
«Οι Κούρδοι παρουσιάζουν πολυδιάσπαση μεταξύ οργανώσεων, όπως το PJAK, το PKK και η Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν (PUK), ενώ πολλές κουρδικές οργανώσεις έχουν σοσιαλιστική κατεύθυνση. Οι Κούρδοι αποτελούν έναν περίκλειστο λαό χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα στον οποίο δεν παραχωρήθηκε διακριτό κράτος μετά τη διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Είναι μοιρασμένοι σε τέσσερις με πέντε χώρες – Τουρκία, Συρία, Ιράκ, Ιράν και λίγο στον Λίβανο. Αν θέλετε τη γνώμη μου, συγκριτικά η κατάσταση των Κούρδων είναι καλύτερη στο Ιράν παρά στην Τουρκία, καθώς στο Ιράν έχουν τη δυνατότητα να μιλούν τη γλώσσα τους και να μαθαίνουν τον πολιτισμό τους στα σχολεία. Σημαντικό μέρος τους είναι Σουνίτες και έχουν θρησκευτική ελευθερία. Συγκριτικά πιέζονται πολύ περισσότερο στην Τουρκία ή ακόμη και στη Συρία μετά τις πρόσφατες εξελίξεις», λέει.
«Εργάστηκα ως ιατρός και σε κουρδικά χωριά», προσθέτει. «Συχνά οι πρεσβύτεροι των χωριών ήταν πολύ προβληματισμένοι με τις εξεγέρσεις και φοβόντουσαν για την εξέλιξη. Αντιμετώπιζαν επίσης το πρόβλημα ότι οι εξεγερμένοι έχουν ανάγκη να λαμβάνουν τρόφιμα από τα χωριά σε μια περίοδο που λόγω των συγκρούσεων, τα τρόφιμα δεν είναι αρκετά. Οι συγκρούσεις, άλλωστε, προκαλούν αποκοπή των χωριών από τα αστικά κέντρα με αποτέλεσμα να είναι πολύ δύσκολο να λάβουν περίθαλψη οι σοβαρά ασθενείς».
«Από την ιρανική πλευρά υπάρχει συνεργασία ανάμεσα στον τακτικό στρατό και τους Φρουρούς της Επανάστασης. Ο τακτικός στρατός παρέχει τις δυνάμεις εδάφους και την αεράμυνα για να κατασταλούν εξεγέρσεις και να επικρατήσει ασφάλεια. Οι Φρουροί της Επανάστασης προκαλούν πλήγματα με βαλλιστικούς πυραύλους και ντρόουνς. Συνεργάζονται με τον τακτικό στρατό, αλλά οι Φρουροί είναι εκείνοι που κάνουν κουμάντο και χαράσσουν τη στρατηγική του Ιράν», καταλήγει.
tovima.gr