Με έντονο ιστορικό ενδιαφέρον και ουσιαστικό διάλογο γύρω από μια κρίσιμη περίοδο της νεοελληνικής ιστορίας πραγματοποιήθηκε χθες στο «Χατζηγιάννειο» Πνευματικό Κέντρο η παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλειου Ρωμανού με τίτλο «Μια αφορμή και δυο αιτίες – Η ιστορία του πρώτου πολέμου του ελληνικού κράτους».
Την εκδήλωση διοργάνωσαν οι εκδόσεις «Ινφογνώμων» με την υποστήριξη του Δήμου Λαρισαίων, ενώ η είσοδος ήταν ελεύθερη. Το κοινό ανταποκρίθηκε με ενδιαφέρον, παρακολουθώντας μια συζήτηση που επιχείρησε να φωτίσει πτυχές του ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897 πέρα από τις συνήθεις, επιφανειακές προσεγγίσεις.
Για το βιβλίο μίλησαν ο φιλόλογος-ιστορικός Κώστας Πάνος, ο εκδότης και συγγραφέας Σάββας Καλεντερίδης, καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέας. Οι ομιλητές ανέδειξαν τις βασικές ιστορικές θέσεις και τα τεκμηριωμένα συμπεράσματα του έργου, υπογραμμίζοντας ότι ο πόλεμος του 1897 δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένος από το ευρύτερο οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον της εποχής.
Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκεται η περίοδος των εκτεταμένων δανεισμών μεταξύ 1879 και 1893, η διασπάθιση δημόσιων πόρων και η πτώχευση του 1893, η οποία σφράγισε μια ταραγμένη φάση του ελληνικού κράτους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις διαπραγματεύσεις με τους ξένους δανειστές, οι οποίοι επιδίωκαν τον έλεγχο κρατικών προσόδων – εξέλιξη που, σύμφωνα με τον συγγραφέα, συνιστούσε ουσιαστικό περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας.
Ο Βασίλειος Ρωμάνος υποστηρίζει ότι ο πόλεμος του 1897 λειτούργησε ως «λύση» στο πολιτικό και οικονομικό αδιέξοδο της εποχής, με την έκβασή του να έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το ιδεολογικό πρόταγμα της Μεγάλης Ιδέας. Μέσα από εκτενή έρευνα πρωτογενών πηγών, παρουσιάζονται με συστηματικό τρόπο –όπως τονίστηκε– τα γεγονότα της σύγκρουσης, οι χειρισμοί του παλατιού, καθώς και οι ευθύνες της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.
Ο συγγραφέας, γεννημένος το 1960 στην Ελάτεια Λάρισας και απόφοιτος του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης της Παντείου, έχει διαγράψει επαγγελματική πορεία στον χώρο της οικονομίας και των τραπεζών. Η ιστορική έρευνα αποτελεί διαχρονικό του ενδιαφέρον, με το συγκεκριμένο έργο να είναι αποτέλεσμα πολυετούς μελέτης και συστηματικής αναδίφησης ιστορικών τεκμηρίων της νεότερης Ελλάδας.
Η παρουσίαση ανέδειξε ότι ο πόλεμος του 1897 δεν αποτελεί απλώς μια στρατιωτική αποτυχία, αλλά κομβικό σημείο καμπής για την πορεία του ελληνικού κράτους, θέτοντας ερωτήματα που παραμένουν επίκαιρα για τη σχέση οικονομίας, πολιτικής και εθνικής στρατηγικής.
Για να παραγγείλετε το βιβλίο “Μια αφορμή και δύο αιτίες” πατήστε εδώ
Η ιστορία του πρώτου πολέμου του ελληνικού κράτους
Η συναλλαγή που ακολούθησε τον πακτωλό των δανείων που έλαβε η Ελλάδα κατά τα έτη 1879-1893 και η διασπάθιση του δημόσιου χρήματος με προμήθειες και διάφορα έξοδα κρυφά και φανερά, έφερε την πτώχευση του 1893.
Οι διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν με τους ξένους δανειστές για τη ρύθμιση των δανείων, οι οποίοι επεδίωκαν τον έλεγχο των προσόδων του κράτους, αποδείχτηκαν άκαρπες, αφού ισοδυναμούσαν με την κατάλυση της εθνικής κυριαρχίας και καμία κυβέρνηση δεν αναλάμβανε την ευθύνη της «εσχάτης προδοσίας».
Τη λύση στο αδιέξοδο, τέσσερα χρόνια αργότερα, θα έδινε ο επαίσχυντος πόλεμος του 1897.
Η μη «εθνοφελής» έκβαση του πολέμου και οι συμφορές που ακολούθησαν, έρχονταν σε ευθεία αντίθεση με το κυρίαρχο ιδεολογικό πρόταγμα της Μεγάλης Ιδέας. Η πολύπλευρη προπαγάνδα θεσμικών και εξωθεσμικών κέντρων συνετέλεσε ώστε να απωθηθεί απ’ το προσκήνιο η ατιμωτική ήττα, ο ίδιος ο πόλεμος αλλά και οι αιτίες που τον γέννησαν.
Στο έργο εκτίθενται, για πρώτη φορά με τον πλέον διεξοδικό τρόπο, όλα τα γεγονότα του πολέμου, αποδεικνύοντας τις προσχεδιασμένες ενέργειες του παλατιού, που διατηρώντας τον έλεγχο των στρατιωτικών επιχειρήσεων, οδήγησαν στην τακτική των «αλλεπάλληλων οπισθοχωρήσεων» και στην ατιμωτική ήττα των ελληνικών όπλων.
Αποκαλύπτεται επίσης, μέσα από τις μαρτυρίες των πρωταγωνιστών της εποχής, η συντονισμένη προσπάθεια να καλυφθούν οι τεράστιες ευθύνες των μεγαλόσχημων και να επιρριφθούν σε μυστικές εταιρίες αλλά και στις πλάτες του «απαίδευτου λαού».
Βιογραφικό:
Ο Βασίλειος Ρωμάνος γεννήθηκε το 1960 στην Ελάτεια Λάρισας και είναι απόφοιτος του τμήματος Δημόσιας Διοίκησης της Παντείου.
Η καριέρα του ολοκληρώθηκε ως οικονομικό στέλεχος μεγάλων επιχειρήσεων και τραπεζών.
Από μικρή ηλικία, ωστόσο, αγάπησε τον κόσμο της ιστορίας και η έρευνα των πηγών ασκούσε πάντα ξεχωριστή γοητεία πάνω του.
Το παρόν βιβλίο είναι αποτέλεσμα της πολύχρονης αναδίφησης των ιστορικών εγγράφων της νεότερης Ελλάδας.