Η επιστράτευση αποτελεί βασικό πυλώνα της Εθνικής Άμυνας, καθώς ενεργοποιεί τον μηχανισμό ανάκλησης και ένταξης των εφέδρων στις στρατιωτικές μονάδες, ώστε αυτές να μεταβούν από τη σύνθεση ειρήνης στη σύνθεση πολέμου. Πρόκειται για διαδικασία με αυστηρό θεσμικό πλαίσιο, σαφή ιεράρχηση και προκαθορισμένα πρωτόκολλα, η οποία επανέρχεται στη δημόσια σφαίρα, με αφορμή την πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Γενική και Μερική Επιστράτευση
Η επιστράτευση διακρίνεται σε δύο μορφές:
-
Γενική επιστράτευση (κόκκινος συναγερμός): Κηρύσσεται σε περίπτωση εμπόλεμης κατάστασης.
-
Μερική επιστράτευση (πορτοκαλί συναγερμός): Ενεργοποιείται όταν δεν υπάρχει πόλεμος, αλλά απαιτείται αυξημένη ετοιμότητα.
Η διάκριση αυτή επιτρέπει την κλιμακωτή αντίδραση των Ενόπλων Δυνάμεων, ανάλογα με το επίπεδο απειλής.
Ποιοι καλούνται
Η Εφεδρεία του Στρατού Ξηράς περιλαμβάνει:
-
Εφέδρους αξιωματικούς και μόνιμους υπαξιωματικούς, μέχρι το προβλεπόμενο όριο ηλικίας.
-
Οπλίτες, έως τη συμπλήρωση του 45ου έτους.
Οι έφεδροι διακρίνονται ηλικιακά σε:
-
Α’ Σειρά Εφεδρείας: έως 40 ετών
-
Β’ Σειρά Εφεδρείας: 41–45 ετών
Η τοποθέτησή τους γίνεται μηχανογραφικά από τη Διεύθυνση Επιστράτευσης του Γενικού Επιτελείου Στρατού, με κριτήρια τον τόπο διαμονής, την ειδικότητα και τον βαθμό.
Υποχρεώσεις σε περίοδο ειρήνης
Μετά την απόλυση, κάθε έφεδρος λαμβάνει Ειδικό Φύλλο Πορείας (ΕΦΠ):
-
Πράσινο: Αρχική τοποθέτηση σε συγκεκριμένη Μονάδα.
-
Λευκό: Κατάσταση αναμονής για μελλοντική τοποθέτηση.
Το ΕΦΠ αποτελεί το βασικό έγγραφο επιστράτευσης και περιλαμβάνει συνθηματικά στοιχεία αναγνώρισης.
Πώς γίνεται η κλήση
Σε περίπτωση ενεργοποίησης, η κλήση μπορεί να πραγματοποιηθεί:
-
Μέσω ΜΜΕ (ραδιόφωνο, τηλεόραση, Τύπος, διαδίκτυο),
-
Με τοιχοκόλληση ανακοινώσεων,
-
Με επίδοση Φύλλου Ατομικής Πρόσκλησης (ΦΑΠ).
Ο έφεδρος αναγνωρίζει ότι καλείται αν η ανακοίνωση περιλαμβάνει:
-
Το χρώμα του ΕΦΠ,
-
Το γράμμα Ω με αριθμό,
-
Τον κωδικό μονάδας (δύο γράμματα και τετραψήφιο αριθμό).
Τι οφείλει να κάνει ο επιστρατευόμενος
Σε περίπτωση κλήσης, ο έφεδρος πρέπει:
-
Να ρυθμίσει άμεσα τις οικογενειακές του υποθέσεις.
-
Να μελετήσει προσεκτικά τις οδηγίες στο ΕΦΠ.
-
Να έχει μαζί του:
-
Ξηρά τροφή για δύο ημέρες,
-
Αστυνομική ταυτότητα,
-
Επιστρατευτικά έγγραφα,
-
Άδεια οδήγησης (αν διαθέτει),
-
Μικρό σακίδιο με προσωπικά είδη.
-
-
Να αναχωρήσει αμέσως για τη Μονάδα που αναγράφεται.
Εάν δεν μπορεί να μετακινηθεί απευθείας, οφείλει να παρουσιαστεί σε ΣΠΕ, ΧΣΕ, Φρουραρχείο ή Αστυνομική Αρχή για προώθηση.
Η τελευταία κινητοποίηση: Ίμια 1996
Η πιο πρόσφατη ενεργοποίηση του εφεδρικού μηχανισμού σημειώθηκε στις 30–31 Ιανουαρίου 1996, κατά την κρίση των Ιμίων.
Μετά την κλιμάκωση της έντασης με την Τουρκία γύρω από τις βραχονησίδες 2,5 ναυτικά μίλια ανατολικά της Καλόλιμνου, ο Στρατός Ξηράς διέταξε Μερική Επιστράτευση της τοπικής εφεδρείας σε Θράκη και νησιά Αιγαίου.
Κλήθηκαν:
-
Πυρήνες επιστράτευσης,
-
Έφεδροι αυτομάτου ένταξης,
-
Αναπληρωματικοί έφεδροι.
Δεν πραγματοποιήθηκαν επιτάξεις οχημάτων ούτε μετακινήσεις στελεχών από την ενδοχώρα.
Παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες (χιόνια στη Θράκη, βροχές στο Αιγαίο), ο μηχανισμός λειτούργησε υποδειγματικά. Η προσέλευση ήταν ταχεία και η αποστράτευση ολοκληρώθηκε εντός της ίδιας ημέρας.
Ένας μηχανισμός που βασίζεται στην ετοιμότητα
Η επιστράτευση δεν είναι απλώς διοικητική πράξη. Είναι δοκιμασία συντονισμού κράτους, Ενόπλων Δυνάμεων και κοινωνίας. Το παράδειγμα του 1996 έδειξε ότι ο εφεδρικός κορμός μπορεί να ενεργοποιηθεί άμεσα και αποτελεσματικά.
Σε μια γεωπολιτικά ευαίσθητη περιοχή, η ύπαρξη αξιόπιστου και λειτουργικού συστήματος επιστράτευσης δεν αποτελεί επιλογή – αποτελεί αναγκαιότητα.