Σε μια παρέμβαση με ιδιαίτερο βάρος στη Ναυτεμπορική TV, ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος σκιαγράφησε ένα εξαιρετικά σύνθετο τοπίο γύρω από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, εκτιμώντας ότι η Ουάσιγκτον κινείται ήδη σε τροχιά σταδιακής απεμπλοκής, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει και λήξη της κρίσης. Αντίθετα, όπως άφησε να εννοηθεί, η αμερικανική αποχώρηση από το κύριο βάρος των επιχειρήσεων μπορεί να ανοίξει έναν νέο κύκλο αβεβαιότητας, με το Ισραήλ να συνεχίζει μόνο του, τις αραβικές χώρες να πιέζουν για συντριβή του Ιράν και τον Ντόναλντ Τραμπ να επιχειρεί να κλείσει το μέτωπο με τρόπο που να υπηρετεί το δικό του πολιτικό αφήγημα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος υποστήριξε ότι το στίγμα των αμερικανικών προθέσεων έχει ήδη δοθεί από τις τελευταίες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, του Μάρκο Ρούμπιο και του Αμερικανού υπουργού Άμυνας. Κατά την εκτίμησή του, το χρονικό ορόσημο είναι οι δύο με τρεις εβδομάδες, με την αμερικανική ηγεσία να θέλει να έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της άμεσης εμπλοκής πριν εκπνεύσει το χρονικό πλαίσιο που της επιτρέπει ο αμερικανικός νόμος για ειδικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, χωρίς να χρειαστεί απόφαση του Κογκρέσου για κήρυξη πολέμου. Ο ίδιος εξήγησε ότι η 28η Απριλίου λειτουργεί ως κρίσιμη καταληκτική ημερομηνία, αφού η επιχείρηση ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου και η Ουάσιγκτον δεν θέλει να περάσει σε φάση θεσμικής κλιμάκωσης.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η εικόνα που έρχεται από το εσωτερικό του Ιράν παραμένει θολή. Όπως είπε, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με το ποιος πραγματικά ελέγχει την κατάσταση στην Τεχεράνη, ποιο είναι το κέντρο εξουσίας και αν πράγματι υπάρχει ενιαία στρατηγική γραμμή. Αντίθετα, ανέφερε ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις από ιρανικής πλευράς είναι αντιφατικές, καθώς από τη μία εμφανίζονται επιθετικές κινήσεις και από την άλλη διαρρέουν σήματα για συζήτηση, εγγυήσεις και ανταλλαγή μηνυμάτων. Κατά την ανάγνωσή του, αυτή η αντίφαση παραπέμπει σε ένα σύστημα εξουσίας που δεν λειτουργεί με σταθερό και απολύτως ελεγχόμενο τρόπο.
Ο αντιναύαρχος στάθηκε ιδιαίτερα στην αμερικανική στρατιωτική κινητοποίηση, επισημαίνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν φέρνουν στην περιοχή αεροπλανοφόρα, αποβατικά μέσα, πεζοναύτες και αερομεταφερόμενες μονάδες απλώς για λόγους εντυπώσεων. Όπως εξήγησε, η αποστολή πρόσθετων ναυτικών και αμφίβιων δυνάμεων, αλλά και η κινητοποίηση της 82ης αερομεταφερόμενης, μαρτυρούν ότι η Ουάσιγκτον θέλει να έχει πραγματικές επιλογές στο τραπέζι. Εκτίμησε πάντως ότι δεν μιλάμε για μια κλασική χερσαία εισβολή τύπου Ιράκ, αλλά για περιορισμένες επιχειρήσεις ειδικού χαρακτήρα, πιθανόν σε κρίσιμες ενεργειακές και γεωστρατηγικές περιοχές, όπως το νησί Χαργκ ή η ζώνη των ιρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Κατά τον ίδιο, το κλειδί για να κατανοήσει κανείς τη συμπεριφορά του Τραμπ είναι ένα: τα πετρέλαια. Ο κ. Εγκολφόπουλος υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν εγκαταλείπει τους βασικούς του στόχους, απλώς τους περιβάλλει με αντιφατικές δηλώσεις που προκαλούν σύγχυση στο κοινό και στις αγορές. Στην ουσία, είπε, στόχος είναι ο έλεγχος της ενεργειακής εξίσωσης: από τη Βενεζουέλα μέχρι τον αραβικό κόσμο και από εκεί στο Ιράν. Μάλιστα συνέδεσε την επιμονή του Τραμπ όχι μόνο με τη Μέση Ανατολή, αλλά και με το ευρύτερο σχέδιο πίεσης προς την Κίνα, θεωρώντας ότι ο έλεγχος ενεργειακών πηγών και θαλάσσιων δρόμων είναι κομμάτι μιας πολύ μεγαλύτερης γεωοικονομικής σύγκρουσης.
Σε αυτό το πλαίσιο ενέταξε και την αναφορά του στην Γροιλανδία, λέγοντας πως ο Τραμπ δεν την αντιμετωπίζει μόνο ως συμβολικό ή διπλωματικό ζήτημα, αλλά ως κρίκο σε μια αλυσίδα ενεργειακής και εμπορικής στρατηγικής. Κατά την ανάλυσή του, ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να εξασφαλίσει διαδρόμους και μοχλούς επιρροής που θα του επιτρέψουν να παρουσιάσει στον αμερικανικό λαό μια εικόνα ηγεσίας, ισχύος και γεωπολιτικών επιτυχιών ενόψει και των επόμενων εσωτερικών πολιτικών σταθμών στις ΗΠΑ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αποτίμησή του για τη σχέση ΗΠΑ – Ισραήλ. Ο κ. Εγκολφόπουλος σημείωσε ότι, παρά τις κατά καιρούς τριβές, η στρατηγική σχέση παραμένει εξαιρετικά ισχυρή. Κατά την εκτίμησή του, ακόμα κι αν η Ουάσιγκτον μειώσει την άμεση πολεμική της εμπλοκή, το Ισραήλ δεν πρόκειται να σταματήσει αν δεν θεωρήσει ότι έχει πετύχει όσα επιδιώκει. Και αυτά, όπως είπε, δεν περιορίζονται σε στρατιωτικά πλήγματα, αλλά αφορούν και τη συνολική αποδυνάμωση του ιρανικού μηχανισμού χρηματοδότησης και επιρροής πάνω σε δίκτυα και οργανώσεις που δρουν στην περιοχή. Σε αυτό το σημείο υποστήριξε ότι το Ισραήλ, αλλά και χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, θέλουν ένα Ιράν οικονομικά και γεωπολιτικά πολύ πιο αδύναμο.
Αναφερόμενος στις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, τόνισε πως παρά τις επιμέρους ισορροπίες, πλέον βλέπουν το Ιράν ως παράγοντα μόνιμης αποσταθεροποίησης. Έδωσε μάλιστα ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι η Τεχεράνη δεν δίστασε να πλήξει ακόμα και το Κατάρ, μια χώρα που στο παρελθόν είχε δείξει διάθεση στήριξης και ισορροπίας απέναντί της. Αυτό, κατά τον ίδιο, δείχνει ότι ο φανατισμός και η περιφερειακή στρατηγική υπερίσχυσαν ακόμα και απέναντι σε ένα κράτος με το οποίο υπήρχε ειδική σχέση.
Στο δεύτερο μισό της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. εστίασε στη ρήξη ΗΠΑ – Ευρώπης και ειδικότερα στο μέτωπο του ΝΑΤΟ. Υποστήριξε ότι ο Τραμπ παραμένει βαθιά ενοχλημένος από το γεγονός ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν ανταποκριθεί στις απαιτήσεις για αυξημένες αμυντικές δαπάνες και επιπλέον δεν θέλουν να συνδεθούν με μια πολεμική λογική που ξεπερνά τη θεσμική αμυντική αποστολή της Συμμαχίας. Υπενθύμισε ότι το ΝΑΤΟ είναι αμυντικός οργανισμός και όχι μηχανισμός αυτόματης εμπλοκής σε εξωπεριφερειακές επιθετικές επιχειρήσεις, υπογραμμίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις δεν μπορούν να ιδωθούν μονοδιάστατα.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές ή ακόμα και αρνητικές σε ό,τι αφορά τη διευκόλυνση αμερικανικών σχεδίων, όμως εκτίμησε ότι η βαθύτερη σύγκρουση ανάμεσα σε Τραμπ και Ευρώπη είναι αποτέλεσμα συσσωρευμένων αντιθέσεων. Κατά την άποψή του, η Ευρώπη έχει ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα από τη ρήξη με τη Ρωσία και από τη συνολική στρατηγική των τελευταίων ετών, ενώ ταυτόχρονα βρίσκεται μπροστά σε μια απαίτηση να χρηματοδοτήσει ακόμα περισσότερο την άμυνά της χωρίς να έχει επιλέξει η ίδια την πορεία στρατιωτικοποίησης που της ζητείται.
Στο φινάλε, ο κ. Εγκολφόπουλος επανήλθε στη μεγάλη εικόνα: η Μέση Ανατολή δεν οδεύει σε σταθερότητα, ακόμα κι αν υπάρξει αμερικανική απεμπλοκή. Το Ισραήλ, όπως είπε, θα συνεχίσει να δρα, το Ιράν παραμένει απρόβλεπτος παράγοντας, οι αραβικές χώρες πιέζουν για δραστική αποδυνάμωση της Τεχεράνης, ενώ οι ΗΠΑ επιχειρούν να περιορίσουν τις ζημιές χωρίς να εμφανιστούν ηττημένες. Με άλλα λόγια, μπορεί να πλησιάζει το τέλος ενός συγκεκριμένου κύκλου αμερικανικής εμπλοκής, αλλά όχι το τέλος της ίδιας της κρίσης.