Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης
Δεν μπορώ να μην σταθώ σε μια βασική διαπίστωση: Ο πόλεμος στο Ιράν δεν εξελίσσεται – έχει βαλτώσει.
Το διάγγελμα του Ντόναλντ Τραμπ δεν άφησε περιθώρια παρερμηνειών. Δεν απευθυνόταν στον κόσμο, ούτε στους συμμάχους. Απευθυνόταν στην αμερικανική κοινωνία. Ήταν μια προσπάθεια να δικαιολογηθεί ένας πόλεμος που δεν αποδίδει.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: οι αρχικοί στόχοι δεν επιτυγχάνονται.
Η ανατροπή του καθεστώτος στο Ιράν δεν έγινε – και δεν μπορούσε να γίνει μόνο με βομβαρδισμούς. Η ιστορία το έχει δείξει, από την Ουκρανία μέχρι αλλού. Χωρίς χερσαία επιχείρηση, τέτοιου είδους στόχοι είναι απλώς ευσεβείς πόθοι.
Το ίδιο ισχύει και για τον έλεγχο των πυρηνικών εγκαταστάσεων. Το σχέδιο που παρουσιάστηκε για το Ισφαχάν, όταν το αναλύσαμε επιχειρησιακά, απλώς δεν στέκει. Μιλάμε για μια επιχείρηση που απαιτεί μήνες προετοιμασίας, τεράστια υλικοτεχνική υποστήριξη και πλήρη κυριαρχία στο πεδίο – κάτι που δεν υπάρχει.
Ακόμη και ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ είναι, στρατιωτικά, εξαιρετικά δύσκολος. Για να διασφαλιστεί η ναυσιπλοΐα, θα πρέπει να ελεγχθούν όχι μόνο τα νησιά, αλλά και οι απέναντι ακτές του Ιράν. Αυτό δεν είναι απλή επιχείρηση – είναι πόλεμος πλήρους κλίμακας.
Γι’ αυτό και βλέπουμε μια μετατόπιση. Από τα μεγάλα σχέδια, περνάμε σε πιο περιορισμένους στόχους, όπως η πίεση μέσω του νησιού Χαρκ ή η απειλή καταστροφής της ιρανικής πετρελαϊκής παραγωγής.
Με απλά λόγια: Όταν δεν μπορείς να πετύχεις τον στόχο σου, αλλάζεις τον στόχο.
Την ίδια στιγμή, ανοίγει και ένα δεύτερο μέτωπο: το ΝΑΤΟ. Δεν θεωρώ ρεαλιστική την αποχώρηση των ΗΠΑ, αλλά είναι σαφές ότι ο Τραμπ θέλει να αλλάξει τους κανόνες. Περισσότερη πίεση στους συμμάχους, λιγότερη δέσμευση από την Ουάσιγκτον.
Και μέσα σε όλα αυτά, η Ελλάδα βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Οι εξελίξεις με τα F-16 στην Κύπρο και τους Patriot στην Κάρπαθο δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες. Είναι ζητήματα κυριαρχίας, ισορροπιών και στρατηγικής.
Οι πιέσεις θα έρθουν – όχι μόνο από αντιπάλους, αλλά και από συμμάχους.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ένα: Ο πόλεμος δεν οδηγεί εκεί που σχεδιάστηκε. Και όταν ένας πόλεμος χάνει τον στόχο του, γίνεται επικίνδυνος.