Η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια νέα και εξαιρετικά επικίνδυνη φάση, σύμφωνα με την ανάλυση του γεωπολιτικού αναλυτή Σταύρος Καλεντερίδης. Τα δεδομένα των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι η κρίση δεν περιορίζεται πλέον σε αεροπορικά πλήγματα, αλλά ενδέχεται να εξελιχθεί σε πολυμέτωπη σύγκρουση με χερσαίες επιχειρήσεις, εμπλοκή μειονοτήτων και πιθανή διεύρυνση του πολέμου.
Πύραυλος προς την Τουρκία και κίνδυνος εμπλοκής του ΝΑΤΟ
Κομβικό γεγονός αποτέλεσε η εκτόξευση βαλλιστικού πυραύλου από το Ιράν που, σύμφωνα με πληροφορίες, κατευθυνόταν προς την τουρκική βάση στο Incirlik Air Base, καταλήγοντας τελικά στην περιοχή του Χατάι.
Το περιστατικό δημιούργησε έντονη ανησυχία, καθώς η Τουρκία είναι μέλος του NATO και μια άμεση επίθεση θα μπορούσε θεωρητικά να ενεργοποιήσει το άρθρο 5 της συλλογικής άμυνας, οδηγώντας τη σύγκρουση σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Ωστόσο, η πραγματική στόχευση του πυραύλου παραμένει ασαφής. Σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνουν:
-
πιθανή αλλαγή πορείας,
-
λάθος στόχευση,
-
ακόμη και ενδεχόμενο προβοκάτσιας.
Το εφιαλτικό σενάριο για την Τουρκία: ένα νέο Κουρδιστάν
Κατά τον Καλεντερίδη, η Άγκυρα φοβάται περισσότερο από όλα ένα ενδεχόμενο διάλυσης του ιρανικού κράτους.
Στην περίπτωση αυτή, οι κουρδικές περιοχές του δυτικού Ιράν – γνωστές ως Ροζχιλάτ – θα μπορούσαν να αποτελέσουν πυρήνα ενός νέου κουρδικού κράτους. Αν αυτό συνδυαστεί με το κουρδικό στοιχείο σε:
-
Ιρακινό Κουρδιστάν
-
Ροτζάβα στη Συρία
τότε η πίεση θα μεταφερθεί αναπόφευκτα στην ίδια την Τουρκία.
Σενάρια χερσαίας εισβολής από το Ιράκ
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταφέρουν κουρδικές πηγές, εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο χερσαίας επιχείρησης κατά του Ιράν από το έδαφος του Ιράκ.
Στο σενάριο αυτό φέρεται να υπάρχει κινητικότητα μεταξύ:
-
των κουρδικών πολιτικών και στρατιωτικών δυνάμεων
-
και της αμερικανικής πλευράς.
Αναφέρεται μάλιστα ότι ο Donald Trump είχε συνομιλίες με σημαντικές κουρδικές προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων:
-
ο Masoud Barzani
-
ο Bafel Talabani.
Στόχος θα ήταν η δημιουργία ενός εσωτερικού μετώπου κατά της Τεχεράνης, εφόσον αποδυναμωθεί επαρκώς η ιρανική αεροπορία.
Ο στόχος των ισραηλινών επιχειρήσεων
Η στρατηγική του Ισραήλ, σύμφωνα με την ανάλυση, φαίνεται να επικεντρώνεται σε δύο άξονες:
-
Καταστροφή της ιρανικής αεροπορίας, ώστε να χαθεί η δυνατότητα αεροπορικής κάλυψης του Ιράν.
-
Προετοιμασία του εδάφους για χερσαία εισβολή, πιθανώς μέσω τοπικών δυνάμεων.
Για τον λόγο αυτό παρατηρούνται συστηματικοί βομβαρδισμοί σε κουρδικές περιοχές του δυτικού Ιράν, κοντά στα σύνορα με το Ιράκ.
Το δίλημμα των Κούρδων
Παρά τις επαφές με την Ουάσιγκτον, οι κουρδικές δυνάμεις εμφανίζονται επιφυλακτικές.
Η ιστορία των τελευταίων δεκαετιών περιλαμβάνει επανειλημμένες εγκαταλείψεις από τις ΗΠΑ, γεγονός που κάνει πολλούς να ζητούν ισχυρές εγγυήσεις πριν από οποιαδήποτε εμπλοκή.
Μεταξύ των όρων που συζητούνται είναι:
-
πολιτική αναγνώριση κουρδικής οντότητας στο δυτικό Ιράν,
-
παροχή σύγχρονων οπλικών συστημάτων,
-
εγγυήσεις ασφάλειας από το αμερικανικό Κογκρέσο.
Ο πόλεμος δεν τελειώνει από αέρος
Ο Καλεντερίδης επισημαίνει ότι κανένα καθεστώς δεν έχει ανατραπεί μόνο με αεροπορικούς βομβαρδισμούς.
Η εμπειρία του πολέμου του Ιράκ δείχνει ότι ακόμη και μια τεράστια στρατιωτική δύναμη δυσκολεύεται να ελέγξει πλήρως μια χώρα της κλίμακας του Ιράν, το οποίο διαθέτει:
-
δύσβατη γεωγραφία
-
μεγάλες ένοπλες δυνάμεις
-
ισχυρές παραστρατιωτικές δομές.
Νέα ένταση με την Ισπανία
Την ίδια ώρα προέκυψε διπλωματική ένταση μεταξύ των ΗΠΑ και της Spain.
Η κυβέρνηση του Pedro Sánchez αρνήθηκε να επιτρέψει τη χρήση ισπανικών βάσεων για επιθέσεις κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντας τις επιχειρήσεις παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Η αντίδραση της Ουάσιγκτον ήταν έντονη, με τον Τραμπ να απειλεί με οικονομικά αντίμετρα.