Στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τον ρόλο της Κύπρου στην περιφερειακή ασφάλεια και τις πιθανές γεωπολιτικές ανακατατάξεις που μπορεί να προκύψουν από τη σύγκρουση με το Ιράν αναφέρθηκε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, Ιωάννης Μπαλτζώης, σε παρέμβασή του στη Θεσσαλία Τηλεόραση.
Η Κύπρος στο επίκεντρο των εξελίξεων
Ο κ. Μπαλτζώης εκτίμησε ότι το περιστατικό με drone που έφτασε στην Κύπρο πιθανότατα προήλθε από τον Λίβανο και όχι απευθείας από το Ιράν, σημειώνοντας ότι ένα τέτοιο σενάριο θα ήταν επιχειρησιακά πιο δύσκολο.
Όπως ανέφερε, τα drones τύπου Shahed-136 που χρησιμοποιούνται από φιλοϊρανικές οργανώσεις, όπως η Χεζμπολάχ, αποτελούν βασικό εργαλείο στις επιθέσεις κατά του Ισραήλ.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι απειλές της Τεχεράνης κατά της Κύπρου σχετίζονται κυρίως με την παρουσία δυτικών στρατιωτικών υποδομών στο νησί, ιδιαίτερα τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι, η οποία λειτουργεί υπό ειδικό καθεστώς κυριαρχίας της Βρετανίας.
Η στάση της Ευρώπης και οι αντιφάσεις των συμμάχων
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ευρωπαϊκή στάση απέναντι στη σύγκρουση δεν είναι ενιαία.
Ο κ. Μπαλτζώης ανέφερε ως παράδειγμα την Ισπανία, η οποία –όπως είπε– φέρεται να αρνήθηκε τη χρήση στρατιωτικών βάσεων και να απομάκρυνε αμερικανικά αεροσκάφη από το έδαφός της, ενώ άλλες χώρες, όπως η Γαλλία, εξετάζουν στρατιωτική συνδρομή στην περιοχή.
Αντίστοιχα, σημείωσε ότι η Βρετανία αρχικά εμφανίστηκε επιφυλακτική ως προς τη χρήση των βάσεών της, ωστόσο στη συνέχεια επέτρεψε τη διευκόλυνση των αμερικανικών επιχειρήσεων.
Ελληνική παρουσία και αεράμυνα στην περιοχή
Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε ιδιαίτερα στην αποστολή ελληνικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή της Κύπρου.
Όπως εξήγησε, η φρεγάτα «Κίμων» διαθέτει ισχυρό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας περιοχής με πυραύλους Aster-30, οι οποίοι μπορούν να αναχαιτίσουν στόχους σε αποστάσεις έως και 120 χιλιομέτρων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη φρεγάτα «Ψαρά», η οποία φέρει το ελληνικής ανάπτυξης σύστημα «Κένταυρος» για την αντιμετώπιση drones, το οποίο χρησιμοποιεί τεχνολογίες laser και ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών.
Κατά τον ίδιο, η παρουσία αυτών των συστημάτων δημιουργεί μια σημαντική ασπίδα προστασίας στην περιοχή.
Το Ιράν και ο γεωπολιτικός του πλούτος
Ο κ. Μπαλτζώης επισήμανε ότι το Ιράν αποτελεί μια εξαιρετικά πλούσια χώρα σε φυσικούς πόρους, διαθέτοντας τεράστια αποθέματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και στρατηγικών μετάλλων.
Όπως σημείωσε, η συνολική αξία των ενεργειακών και ορυκτών πόρων της χώρας εκτιμάται σε δεκάδες τρισεκατομμύρια δολάρια.
Κατά την άποψή του, η σύγκρουση στην περιοχή έχει και γεωοικονομική διάσταση, καθώς ο έλεγχος των ενεργειακών πηγών επηρεάζει άμεσα τη διεθνή ισορροπία ισχύος και ιδιαίτερα την ενεργειακή τροφοδοσία της Κίνας.
Πιθανές γεωπολιτικές ανακατατάξεις
Ο ίδιος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο βαθιών αλλαγών στο εσωτερικό του Ιράν, σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος.
Όπως εξήγησε, η χώρα αποτελείται από πολλές εθνοτικές ομάδες, μεταξύ των οποίων:
-
Κούρδοι
-
Αζέροι
-
Μπαλούχοι
οι οποίες θα μπορούσαν να διεκδικήσουν μεγαλύτερη αυτονομία ή ακόμη και ανεξαρτησία.
Πιθανότητα χερσαίων επιχειρήσεων
Τέλος, ο κ. Μπαλτζώης εκτίμησε ότι δεν αποκλείεται να υπάρξουν περιορισμένες χερσαίες επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων στο Ιράν.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, τέτοιες επιχειρήσεις θα είχαν στόχο την εξουδετέρωση κρίσιμων στρατιωτικών εγκαταστάσεων ή ηγετικών στελεχών του ιρανικού μηχανισμού ασφαλείας.
Όπως υποστήριξε, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επιταχύνει τις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας και να διαμορφώσει μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή.