Στο φως έρχονται τα συγκλονιστικά στοιχεία από την έρευνα της Πυροσβεστικής και τη μελέτη πυροπροστασίας του εργοστασίου Βιολάντα, αποκαλύπτοντας μια αλυσίδα παραλείψεων που άφησε την επιχείρηση ανοχύρωτη απέναντι στον κίνδυνο έκρηξης.
Η αυτοψία των αξιωματικών της Πυροσβεστικής αποκάλυψε την αιτία της καταστροφής: τρύπες στους σωλήνες προπανίου που διέρχονταν μέσα από τους τοίχους και το υπέδαφος.
Η διαρροή φαίνεται πως ήταν πολύμηνη, με αποτέλεσμα το αέριο –το οποίο είναι βαρύτερο από τον αέρα– να έχει «ποτίσει» το χώμα και τα δομικά υλικά σε μήκος δεκάδων μέτρων.
Το εκρηκτικό μείγμα βρήκε διέξοδο και συσσωρεύτηκε στο μοιραίο υπόγειο, το οποίο λειτούργησε ως θάλαμος αερίων μέχρι τη στιγμή που ένας σπινθήρας προκάλεσε την πολύνεκρη έκρηξη. Παρά τις καταγγελίες εργαζομένων ότι «μύριζε αέριο για μέρες», οι υπεύθυνοι φαίνεται πως αγνόησαν τις προειδοποιήσεις, αφήνοντας το δίκτυο χωρίς την απαραίτητη συντήρηση.
Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη που κατατέθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2025 –μόλις λίγο πριν την τραγωδία– η βιομηχανία στερούνταν βασικών αυτόματων συστημάτων ασφαλείας, ενώ ολόκληροι τομείς του εργοστασίου παρέμεναν «αόρατοι» στους μηχανισμούς ανίχνευσης.
Η λίστα των ελλείψεων: Χωρίς αυτόματη κατάσβεση και ανίχνευση
Παρά το μέγεθος και τη δραστηριότητα της μονάδας, από την έρευνα της πυροσβεστικής αποδεικνύεται ότι το εργοστάσιο δεν διέθετε:
Αυτόματο σύστημα πυρανίχνευσης.
Αυτόματο σύστημα ανίχνευσης εκρηκτικών μιγμάτων.
Αυτόματο σύστημα πυρόσβεσης με νερό.
Αντί αυτών, η επιχείρηση βασιζόταν στο «μίνιμουμ» των προβλεπόμενων μέτρων, διαθέτοντας μόνο απλούς ανιχνευτές εκρηκτικών μιγμάτων, οι οποίοι ωστόσο δεν κάλυπταν το σύνολο των εγκαταστάσεων.
Το «mea culpa» του μηχανικού για την παράλειψη στο Κτίριο 3
Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο της έρευνας είναι η παραδοχή του ηλεκτρολόγου μηχανικού που συνέταξε τη μελέτη. Παρότι το Κτίριο 3 διέθετε γραμμή παραγωγής και τροφοδοσία προπανίου, οι μηχανισμοί ανίχνευσης δεν αποτυπώθηκαν ποτέ στα σχέδια.
«Από δική μου παράλειψη δεν αποτυπώθηκαν εκεί μηχανισμοί ανίχνευσης», φέρεται να κατέθεσε ο ίδιος στους ερευνητές, παραδεχόμενος το κενό ασφαλείας σε μια πτέρυγα που τροφοδοτούνταν κανονικά με το εύφλεκτο αέριο.
Το «αόρατο» υπόγειο και η θεωρία της έκρηξης
Η μελέτη πυρασφάλειας φαίνεται πως αγνοούσε επιδεικτικά το σημείο-μηδέν της τραγωδίας. Ενώ υπήρχε πλήρης αποτύπωση του ισογείου και του παταριού, το μοιραίο υπόγειο δεν περιλαμβανόταν στη μελέτη. Πρόκειται για τον χώρο που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, «ποτίστηκε» με προπάνιο οδηγώντας στην πολύνεκρη έκρηξη.
Συστήματα «στα χαρτιά» και έλεγχοι που δεν έγιναν
Αν και η μελέτη υπογράμμιζε την υποχρέωση της εταιρείας για μέτρα έναντι «εκρήξιμων ατμοσφαιρών» και τακτική συντήρηση, στην πράξη η κατάσταση ήταν διαφορετική:
Ανεπαρκή μέσα στην Πτέρυγα 2: Στο σημείο όπου έχασαν τη ζωή τους οι πέντε γυναίκες, υπήρχαν μόνο φορητοί πυροσβεστήρες και χειροκίνητα μπουτόν συναγερμού, μέσα που αποδείχθηκαν αδύνατο να ανακόψουν το ωστικό κύμα μιας έκρηξης.
Απουσία επιτόπιου ελέγχου: Παρότι η μελέτη είχε κατατεθεί στην Πυροσβεστική, η υπηρεσία δεν είχε προλάβει να πραγματοποιήσει αυτοψία για να διαπιστώσει αν τα αναγραφόμενα μέτρα ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα.
Η έρευνα συνεχίζεται, με τις αρχές να εστιάζουν πλέον στις ποινικές ευθύνες που προκύπτουν από την ελλιπή θωράκιση του εργοστασίου και τις κραυγαλέες αποκλίσεις μεταξύ της μελέτης και της επικίνδυνης πραγματικότητας στους χώρους παραγωγής.
karditsastakra