Σοβαρά ζητήματα στρατηγικής ασφάλειας για την Κύπρο, τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης της ελληνοκυπριακής αμυντικής συνεργασίας ανέδειξαν ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων Γιάννος Χαραλαμπίδης και ο Δρ. Γεωπολιτικής Γιώργος Φίλης, μιλώντας στη Ναυτεμπορική για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης στάθηκε αρχικά στην αδυναμία των Βρετανών να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στην κρίση που εκδηλώθηκε στην περιοχή της Κύπρου, αποδίδοντας το γεγονός κυρίως στις σημαντικές περικοπές αμυντικών δαπανών των τελευταίων ετών. Όπως τόνισε, η άλλοτε ισχυρή βρετανική ισχύς δεν διαθέτει πλέον την επιχειρησιακή δυνατότητα να αντιδρά με την ίδια ταχύτητα και αποτελεσματικότητα σε μακρινά θέατρα επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το γεγονός αυτό δημιουργεί εμφανή κενά ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τις βαθιές πολιτικές αντιφάσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο κ. Χαραλαμπίδης υποστήριξε ότι η Ε.Ε. εμφανίζεται διχασμένη και χωρίς κοινή στρατηγική απέναντι στην κρίση, παρά το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί την προεδρία της Ένωσης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο γεγονός ότι, ενώ σε άλλες περιπτώσεις η Ευρώπη αντέδρασε άμεσα σε περιστατικά ασφάλειας, στην περίπτωση της Κύπρου –όπου drone προερχόμενο από τον Λίβανο έπεσε εντός της κυπριακής επικράτειας– δεν υπήρξε ανάλογη κινητοποίηση. Όπως σημείωσε, το γεγονός αυτό δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών μηχανισμών ασφάλειας.
Παράλληλα, ο κ. Χαραλαμπίδης επισήμανε ότι δεν ενεργοποιήθηκε η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ε.Ε., όπως είχε συμβεί σε άλλες περιπτώσεις στο παρελθόν, κάτι που –όπως υποστήριξε– ενισχύει την εικόνα μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ενιαία στρατηγική κατεύθυνση.
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Φίλης υπενθύμισε ότι και στο παρελθόν ο ελληνισμός βρέθηκε στο επίκεντρο κρίσιμων γεωπολιτικών εξελίξεων. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι το 2003, κατά τη διάρκεια του δεύτερου πολέμου στον Κόλπο, η Ελλάδα ασκούσε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που –όπως είπε– δείχνει ότι συχνά Ελλάδα και Κύπρος βρίσκονται στο επίκεντρο των μεγάλων γεωπολιτικών κρίσεων της Ευρώπης.
Ο ίδιος χαρακτήρισε απολύτως αναμενόμενη την απόφαση της Ελλάδας να ενισχύσει την Κύπρο με ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις, τονίζοντας ότι η Αθήνα είχε υποχρέωση να στηρίξει τον κυπριακό ελληνισμό σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κρίση ανέδειξε τα σημαντικά κενά ασφάλειας που είχαν δημιουργηθεί στην Κύπρο τα προηγούμενα χρόνια, εξαιτίας πολιτικών επιλογών αλλά και ιδεολογικών αντιλήψεων που –όπως είπε– υποτίμησαν τη σημασία της στρατιωτικής ισχύος.
Ο κ. Φίλης τόνισε επίσης ότι η Ελλάδα και η Κύπρος οφείλουν να προχωρήσουν στην de facto ενεργοποίηση του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, με μόνιμη παρουσία ελληνικών αεροναυτικών δυνάμεων στο νησί, ώστε να διασφαλιστεί η αποτρεπτική ισχύς του ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όπως εξήγησε, το γεωπολιτικό μέτωπο του ελληνισμού εκτείνεται από τον Έβρο έως την Κύπρο και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ενιαίος χώρος άμυνας και ασφάλειας. Σε αυτό το πλαίσιο προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αποδυνάμωση της Κύπρου θα μπορούσε να έχει άμεσες συνέπειες και στο Αιγαίο.
Τέλος, υπογράμμισε ότι η παρουσία ελληνικών δυνάμεων στο νησί δεν αφορά μόνο την προστασία των Ελληνοκυπρίων, αλλά συμβάλλει συνολικά στη σταθερότητα της περιοχής, ενώ ταυτόχρονα περιορίζει την επιρροή της Τουρκίας στο σύστημα ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου.
Η συζήτηση κατέληξε με την κοινή διαπίστωση ότι η ασφάλεια της Κύπρου αποτελεί κομβικό ζήτημα για το σύνολο του ελληνισμού, αλλά και κρίσιμο παράγοντα για τη γεωπολιτική ισορροπία στην ευρύτερη περιοχή.