Η Λιβύη μετατρέπεται όλο και πιο καθαρά σε ένα αθέατο μέτωπο της σύγκρουσης ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία, με τις πληροφορίες που έρχονται στο φως να σκιαγραφούν ένα επικίνδυνο πεδίο μυστικών επιχειρήσεων, δολιοφθορών και αντιποίνων. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια αλυσίδα γεγονότων που ξεκινά από επιθέσεις κατά ρωσικών πλοίων ανοιχτά της Λιβύης και φτάνει έως τη συντριβή αεροσκάφους στην Τουρκία, την καταστροφή ενεργειακών υποδομών και τις καταγγελίες για έναν κανονικό πόλεμο δι’ αντιπροσώπων.
Σύμφωνα με το δεύτερο μέρος της έρευνας του Radio France Internationale, μετά τις αποκαλύψεις για παρουσία ουκρανικών δυνάμεων στη δυτική Λιβύη σε συνεννόηση με την κυβέρνηση Ντμπέιμπα στην Τρίπολη, νέα στοιχεία δείχνουν ότι η αντιπαράθεση Κιέβου και Μόσχας έχει αποκτήσει πιο επιθετικά χαρακτηριστικά. Το γαλλικό μέσο αναφέρει ότι ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν δύο ρωσικά πλοία που συνδέονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Μόσχας. Σε ένα από αυτά, το δεξαμενόπλοιο Qendil, φέρονται να επέβαιναν Ρώσοι αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών μεταμφιεσμένοι σε ναύτες.
Κατά τις ίδιες λιβυκές πηγές, περίπου δέκα υψηλόβαθμα στελέχη των ρωσικών υπηρεσιών βρίσκονταν πάνω στο πλοίο, με στόχο να μετακινούνται χωρίς να κινούν υποψίες. Η επίθεση, σύμφωνα με αυτές τις πληροφορίες, άφησε πίσω της δύο νεκρούς και επτά τραυματίες. Ανάμεσα στους φερόμενους νεκρούς κατονομάστηκε και ο στρατηγός Αντρέι Αβεριάνοφ, υπαρχηγός της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών και πρόσωπο με κομβικό ρόλο στο Africa Corps, το σχήμα που διαδέχθηκε τη Wagner στην Αφρική.
Ωστόσο, η ρωσική πρεσβεία στη Λιβύη δήλωσε σε δελτίο τύπου που δημοσιεύτηκε στη σελίδα της στο Facebook ότι ο στρατηγός Αβεριάνοφ είναι ζωντανός. Υπογράμμισε ότι η ανακοίνωση του θανάτου του ήταν φήμη βασισμένη σε εικασίες και διευκρίνισε: « Θέλουμε να καθησυχάσουμε το γαλλικό κοινό και τους φίλους μας στη Λιβύη: Ο στρατηγός Αβεριάνοφ είναι ζωντανός και καλά στην υγεία του » .
Μάλιστα τον Δεκέμβριο του 2025 ο Αβεριάνοφ βρέθηκε στη Μαδαγασκάρη μετά την υποτιθέμενη ημερομηνία θανάτου του και συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης της Μαδαγασκάρης, ενώ σύμφωνα με ρωσικά μέσα ενημέρωσης, τον Φεβρουάριο του 2026 είχε επαφή με μια αντιπροσωπεία από τη Μαδαγασκάρη, στη Μόσχα, με τη συλλογικότητα All Eyes on Wagner να αναδημοσιεύει μια φωτογραφία της συνάντησης στο X.
Il est avec une délégation de Madagascar en février 2026 pic.twitter.com/lzJrfZaPKH
— AEOW/INPACT (@aeowinpact) April 3, 2026
Το βαρύτερο πολιτικό φορτίο της υπόθεσης αφορά τα πιθανά ρωσικά αντίποινα. Στις 23 Δεκεμβρίου, ο στρατηγός Μοχάμεντ αλ-Χαντάντ, αρχηγός του επιτελείου του στρατού στη δυτική Λιβύη και ο ανώτατος στρατιωτικός αξιωματούχος στην Τρίπολη, σκοτώθηκε στην Τουρκία όταν το αεροσκάφος του συνετρίβη λίγα λεπτά μετά την απογείωση από την Άγκυρα, έπειτα από έκρηξη στο εσωτερικό του. Μαζί του σκοτώθηκαν ακόμη έξι άτομα που συνδέονταν με τον στρατό της δυτικής Λιβύης, ανάμεσά τους ανώτατοι επιτελείς και αξιωματούχοι της στρατιωτικής βιομηχανίας.
Στη Λιβύη, αρκετές φωνές συνδέουν εκείνη τη συντριβή με το χτύπημα στο ρωσικό πλοίο. Λιβυκές πηγές του RFI εμφανίζονται πεπεισμένες ότι επρόκειτο για «ρωσική εκδίκηση», αν και μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί κανένα επίσημο πόρισμα από την ανάλυση των μαύρων κουτιών, ούτε έχουν ανακοινωθεί τα συμπεράσματα της σχετικής έρευνας από τον Λίβυο εισαγγελέα. Κάποιοι κύκλοι έδειξαν αρχικά προς την Τουρκία, όμως άλλοι αναλυτές και πολιτικά πρόσωπα εκτιμούν ότι πρόκειται για επιχείρηση αντιποίνων της Μόσχας.
Το ερώτημα αυτό ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο έπειτα από νέο περιστατικό στις 19 Μαρτίου, όταν η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης ανακοίνωσε μερική αναστολή της παραγωγής στο κοίτασμα Αλ-Σαράρα, έπειτα από μεγάλη πυρκαγιά σε αγωγό που τροφοδοτεί το διυλιστήριο της Ζαουίγια. Μία εβδομάδα αργότερα, το υπουργείο Εσωτερικών της κυβέρνησης της Τρίπολης ανακοίνωσε ότι η έρευνά του για την υπόθεση κατέληξε σε ευρήματα που παραπέμπουν σε δολιοφθορά. Στο σημείο εντοπίστηκαν ρωσικής κατασκευής πυρομαχικά, μεταξύ των οποίων ένα μη εκραγέν βλήμα M-62 βάρους περίπου 250 κιλών και θραύσματα πυραύλου 130 χιλιοστών.
Παρά τα ευρήματα, το λιβυκό υπουργείο απέφυγε να κατηγορήσει ευθέως οποιοδήποτε τοπικό ή ξένο μέρος. Αυτό από μόνο του λέει πολλά για το πόσο λεπτή είναι η ισορροπία. Διότι όλοι υποψιάζονται, αλλά κανείς δεν θέλει να πει ανοιχτά ποιος τραβά τη σκανδάλη. Το λιβυκό κοινοβούλιο ζήτησε εξηγήσεις από την κυβέρνηση της Τρίπολης τόσο για το περιστατικό με το ρωσικό πλοίο LNG όσο και για την επίθεση στον αγωγό, χωρίς όμως να λάβει απάντηση.
Ο Λίβυος βουλευτής Miloud Lasouad μίλησε ανοιχτά για πόλεμο δι’ αντιπροσώπων στη Λιβύη, ζητώντας άμεση διερεύνηση και των δύο περιστατικών. Σε δηλώσεις του στο RFI χαρακτήρισε την επίθεση στον αγωγό του πεδίου Sharara πρωτοφανή, κυρίως λόγω της χρονικής συγκυρίας της, υποστηρίζοντας ότι όλα δείχνουν εμπλοκή μη λιβυκών παραγόντων. Κατά τον ίδιο, το ίδιο μοτίβο διακρίνεται και στην επίθεση κατά του ρωσικού πλοίου, η οποία επίσης, όπως σημείωσε, δεν φαίνεται να φέρει λιβυκή υπογραφή.
Η Λιβύη δεν είναι απλώς μια χώρα σε χρόνια αποσταθεροποίηση, αλλά ένα πεδίο όπου ξένες δυνάμεις δοκιμάζουν επιχειρήσεις, στέλνουν μηνύματα και ξεκαθαρίζουν λογαριασμούς. Πίσω από τις επίσημες σιωπές, τις μισές διαρροές και τα αδιευκρίνιστα πορίσματα, διακρίνεται ένα σκληρό γεωπολιτικό παιχνίδι, στο οποίο η Μόσχα και το Κίεβο μεταφέρουν την αντιπαράθεσή τους πολύ πέρα από το ουκρανικό μέτωπο.