Σε μια από τις πιο φορτισμένες στιγμές της σύγχρονης γεωπολιτικής κρίσης, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται εγκλωβισμένος σε μια στρατηγική που ο ίδιος διαμόρφωσε. Όπως επισημαίνει το BBC, η τελευταία ανάρτησή του –όπου προειδοποιεί ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε»– αποτυπώνει το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει.
Η σκληρή ρητορική δεν αφήνει πλέον περιθώρια ελιγμών. Αν ο Τραμπ υλοποιήσει τις απειλές του, θα πρόκειται για μια άνευ προηγουμένου στρατιωτική κλιμάκωση με πιθανές επιθέσεις ακόμη και σε μη στρατιωτικές υποδομές. Αν όμως κάνει πίσω, τότε τίθεται ευθέως θέμα αξιοπιστίας της αμερικανικής ηγεσίας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Μάικλ Ρούμπιν: Γιατί ο Τραμπ απειλεί τις υποδομές του Ιράν – Το “μυστικό” πίσω από τα τελεσίγραφα
Το ίδιο το BBC θέτει ένα ακόμη πιο βαρύ ερώτημα: κατά πόσο τέτοιου τύπου απειλές –εφόσον εφαρμοστούν– θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ακόμη και ως εγκλήματα πολέμου, δεδομένου ότι περιλαμβάνουν στόχους όπως ενεργειακές εγκαταστάσεις και γέφυρες.
Η πορεία προς τη σημερινή κορύφωση δεν ήταν στιγμιαία. Αντιθέτως, πρόκειται για μια αλληλουχία τελεσιγράφων που διαμόρφωσαν ένα εκρηκτικό σκηνικό:
- Στις 21 Μαρτίου, ο Τραμπ απείλησε με πλήγματα που θα «εξαφανίσουν» ενεργειακές υποδομές αν το Ιράν δεν ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ εντός 48 ωρών.
- Δύο ημέρες μετά, έκανε λόγο για «παραγωγικές συνομιλίες» και έδωσε νέα πενθήμερη παράταση.
- Στις 27 Μαρτίου, ανακοίνωσε νέα δεκαήμερη αναβολή, μεταφέροντας την προθεσμία στις 6 Απριλίου.
- Στις 3 Απριλίου, επανήλθε με προειδοποίηση 48 ωρών για «απόλυτη κόλαση».
- Την Κυριακή, σε μια επιθετική ανάρτηση, όρισε συγκεκριμένη ώρα επίθεσης, κάνοντας λόγο για «Ημέρα Σταθμών και Γεφυρών».
- Και σήμερα, κορύφωσε την ένταση με τη δραματική δήλωση περί «θανάτου ενός ολόκληρου πολιτισμού».
Το μοτίβο είναι σαφές: συνεχείς απειλές, διαδοχικές παρατάσεις και τελικά μια ρητορική που έχει ξεπεράσει τα όρια της παραδοσιακής διπλωματίας.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πιο σκληρή. Σε ένα περιβάλλον όπου το Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένο να μην υποχωρήσει και οι ισορροπίες στην περιοχή είναι ήδη εύθραυστες, κάθε κίνηση μπορεί να πυροδοτήσει ανεξέλεγκτες εξελίξεις.
Ο Τραμπ βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια απόφαση που δεν επιδέχεται ενδιάμεσες λύσεις. Και αυτή ακριβώς είναι η παγίδα: η πολιτική της πίεσης, όταν φτάνει στα άκρα, αφήνει μόνο δύο δρόμους – την κλιμάκωση ή την υποχώρηση. Και οι δύο έχουν βαρύ κόστος.