Νέο κύμα εικασιών και έντονης ανησυχίας προκαλούν τα δημοσιεύματα που θέλουν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, να βρίσκεται σε «σοβαρή» κατάσταση υγείας, χωρίς δυνατότητα να ασκήσει ουσιαστικά τα καθήκοντά του. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Times του Λονδίνου, ο Χαμενεΐ νοσηλεύεται στην Κομ και δεν είναι σε θέση να συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων του καθεστώτος.
Το περιεχόμενο της αναφοράς βασίζεται, σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, σε διπλωματικό σημείωμα που συνοψίζει αμερικανοϊσραηλινές εκτιμήσεις πληροφοριών και φέρεται να έχει διαμοιραστεί και σε συμμάχους τους στον Κόλπο. Στο ίδιο υλικό αναφέρεται ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ νοσηλεύεται σε τόσο επιβαρυμένη κατάσταση ώστε να μην μπορεί να εμπλακεί στην άσκηση εξουσίας, σε μια συγκυρία όπου το Ιράν βρίσκεται ήδη υπό ασφυκτική στρατιωτική και πολιτική πίεση.
Η αναφορά αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή, εφόσον επιβεβαιωθεί, είναι η πρώτη φορά που δημοσιοποιείται με τόση σαφήνεια πιθανή τοποθεσία του Χαμενεΐ από την έναρξη του πολέμου. Τα ίδια δημοσιεύματα σημειώνουν ότι θεωρείται πως είχε τραυματιστεί στο αρχικό κύμα αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων της 28ης Φεβρουαρίου. Ήδη από τις 23 Μαρτίου, η Washington Post, όπως αναμεταδόθηκε τότε, μετέφερε εκτιμήσεις Αμερικανών και Ισραηλινών αξιωματούχων ασφαλείας ότι ο Χαμενεΐ ήταν τραυματισμένος, απομονωμένος και δεν ανταποκρινόταν στα μηνύματα που του διαβιβάζονταν.
Το πιο ζουμερό σημείο, πάντως, αφορά το παρασκήνιο γύρω από την ταφή του πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ. Σύμφωνα με το ίδιο διπλωματικό σημείωμα, βρίσκονται σε εξέλιξη προετοιμασίες στην Κομ για τη δημιουργία μεγάλου μαυσωλείου με πρόβλεψη για περισσότερους από έναν τάφους. Αυτό έχει τροφοδοτήσει ερμηνείες ότι δίπλα στον πρώην ανώτατο ηγέτη ενδέχεται να ταφούν και άλλα μέλη της οικογένειας, ενδεχομένως ακόμη και ο ίδιος ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, αν η κατάστασή του αποδειχθεί μη αναστρέψιμη.
Η καθυστέρηση στην επίσημη ανακοίνωση κρατικής κηδείας για τον Αλί Χαμενεΐ έχει επίσης προκαλέσει νέα ερωτήματα. Τα ιρανικά κρατικά Μέσα είχαν στο παρελθόν αφήσει να εννοηθεί ότι η ταφή θα γινόταν στη Μασχάντ, όμως μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί δημόσια τελετή. Οι Times αποδίδουν την αναβολή σε φόβους για «πρωτοφανή προσέλευση», αλλά γύρω από αυτή την εξήγηση παραμένει έντονη δυσπιστία. Στο μεταξύ, πλησιάζει και η συμπλήρωση σαράντα ημερών από τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, μια ημερομηνία με ιδιαίτερη βαρύτητα στη σιιτική παράδοση.
Το γεγονός ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί δημόσια ούτε έχει ακουστεί η φωνή του από τότε που επιλέχθηκε για την ηγεσία του Ιράν, τροφοδοτεί ακόμη περισσότερο την αβεβαιότητα. Η Τεχεράνη έχει επιχειρήσει να καλύψει το κενό μέσω γραπτών ανακοινώσεων που αποδίδονται στον ίδιο, αλλά και με υλικό που παρουσιάζεται από τα κρατικά μέσα. Μάλιστα, αυτή την εβδομάδα μεταδόθηκε ακόμη και βίντεο παραγόμενο με τεχνητή νοημοσύνη, στο οποίο ο νέος ανώτατος ηγέτης εμφανίζεται σε αίθουσα επιχειρήσεων. Όμως η αυθεντικότητα τέτοιων εικόνων αμφισβητείται έντονα και δεν έχει καταλαγιάσει τις φήμες περί σοβαρής ανικανότητάς του.
Την ίδια ώρα, υπάρχουν και αντίρροπες διαρροές. Μόλις πριν λίγες ημέρες, η Wall Street Journal είχε μεταφέρει δήλωση Ιρανού αξιωματούχου ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ βρίσκεται «σε πλήρη υγεία» και ότι η απουσία του από τη δημόσια σφαίρα συνδέεται με τις συνθήκες πολέμου. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι τώρα δεν υπάρχει ανεξάρτητη, οριστική επιβεβαίωση για την πραγματική του κατάσταση.
Σε κάθε περίπτωση, το βασικό πολιτικό συμπέρασμα είναι σαφές. Η κορυφή της ιρανικής εξουσίας παραμένει θολή. Αν πράγματι ο Χαμενεΐ είναι ανίκανος να κυβερνήσει, τότε ενισχύεται το σενάριο ότι το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης και ένα μέρος του σκληρού θεοκρατικού πυρήνα έχουν ήδη αναλάβει ουσιαστικά τον έλεγχο της χώρας. Και αυτό, εν μέσω πολέμου, κάνει το σύστημα εξουσίας στην Τεχεράνη ακόμη πιο αδιαφανές και δυνητικά πιο επικίνδυνο.