Νέα δεδομένα διαμορφώνονται γύρω από την επανεκκίνηση των ερευνών για το έργο Great Sea Interconnector (GSI), καθώς ο απόπλους του γαλλικού «Abeille Marengo», που αρχικά είχε προγραμματιστεί για το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, μετατίθεται για το πρωί της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύει το neakriti.gr, το πλοίο βρίσκεται στο Ηράκλειο από τις 27 Οκτωβρίου και ολοκληρώνει τις απαραίτητες προετοιμασίες πριν από την έναρξη των εργασιών.
Η καθυστέρηση αποδίδεται επισήμως στις επικρατούσες καιρικές συνθήκες, αλλά και στην ανάγκη ολοκλήρωσης των ενημερώσεων και του επιχειρησιακού συντονισμού με το Πολεμικό Ναυτικό και την Υδρογραφική Υπηρεσία.
Η αναχώρηση πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη διπλωματική συγκυρία, καθώς οι τουρκικές αντιδράσεις για την ελληνική NAVTEX έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαφωνία Αθήνας και Άγκυρας για τα κυριαρχικά δικαιώματα και τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πρώτα δοκιμές στην Κρήτη και στη συνέχεια πορεία προς την Κάρπαθο
Το αρχικό σκέλος της αποστολής του «Abeille Marengo» προβλέπει κίνηση βόρεια της Κρήτης, όπου θα πραγματοποιηθούν δοκιμές και έλεγχοι των συστημάτων βυθομέτρησης.
Σκοπός είναι να επιβεβαιωθεί η επιχειρησιακή ετοιμότητα του εξοπλισμού πριν από την ανάπτυξη των ερευνητικών δραστηριοτήτων.
Στη συνέχεια, το γαλλικό σκάφος αναμένεται να κινηθεί εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων και ακολούθως να κατευθυνθεί προς τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου, με βάση τις συντεταγμένες της ελληνικής NAVTEX.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες του κρητικού μέσου, δεν διαφαίνεται ότι έως το τέλος του 2026 θα πραγματοποιηθούν ερευνητικές εργασίες στα επίμαχα σημεία εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων, όπου εντοπίζεται η τουρκική αμφισβήτηση.
Η συγκεκριμένη πληροφορία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο η αναχώρηση του πλοίου, αλλά το εάν και πότε θα πραγματοποιηθούν εργασίες στις θαλάσσιες περιοχές που αποτελούν αντικείμενο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.
Η τουρκική αντι-NAVTEX και οι πτήσεις UAV
Η μετάθεση του απόπλου έρχεται μία ημέρα μετά την έκδοση τουρκικής αντι-NAVTEX, με την οποία η Άγκυρα αμφισβήτησε την ελληνική ναυτική αναγγελία για τις εργασίες του γαλλικού ερευνητικού.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε μάλιστα ότι οι ελληνικές και κυπριακές NAVTEX έχουν ακυρωθεί από την τουρκική πλευρά.
Πρόκειται για μονομερή τουρκικό ισχυρισμό, ο οποίος δεν συνεπάγεται αυτομάτως ακύρωση των αναγγελιών που εξέδωσαν οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές.
Στο ίδιο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με το neakriti.gr, καταγράφηκαν νυχτερινές πτήσεις περίπου δέκα τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε εκτεταμένη περιοχή του Αιγαίου, από τον Έβρο έως την Κάσο.
Η συγκεκριμένη δραστηριότητα προστίθεται στο κλίμα αυξημένης στρατιωτικής κινητικότητας που συνοδεύει την αντιπαράθεση για το καλώδιο, χωρίς να έχει τεκμηριωθεί άμεση επιχειρησιακή σύνδεσή της με την αποστολή του γαλλικού σκάφους.
Χατζηβασιλείου: Η άδεια χορηγήθηκε αποκλειστικά από την Ελλάδα
Απέναντι στις τουρκικές αμφισβητήσεις, η Αθήνα επιμένει ότι οι διαδικασίες αδειοδότησης πραγματοποιήθηκαν αποκλειστικά από τις ελληνικές αρχές.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου ξεκαθάρισε ότι δεν υπήρξε συνεννόηση Ελλάδας και Τουρκίας για την αδειοδότηση των ερευνών.
Η ελληνική πλευρά διαχωρίζει, επομένως, τη διπλωματική επικοινωνία από οποιαδήποτε διαδικασία χορήγησης άδειας, αποκρούοντας την τουρκική προσπάθεια να εμφανιστεί η Άγκυρα ως απαραίτητος συνομιλητής για την έγκριση των εργασιών.
Η ουσιαστική δοκιμασία παραμένει στο πεδίο
Το επόμενο βήμα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα καθοριστεί από την πραγματική πορεία και τις δραστηριότητες του «Abeille Marengo».
Εφόσον το πλοίο περιοριστεί αρχικά σε δοκιμές εξοπλισμού και εργασίες εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, η ουσιαστική αντιπαράθεση για τις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές θα παραμείνει ανοικτή.
Αντίθετα, η πραγματοποίηση ερευνών στις περιοχές που καλύπτει η τουρκική αμφισβήτηση θα αποτελέσει σημαντικότερο κριτήριο για την αξιολόγηση της στάσης της Άγκυρας.
Το Great Sea Interconnector παραμένει έργο στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς επιδιώκει την άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη σύνδεσή της με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.
Η αναχώρηση του γαλλικού πλοίου αποτελεί το επόμενο επιχειρησιακό βήμα. Η πραγματική δοκιμασία, ωστόσο, θα είναι η υλοποίηση των ερευνών εκεί όπου η Τουρκία επιχειρεί να προβάλει τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της.
Η πληροφορία αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική και πρέπει να αναδειχθεί στο ρεπορτάζ, καθώς διαχωρίζει την επανέναρξη των ερευνών από την πραγματική δοκιμασία στις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές.
Χωρίς έρευνες στις επίμαχες περιοχές έως το τέλος του 2026
Ωστόσο, οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν δείχνουν ότι θα πραγματοποιηθούν μέχρι το τέλος του 2026 ερευνητικές εργασίες στα επίμαχα σημεία εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων, όπου επικεντρώνεται η τουρκική αμφισβήτηση.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς υποδηλώνει ότι η αναχώρηση του «Abeille Marengo» και η επανέναρξη των δραστηριοτήτων του δεν συνεπάγονται απαραίτητα άμεση παρουσία του στις θαλάσσιες περιοχές που διεκδικεί η Άγκυρα.
Κατά συνέπεια, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει πότε θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων και υπό ποιες συνθήκες θα εξελιχθεί η συγκεκριμένη φάση του έργου. Η τουρκική αντίδραση στην πράξη, και όχι μόνο μέσω διπλωματικών ανακοινώσεων και αντι-NAVTEX, θα αποτελέσει το ουσιαστικό κριτήριο για την εξέλιξη της αντιπαράθεσης.