Σοβαρό πλήγμα στο κύρος της BYD στη μεγαλύτερη αγορά της μετά την Κίνα προκαλεί η απόφαση της Βραζιλίας να εντάξει τον κινεζικό κολοσσό της ηλεκτροκίνησης στο επίσημο μητρώο εργοδοτών που συνδέονται με συνθήκες εργασίας «παρόμοιες με τη δουλεία», μετά το σκάνδαλο του 2024 με Κινέζους εργάτες στην κατασκευή του εργοστασίου της στη χώρα.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η απόφαση του υπουργείου Εργασίας της Βραζιλίας αφορά υπόθεση 163 εργαζομένων, οι οποίοι φέρονται να είχαν προσληφθεί μέσω του ομίλου Jinjiang και να εργάζονταν υπό καταχρηστικές συμβάσεις, με στοιχεία που παρέπεμπαν ακόμη και σε εμπορία ανθρώπων. Η ένταξη στη λεγόμενη «λίστα ντροπής» δεν σταματά τη λειτουργία του μοναδικού εργοστασίου αυτοκινήτων της BYD στη Βραζιλία, αλλά της στερεί την πρόσβαση σε ορισμένες κατηγορίες τραπεζικού δανεισμού από βραζιλιάνικα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Το σκληρότερο στοιχείο της υπόθεσης είναι οι ίδιες οι συνθήκες που καταγράφτηκαν. Όπως αναφέρει το Reuters, οι εργαζόμενοι που είχαν μεταφερθεί από την Κίνα υποχρεώνονταν να παραδίδουν τα διαβατήριά τους στον εργοδότη, μεγάλο μέρος των αποδοχών τους κατευθυνόταν απευθείας στην Κίνα, ενώ είχαν καταβάλει και εγγύηση σχεδόν 900 δολαρίων, την οποία θα έπαιρναν πίσω μόνο έπειτα από έξι μήνες εργασίας. Παράλληλα, επιθεωρητές εργασίας εντόπισαν ανθρώπους να διαμένουν στοιβαγμένοι, χωρίς στρώματα, με 31 εργάτες σε ένα σπίτι με μόλις μία τουαλέτα και τρόφιμα πεταμένα στο πάτωμα δίπλα σε προσωπικά αντικείμενα, σε συνθήκες που οι Αρχές χαρακτήρισαν «εξευτελιστικές».
Η BYD δεν απάντησε στο σχετικό αίτημα σχολίου του Reuters, ενώ ο όμιλος Jinjiang έχει αρνηθεί τις κατηγορίες. Η ίδια η BYD είχε υποστηρίξει στο παρελθόν ότι δεν γνώριζε για πιθανές παραβιάσεις έως ότου το θέμα αναδείχθηκε από βραζιλιάνικα μέσα ενημέρωσης στα τέλη Νοεμβρίου. Ωστόσο, οι βραζιλιάνικες αρχές υποστηρίζουν ότι η τελική ευθύνη βαραίνει την ίδια τη BYD, καθώς όφειλε να εποπτεύει τους εργολάβους που χρησιμοποιούσε.
Η υπόθεση είχε προκαλέσει διεθνή κατακραυγή, ακόμη και μέσα στην Κίνα, και είχε οδηγήσει σε πολύμηνη καθυστέρηση στην κατασκευή του εργοστασίου. Παρ’ όλα αυτά, η BYD έδειχνε να έχει περιορίσει την πολιτική ζημιά, καθώς ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα είχε παραστεί στα εγκαίνια της μονάδας τον Οκτώβριο, σε μια κίνηση που συμβόλιζε την ενίσχυση των δεσμών Βραζιλίας και Κίνας. Από τότε, το εργοστάσιο έχει παράγει περισσότερα από 25.000 οχήματα.
Υπάρχει πάντως και μια κρίσιμη λεπτομέρεια στη διαδικασία. Οι εταιρείες μπορούν να αποφύγουν την εγγραφή στη λίστα εφόσον συνάψουν συμφωνία με την κυβέρνηση, δεσμευόμενες να αλλάξουν πρακτικές και να αποζημιώσουν τους εργαζόμενους που υπέστησαν παραβιάσεις. Η BYD υπέγραψε συμφωνία με τους εισαγγελείς εργασίας, όχι όμως με τους επιθεωρητές εργασίας, κάτι που φαίνεται πως άνοιξε τον δρόμο για την τελική ένταξή της στη λίστα. Μάλιστα, οι εταιρείες προστίθενται εκεί μόνο όταν έχουν εξαντληθεί όλα τα διοικητικά περιθώρια προσφυγής και, από τη στιγμή που μπαίνουν, παραμένουν για δύο χρόνια, εκτός αν υπάρξει δικαστική απόφαση που να τις αφαιρεί.
Η ουσία είναι απλή και σκληρή: η Βραζιλία δεν έκλεισε την πόρτα στη BYD, αλλά της κόλλησε δημόσια μια βαριά ταμπέλα. Και σε μια περίοδο που ο κινεζικός όμιλος προσπαθεί να εδραιωθεί ως παγκόσμια δύναμη στην αυτοκινητοβιομηχανία, τέτοιες υποθέσεις δεν είναι απλώς πρόβλημα εικόνας. Είναι πλήγμα αξιοπιστίας.