Βρισκόμαστε σε μια ιστορική καμπή όπου το διεθνές σύστημα ισορροπιών μεταβάλλεται βίαια. Η Μέση Ανατολή, για άλλη μια φορά, μετατρέπεται σε ένα πεδίο σύγκρουσης που υπερβαίνει τα τοπικά όρια και αγγίζει την καρδιά της παγκόσμιας οικονομικής και ενεργειακής ασφάλειας. Η παρέμβαση αναδεικνύει την κρισιμότητα των στιγμών, υπογραμμίζοντας ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα στις μεγάλες πρωτεύουσες του κόσμου θα καθορίσουν το μέλλον των επόμενων δεκαετιών. Η ανάλυσή μας ξεκινά από το στρατηγικό σημείο των Στενών του Ορμούζ, περνά μέσα από την ψυχολογία του ιρανικού έθνους και καταλήγει στην ανάγκη για μια νέα ηθική και πολιτική συγκρότηση στην Ελλάδα.
Η Γεωπολιτική Σκακιέρα και το “Όπλο” των Στενών
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ο «πνεύμονας» της παγκόσμιας ενέργειας. Η εκτίμηση είναι ότι το Ιράν κατέχει τα «κλειδιά» αυτής της διόδου και η απειλή κλεισίματός τους δεν είναι μια κενή ρητορική, αλλά η μοναδική αποτελεσματική απάντηση απέναντι στις πιέσεις για πλήρη παράδοση.
Η στρατηγική αυτή στοχεύει απευθείας στην αμερικανική ηγεμονία. Με το να καταστήσει την πρόσβαση στο πετρέλαιο αδύνατη ή εξαιρετικά ακριβή, το Ιράν δεν διεξάγει απλώς έναν αμυντικό πόλεμο, αλλά έναν οικονομικό πόλεμο φθοράς. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά την ισχύ τους, δεν μπορούν να εγγυηθούν την απόλυτη προστασία των συμμάχων τους στον Κόλπο από τα ανταποδοτικά πλήγματα. Η καταστροφή των υποδομών—από μονάδες αφαλάτωσης μέχρι διυλιστήρια—θα προκαλέσει ένα ντόμινο που θα οδηγήσει τη Δύση σε μια πρωτοφανή ενεργειακή κρίση, με πιθανή την επιβολή δελτίου στα καύσιμα και την κατάρρευση των αγορών.
Η Κοσμοαντίληψη του Ιράν και η Εθνική Ταυτότητα
Ας εστιάσουμε στην εσωτερική συνοχή του Ιράν. Αντίθετα με τις δυτικές αναγνώσεις που βλέπουν μόνο ένα καταπιεστικό καθεστώς, τονίζεται η βαθιά ιστορική και θρησκευτική συνείδηση του λαού. Η αναφορά στη σιτική παράδοση και τη θυσία (όπως η γιορτή της Ασούρα) εξηγεί γιατί η ιρανική κοινωνία συσπειρώνεται γύρω από την ηγεσία της όταν αισθάνεται ότι απειλείται ο εθνικός της πλούτος και η πολιτισμική της υπόσταση.
Οι Ιρανοί αντιλαμβάνονται την πίεση όχι ως προσπάθεια εκδημοκρατισμού, αλλά ως μια νεοαποικιακή απόπειρα υφαρπαγής του πετρελαίου τους. Αυτή η «υπαρξιακή» διάσταση της σύγκρουσης καθιστά κάθε συμβιβασμό εξαιρετικά δύσκολο, καθώς για το Ιράν η ήττα ισοδυναμεί με τον αφανισμό ενός πολιτισμού χιλιάδων ετών. Η κοινωνία, παρά τις εσωτερικές διαφωνίες της για τις ατομικές ελευθερίες, παραμένει μαχητική και αλληλέγγυα απέναντι στον εξωτερικό κίνδυνο.
Η Διασύνδεση με την Τουρκία και ο Κίνδυνος για την Ελλάδα
Σε αυτό σημείο χτυπούν καμπανάκια για την Ελλάδα! Η γεωπολιτική αστάθεια δεν θα μείνει περιορισμένη στη Μέση Ανατολή. Η Τουρκία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και «διδάσκεται» από αυτές. Η χρήση φθηνών αλλά αποτελεσματικών βλημάτων και πυραύλων από το Ιράν, που μπορούν να διαπεράσουν εξελιγμένες αεράμυνες, δίνει στην Άγκυρα ένα μοντέλο δράσης που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει στο Αιγαίο.
Η εκτίμηση είναι ότι η Ελλάδα είναι ο «ασθενής κρίκος» σε μια ενδεχόμενη περικύκλωση που φοβάται η Τουρκία. Αν η διεθνής προσοχή στραφεί ολοκληρωτικά στον Περσικό Κόλπο, η γείτονα χώρα ενδέχεται να βρει την ευκαιρία να επιβάλει τετελεσμένα. Η ελληνική κοινωνία και το πολιτικό σύστημα κατηγορούνται ότι εθελοτυφλούν, ασχολούμενοι με μικροπολιτικές διαμάχες, ενώ γύρω μας συντελούνται κατακλυσμιαίες αλλαγές συνόρων και ισχύος.
Το Εσωτερικό Μέτωπο: Διαφθορά και Πολιτική Αποσύνθεση
Περνώντας στα εσωτερικά της χώρας, ας κάνουμε μια τολμηρή ακροβασία, έναν παραλληλισμό μεταξύ της πτώσης του Σάχη και της τρέχουσας κατάστασης στην Ελλάδα. Ο κοινός παρονομαστής είναι η γενικευμένη διαφθορά. Αναφέρονται παραδείγματα από τη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων (όπως στον ΟΠΕΚΕΠΕ ή το Ταμείο Ανάκαμψης), όπου το δημόσιο χρήμα φαίνεται να μετατρέπεται σε εργαλείο εξαγοράς συνειδήσεων και πολιτικής επιρροής.
Η διαφθορά δεν είναι πλέον ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά δομικό στοιχείο του πολιτικού συστήματος. Περιγράφεται μια κατάσταση όπου οι πόροι που θα έπρεπε να κατευθύνονται στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, καταλήγουν σε ένα κλειστό σύστημα «κολλητών» και συμφερόντων. Αυτό δημιουργεί ένα χάσμα μεταξύ της κυβέρνησης και της κοινωνίας, καθιστώντας τη χώρα ευάλωτη σε εξωτερικές πιέσεις.
Η Ανάγκη για μια Νέα Πολιτική Πρόταση
Και ποια είναι η διέξοδος; Η λύση δεν μπορεί να έρθει από το υπάρχον πολιτικό προσωπικό, το οποίο θεωρείται αναποτελεσματικό και ηθικά εκτεθειμένο. Υπάρχει μια έκκληση για την εμφάνιση νέων πολιτικών φορέων που θα εκπροσωπούν την κοινωνία με εντιμότητα και αποτελεσματικότητα.
Υπάρχει ανάγκη για μια «γέφυρα» προς ένα νέο πολιτικό σύστημα, στο οποίο θα μπορούσαν να συμβάλουν έμπειρες προσωπικότητες με φιλοπατρία, προκειμένου να διασφαλιστεί η ύπαρξη του έθνους μέσα στις θύελλες που έρχονται. Η εκτίμηση είναι ότι ο πρωθυπουργός μπορεί να αναγκαστεί σε πρόωρες εκλογές λόγω του βάρους της ακρίβειας και των σκανδάλων, αλλά αν δεν υπάρξει μια πραγματικά νέα πρόταση, η χώρα θα παραμείνει παγιδευμένη στον φαύλο κύκλο της παρακμής.
Η Ιστορική Ευθύνη
Εν προκειμένω υπάρχει και η αίσθηση επείγοντος. Η ιστορία μας διδάσκει ότι σε περιόδους μεγάλων παγκόσμιων συγκρούσεων, η Ελλάδα κλήθηκε να δώσει μάχες για την ίδια της την ύπαρξη, συχνά απροετοίμαστη. Σήμερα, η απειλή είναι διπλή, εξωτερική, από έναν αναθεωρητικό γείτονα που εκμεταλλεύεται την παγκόσμια αστάθεια, και εσωτερική, από μια πολιτική τάξη που δείχνει να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη νομή της εξουσίας παρά για τη θωράκιση της χώρας.
Γ’αυτό εδώ κάνουμε και ένα προσκλητήριο αφύπνισης. Η οικονομική κρίση που προδιαγράφεται, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές αναταράξεις, απαιτεί μια ηγεσία που θα διαθέτει όχι μόνο τεχνοκρατική επάρκεια, αλλά κυρίως εθνική συνείδηση και ηθικό ανάστημα. Το μήνυμα είναι σαφές: Αν δεν αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι τον τρόπο που αυτοκυβερνώμαστε και αν δεν αντιληφθούμε το μέγεθος των κινδύνων που μας περιβάλλουν, το μέλλον του ελληνισμού θα βρεθεί σε εξαιρετικά κρίσιμο σημείο. Η επιβίωση ως έθνος δεν είναι δεδομένη, αλλά κερδίζεται καθημερινά με διορατικότητα, ενότητα και αλήθεια.