Για μεγάλο διάστημα, τα τρόφιμα με βάση τα έντομα, προβάλλονταν ως μια αποδοτική σε πόρους και φιλική προς το κλίμα εναλλακτική, απέναντι στη συμβατική ζωική πρωτεΐνη, αφού απαιτούν λιγότερη γη, λιγότερες εισροές και παράγουν μικρότερες ποσότητες αποβλήτων.
Η πραγματικότητα βέβαια είναι, ότι οι μπάρες πρωτεΐνης από γρύλους και τα ζυμαρικά από προνύμφες δεν κατάφεραν ποτέ να κερδίσουν το ευρύ κοινό, τόσο στη χώρα μας όσο και στην ΕΕ. Έτσι, καθώς η εν λόγω βιομηχανία δέχεται πιέσεις, εξετάζει λύσεις για τη σωτηρία της, «κοιτώντας» προς τις δημόσιες προμήθειες της ΕΕ και ζητώντας μεταξύ άλλων, επιβολή ελάχιστων υποχρεωτικών αγορών.
Σε απάντησή της σε διαβούλευση της Κομισιόν, για τους νέους κανόνες δημόσιων προμηθειών της ΕΕ, η International Platform of Insects for Food and Feed (IPIFF), υποστήριξε ότι η επιβολή ελάχιστων υποχρεωτικών αγορών «καινοτόμων, κυκλικών βιολογικών προϊόντων», θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα για την κρίση στον κλάδο.
Στο πλαίσιο ενός τέτοιου σχήματος, η ΕΕ θα επέτρεπε στους δημόσιους φορείς να δίνουν προτεραιότητα σε προϊόντα με βάση κριτήρια βιωσιμότητας. Αυτό, σύμφωνα με το Euractiv, σημαίνει ότι, θεωρητικά, οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να επιβάλουν την αγορά πρωτεΐνης από έντομα για δημόσια ιδρύματα, όπως καντίνες ή στα σχολικά εστιατόρια.
Η οργάνωση προσθέτει ότι χιλιάδες θέσεις εργασίας στον ευρωπαϊκό κλάδο εκτροφής εντόμων —περίπου 3.500 έμμεσες σήμερα, με πρόβλεψη για 30.000 έως το 2030— βρίσκονται σε κίνδυνο, «λόγω της απουσίας αποφασιστικής και συντονισμένης πολιτικής δράσης».
Πώς φτάνουν τα έντομα στο πιάτο μας
Η χρήση εντόμων ως συστατικών σε διάφορες τροφές ως εναλλακτική μορφή πρωτεϊνών, δεν είναι κάτι νέο, όπως προαναφέρθηκε. Η αρχή έγινε τον Αύγουστο του 2022, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε ότι θα εντάξει στη διατροφή των Ευρωπαίων τα έντομα, ενώ έως σήμερα, αρκετά έχουν πάρει το «πράσινο φως», για να μπουν στο πιάτο των Ευρωπαίων.
Μεταξύ αυτών, ο οικιακός γρύλος (house cricket), το κίτρινο αλευροσκουλήκι (yellow mealworm), η αποδημητική ακρίδα (migratory locus), το μικρότερο αλευροσκουλήκι ή σκαθαράκι (Alphitobius diaperionus), ενώ έχει επιτραπεί και η μερική διάθεση του οικιακού γρύλου (acheta domesticus) μόνο σε μορφή σκόνης.
Aν και αρκετοί είναι οι Έλληνες και συνολικά οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι τρώνε τρόφιμα που περιέχουν προϊόντα εντόμων χωρίς να το γνωρίζουν, αυτά απαιτείται να φέρουν κατάλληλες ετικέτες. Βέβαια, κατά βάση, στα εν λόγω προϊόντα, αναγράφονται οι επιστημονικές ονομασίες. Για παράδειγμα, η καρμίνη ή κοχενίλη ή καρμινικό οξύ (έχει καταχωρηθεί στη βάση της EFSA με τον κωδικό E120) είναι η χρωστική, που χρησιμοποιείται για να δώσει σε τρόφιμα και σνακ κόκκινο χρώμα, σε καραμελάκια, ζελεδάκια, τσίχλες και άλλα και παράγεται από τα θηλυκά έντομα και τα αυγά τους, του είδους Cochineal Dactylopius coccus Casta.
Συνολικά όμως στην ΕΕ και η ιδέα μόνο του ότι καταναλώνονται τρόφιμα με προϊόντα εντόμων, προκαλεί αποστροφή στους περισσότερους, παρά τα πλεονεκτήματα που βλέπει η Κομισιόν, όπως το ότι «τα έντομα «είναι μια εξαιρετικά θρεπτική και υγιεινή πηγή τροφής με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, πρωτεΐνες, βιταμίνες, φυτικές ίνες και μέταλλα».
Η κατάρρευση της πολλά υποσχόμενης Ÿnsect
Στη Γαλλία, o κλάδος έχει δεχθεί ένα ακόμα πλήγμα στη φήμη του τον τελευταίο μήνα. Η startup Ÿnsect, που ιδρύθηκε το 2011 με στόχο να εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πρωτεΐνης από έντομα παγκοσμίως, τέθηκε σε εκκαθάριση -ουσιαστικά κήρυξε πτώχευση- τον Δεκέμβριο του 2025, λόγω αφερεγγυότητας.
Μάλιστα, γαλλικά μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν πρόσφατα βίντεο, τραβηγμένα από πρώην εργαζομένους, τα οποία καταγγέλλουν ανησυχητικές συνθήκες υγείας και ασφάλειας στις εγκαταστάσεις της εταιρείας. Ορισμένοι εργαζόμενοι ισχυρίζονται ότι το περιβάλλον εργασίας τους προκάλεσε άσθμα, αλλεργίες και τσιμπήματα εντόμων — προβλήματα που, όπως λένε, συνεχίζουν να τους επηρεάζουν.
Η startup είχε αντλήσει πάνω από 600 εκατ. ευρώ, ενώ το Mediapart αποκάλυψε την περασμένη εβδομάδα ότι είχε λάβει περίπου 148 εκατ. ευρώ από δημόσιο χρήμα. Για παράδειγμα, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της μητροπολιτικής περιοχής της Αμιένης, Alain Gest, μιλώντας στο Ici Picardie, είπε ότι η Αμιένη είχε δώσει πριν από χρόνια επιχορήγηση 770.000 ευρώ στην νεοσύστατη εταιρεία Ynsect. «Δεν ήταν μόνο δημόσιο χρήμα: υπήρχαν πολλά χρήματα από ιδιώτες, 600 εκατομμύρια δολάρια. Αυτό σημαίνει ότι πολλοί άνθρωποι, ή σχεδόν όλοι, πίστεψαν σε αυτό το έργο. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς ένα τέτοιο έργο με τόσους πολλούς πόρους μπόρεσε να καταλήξει σε αυτή την καταστροφή».
Σύμφωνα με το TechCrunch, η κατάρρευση της Ÿnsect δεν αποτέλεσε κεραυνό εν αιθρία. Η εταιρεία βρισκόταν εδώ και μήνες σε τροχιά κρίσης.
Παρ’ όλα αυτά, η υπόθεσή της εγείρει κρίσιμα ερωτήματα: πώς μπορεί μια startup που άντλησε πάνω από 600 εκατ. δολάρια —από επενδυτές όπως το επενδυτικό σχήμα του Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ, FootPrint Coalition, αλλά και από δημόσιους πόρους και φορολογούμενους— να οδηγηθεί σε οικονομικό αδιέξοδο.
karditsastakra