Στο παρασκήνιο των ευρωπαϊκών ισορροπιών και της στήριξης προς το Κίεβο, επανέρχεται ένα ευαίσθητο εξοπλιστικό ζήτημα που αγγίζει άμεσα την ελληνική αεροπορική ισχύ. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Παρίσι έχει καταθέσει πρόταση προς την Αθήνα που συνδέει την περαιτέρω ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας με Rafale με την παραχώρηση ελληνικών Mirage 2000-5 στην Ουκρανία.

Η πρόταση αφορά μέρος των 24 Mirage 2000-5 που διαθέτει σήμερα η Ελλάδα. Σε αντάλλαγμα, η γαλλική πλευρά φέρεται να προσφέρει ευνοϊκότερους οικονομικούς όρους για την προμήθεια επιπλέον μαχητικών Rafale, επιχειρώντας να «κλειδώσει» μια νέα συμφωνία ενίσχυσης του ελληνικού στόλου με γαλλικά αεροσκάφη.

Ωστόσο, η πρώτη αντίδραση της Αθήνας εμφανίζεται αρνητική. Οι επιφυλάξεις δεν είναι μόνο πολιτικές, αλλά κυρίως επιχειρησιακές, καθώς τα Mirage 2000-5 παραμένουν κρίσιμος πυλώνας της αποτρεπτικής ισχύος στο Αιγαίο, ιδιαίτερα λόγω των δυνατοτήτων τους σε αποστολές αναχαίτισης και χρήσης εξειδικευμένων όπλων.

Η γαλλική πρόταση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική του Παρισιού, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση δυτικών οπλικών συστημάτων προς την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, φαίνεται να επιχειρεί να αξιοποιήσει και στόλους συμμάχων χωρών, προκειμένου να ενισχύσει τις ουκρανικές αεροπορικές δυνατότητες χωρίς να επιβαρύνει αποκλειστικά τα δικά του αποθέματα.

Για την Ελλάδα, όμως, το ζήτημα δεν είναι απλό. Η αποδέσμευση ακόμη και μέρους των Mirage θα δημιουργούσε κενό σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η μετάβαση σε έναν πλήρως «γαλλικό» στόλο με Rafale απαιτεί χρόνο, εκπαίδευση και επιχειρησιακή προσαρμογή.

Παράλληλα, η πρόταση φέρνει στο προσκήνιο και ένα ευρύτερο δίλημμα: τη συμμετοχή ή μη της Ελλάδας σε πιο ενεργές μορφές στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία, σε μια συγκυρία όπου η Αθήνα επιχειρεί να διατηρήσει ισορροπίες τόσο σε επίπεδο συμμαχιών όσο και σε επίπεδο εθνικής άμυνας.

Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα που προκύπτει από τις πρώτες αντιδράσεις είναι σαφές. Η Αθήνα δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδυναμώσει, έστω και προσωρινά, τον υφιστάμενο αεροπορικό της κορμό, ακόμη κι αν το αντάλλαγμα αφορά πιο σύγχρονα μέσα. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν η γαλλική πρόταση θα επανέλθει με βελτιωμένους όρους ή αν θα παραμείνει στο επίπεδο μιας πρώτης, διερευνητικής κίνησης.

Τα Mirage 2000-5 στην Κύπρο

Εμείς επιμένουμε στην πρόταση του επισμηναγού ε.α. Στέφανου Καραβίδα! .ο ζήτημα της Κύπρου είναι θέμα εισβολής και κατοχής.
Δεν μπορούμε να πούμε, ότι μόνο με τα Rafale η κατάσταση είναι εντάξει.
H αεροπορική ισχύς είναι η μοναδική που προσπερνά το τακτικό και το επιχειρησιακό επίπεδο και να δημιουργήσει στρατηγικά αποτελέσματα.
Προκειμένου να γίνει αυτό πρέπει οι αεροπορικές δυνάμεις να επιβιώσουν και να κατισχύσουν των αντιπάλων.
Είναι ζήτημα πολιτικής.
Οι αριθμοί δεν βγαίνουν.
Με βάση τη θεωρία της αεοπορικής ισχύος δεν μπορούμε να διαιρέσουμε τις δυνάμεις μας.
Δεν μπορούμε να αποσύρουμε μαχητικά.
Πρέπει κάποια από τα Mirage 2000-5 να πάνε είτε στην Κύπρο είτε στην Κρήτη.
Έπρεπε να δημιουργηθεί πυρήνας Ελλήνων Κυπρίων που να υπηρετούν σε ελληνικές μοίρες.
Να υπάρχει έτοιμη μαγιά δημιουργίας αεροπορικού βραχίωνα στην Κύπρο“, τόνισε στην αρχή και συνέχισε:

“Είναι πολύ σημαντικό και απαιτείται για να διασπάσει τις τουρκικές αεροπορικές δυνάμεις.
Το ζήτημα είναι “δόγμα απελευθέρωσης”, ενιαίος εθνικός ψυχισμός.
Μην επιτρέψουμε σε αυτούς τους οργανισμούς που δημιουργούν διασπαστικές συνιστώσες, να επιβιώσουν και να συνεχίσουν το διχαστικό τους έργο.
Να στηρίξουμε στρατιωτικά την Κύπρο, ως την ισχυρή λαβίδα του Ελληνισμού που είναι αναγκαία για το Ισραήλ.
Δεν θα φυσήξει ο αέρας που καρτερούμε, ούτε θα σηκωθεί ο Πενταδάχτυλος να τους αποσείσει”.

 

ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ

Η παρουσία του γαλλικού αεροπλανοφόρου «Charles de Gaulle» σε ελληνικές θάλασσες και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί ένδειξη της βούλησης του Παρισιού να προβάλει ισχύ στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και μια υπόμνηση της σχέσης που έχουν οικοδομήσει Ελλάδα και Γαλλία, καθώς μοιράζονται παρόμοια θεώρηση της κατάστασης στην ευρύτερη περιοχή Μέσης Ανατολής – Βόρειας Αφρικής. Μάλιστα, ενόψει και της ανανέωσης της συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης για τη συνεργασία στην άμυνα και στην ασφάλεια, για την οποία –όπως η «Κ» αποκάλυψε πρώτη– ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να ταξιδέψει στην Αθήνα, οι ελληνογαλλικές συζητήσεις, σε διάφορα επίπεδα, έχουν αγγίξει μια σειρά από ζητήματα που συνδέονται και με τα δύο ενεργά πολεμικά μέτωπα, στην Ουκρανία και στην περιοχή γύρω από τον Περσικό Κόλπο.

Το Παρίσι προτείνει ως αντάλλαγμα για τη βοήθεια προς το Κίεβο την προμήθεια επιπλέον Rafale για την Πολεμική Αεροπορία σε καλύτερη τιμή.

Στο Ουκρανικό, η Γαλλία πρακτικά έχει αντικαταστήσει τις ΗΠΑ ως βασική πηγή στρατιωτικών πληροφοριών προς το Κίεβο, αλλά και προώθησης οπλικών συστημάτων. Η Ελλάδα ήδη έχει παραχωρήσει πυραύλους των αντιαεροπορικών συστημάτων Crotale, αλλά και άλλου είδους βλήματα που μπορούν να αξιοποιηθούν από την ουκρανική αεράμυνα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η γαλλική πλευρά έχει διατυπώσει πρόταση στην Αθήνα για παραχώρηση κάποιων από τα 24 Μιράζ 2000-5 της Πολεμικής Αεροπορίας (Π.Α.) προς τις ουκρανικές δυνάμεις, οι οποίες ήδη επιχειρούν εκτεταμένα με αυτόν τον τύπο μαχητικού αεροσκάφους. Για την Αθήνα ευθύς εξαρχής δεν συζητείτο παραχώρηση δίχως κάποιο αντάλλαγμα, συζήτηση που σε αρχικό στάδιο αντιμετώπιζε κάποιες διαφωνίες. Πλέον οι Γάλλοι φαίνεται ότι συζητούν ανταλλάγματα, με πλέον ουσιαστικό για την Αθήνα αυτό της διαπραγμάτευσης καλύτερης τιμής για την προμήθεια επιπλέον Rafale για την Π.Α.

Λεπτές ισορροπίες

Είναι απολύτως σαφές ότι έως αυτή τη στιγμή η άρνηση της Αθήνας να παραχωρήσει ή να πουλήσει Μιράζ 2000-5 που θα καταλήξουν στο Κίεβο δεν υπαγορεύεται πρωτίστως από κάποια επιχειρησιακή λογική, αλλά αφορά κατά κύριο λόγο την πολιτική ατμόσφαιρα και συζήτηση εντός και εκτός Ελλάδος, καθώς ελληνικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί σε διαφορετικές περιοχές και λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Στο Ουκρανικό, η Αθήνα έχει να ισορροπήσει ανάμεσα στα αιτήματα των Γάλλων για επιπλέον συστήματα, αλλά και στην ανάγκη να εξοικονομηθούν χρήματα έως το τέλος του χρόνου για το «ταμείο» ενίσχυσης που έχουν θεσμοθετήσει οι ΗΠΑ για την αγορά όπλων προς την Ουκρανία (η περίφημη λίστα PURL).

Η Ρωσία προειδοποιεί τα κράτη της Βαλτικής για τα ουκρανικά drones

Μετά την έκρηξη του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, Αθήνα και Παρίσι ανταλλάσσουν απόψεις και γι’ αυτό το μέτωπο. Και σε αυτή την περίπτωση οι ελληνογαλλικές επαφές είναι εντατικές, με αντικείμενο την πρόταση που ο ίδιος ο κ. Μακρόν γνωστοποίησε αμέσως μετά τη σύντομη συνάντηση που είχε στις 9 Μαρτίου με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, ότι η Γαλλία επιθυμεί τη συγκρότηση ναυτικής δύναμης που θα αναλάβει κάποια αποστολή συνοδείας των πλοίων τα οποία διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ.

Η Αθήνα είχε απορρίψει τη σχετική ιδέα δημοσίως, ωστόσο συζητήσεις είχαν γίνει σε διάφορα επίπεδα. Οπως πληροφορείται η «Κ», η συζήτηση αυτή έχει επανέλθει και αυτή τη φορά διεξάγεται με βασικό αντικείμενο τον χρόνο έναρξης μιας τέτοιας αποστολής. Αν και σε γενικές γραμμές Αθήνα και Παρίσι συμφωνούν ότι μια τέτοια αποστολή δεν μπορεί παρά να έχει ως σημείο έναρξης ημερομηνία μεταγενέστερη εκείνης που θα οδηγήσει σε λήξη των εχθροπραξιών ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, είναι απολύτως προφανές ότι η συζήτηση αυτή θα συνεχιστεί για αρκετό καιρό ακόμη, καθώς πέρα από τη βούληση εξωτερικών παραγόντων, όπως είναι η Γαλλία και οι χώρες της Ευρώπης που θα συμφωνήσουν στη συγκρότηση ενός τέτοιου ναυτικού συνασπισμού, τον κομβικό ρόλο θα διαδραματίσει η άποψη των μοναρχιών του Περσικού Κόλπου. Κατά κύριο λόγο η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), αλλά και το Κατάρ με το Κουβέιτ έχουν πολύ πιο μακροπρόθεσμα συμφέροντα να υπερασπιστούν, καθώς η ευημερία τους είναι απολύτως εξαρτώμενη από την ελευθερία ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο, και τις επόμενες ημέρες θα γίνουν νέες συζητήσεις για μια «μεταπολεμική» κατάσταση στην περιοχή.

Τα διδάγματα των Patriot

Σημειώνεται, τέλος, ότι η συμφωνία του 2021, η οποία περιλαμβάνει αμοιβαία αμυντική συνδρομή σε περίπτωση που θα απειληθεί ελληνικό ή γαλλικό έδαφος, θα ανανεωθεί τις επόμενες εβδομάδες δίχως ουσιαστικές αλλαγές.

Ενίσχυση από την αρχή του πολέμου

Η Ελλάδα από τον Φεβρουάριο του 2022 μέχρι και σήμερα έχει παραχωρήσει σειρά συστημάτων διαφόρων τύπων προς τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Η συντριπτική πλειονότητα των οπλικών συστημάτων ή και πυρομαχικών που παραχώρησε η Αθήνα στο Κίεβο αφορά αυτόματα τυφέκια, πυραύλους για μηχανοκίνητους εκτοξευτές, αντιαεροπορικούς πυραύλους, παλαιά πυροβόλα και οχήματα, πολλά από τα οποία είτε πλησίαζαν στη λήξη της πιστοποίησής τους (εν ολίγοις δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν) είτε αποτελούσαν πλεονάζον υλικό, δύσκολα αξιοποιήσιμο πλέον από τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις. Σχεδόν το σύνολο των συστημάτων και των πυρομαχικών που παραχωρήθηκαν στην Ουκρανία κρίθηκαν σε συνεδριάσεις Συμβουλίων Αρχηγών Γενικών Επιτελείων (ΣΑΓΕ) ως «εύχρηστος μη επιχειρησιακά αναγκαίος στρατιωτικός εξοπλισμός», κατά τη στρατιωτική ορολογία. Πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι κάποια παλαιά οβιδοβόλα του αμερικανικού στρατού που είχαν παραχωρηθεί στην Ελλάδα τη δεκαετία του ’60 και πρακτικά δεν είχαν πλέον απολύτως καμία χρησιμότητα για τις Ενοπλες Δυνάμεις.

Υπεγράφη η συμφωνία Ελλάδας – Ισραήλ για τους εκτοξευτές πυραύλων PULS

Κάποια από αυτά τα συστήματα παραχωρήθηκαν έναντι τιμήματος, μέσω των ΗΠΑ και εν συνεχεία της Τσεχίας. Τα χρήματα αυτά ενίσχυσαν ευθέως τον προϋπολογισμό των Γενικών Επιτελείων. Στο πλαίσιο της αντιπυραυλικής ή αντιαεροπορικής προστασίας η Αθήνα έχει παραχωρήσει (και πουλήσει) βλήματα τύπου Sea Sparrow από το πλεόνασμα του Π.Ν. και πυραύλους των γαλλικής τεχνολογίας συστημάτων Crotale, που πλησίαζαν και αυτοί στη λήξη της χρησιμότητάς τους. Υπενθυμίζεται ότι στην αρχή του πολέμου η Αθήνα κατόρθωσε να ανταλλάξει συνολικά 40 γερμανικά Marder, τα οποία παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα από το Βερολίνο, με αριθμό ρωσικής κατασκευής και σχεδόν άχρηστων τεθωρακισμένων οχημάτων μάχης ΒΜΡ-1 που προωθήθηκαν στην Ουκρανία. Ισως η πιο υποτιμημένη πτυχή της βοήθειας της Αθήνας προς το Κίεβο είναι εκείνη της εκπαίδευσης των Ουκρανών πιλότων μαχητικών F-16, μάλιστα σε αρκετά πρώιμη φάση της σύγκρουσης.