Μέσα από ένα κοινό τους άρθρο, το οποίο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Καθημερινή“, ο CEO, Ted Deutch, και ο εκτελεστικός διευθυντής, Endy Zemenides, τοποθετούνται ανοιχτά υπέρ της αναγκαιότητας για την οριστική άρση του αμερικανικού εμπάργκο όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία. Οι δύο αξιωματούχοι υπογραμμίζουν με σαφήνεια ότι η διασφάλιση της κυπριακής άμυνας αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για τη διατήρηση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Παράλληλα, τονίζουν πως οι ραγδαίες πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστούν απολύτως επιβεβλημένη την περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αναφορά σε απειλές από τη Χεζμπολάχ και το Ιράν
Στο κείμενό τους, οι συγγραφείς κάνουν ειδική μνεία στα γεγονότα του 2024, υπενθυμίζοντας τις δημόσιες προειδοποιήσεις που είχε απευθύνει ο τότε γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, Hassan Nasrallah. Συγκεκριμένα, είχε αναφέρει πως η Κύπρος θα μπορούσε να στοχοποιηθεί και να θεωρηθεί «μέρος » στην περίπτωση που το Κράτος του Ισραήλ προχωρούσε στη χρήση του κυπριακού εδάφους κατά τη διάρκεια μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής σύγκρουσης με τον Λίβανο. Οι Deutch και Zemenides διευκρινίζουν ότι η συγκεκριμένη ρητορική απειλή έχει πλέον ξεπεράσει το θεωρητικό επίπεδο. Προς επίρρωση αυτού, αναφέρονται σε πρόσφατες πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν φέρεται να έθεσε στο στόχαστρό του βρετανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις που βρίσκονται στην κυπριακή επικράτεια. Μια τέτοια ενέργεια, όπως εξηγούν, αποτελεί ευθεία παραβίαση και ταυτόχρονα ένα σοβαρό πλήγμα εναντίον ενός κυρίαρχου κράτους-μέλους.
Η στρατηγική σημασία
Αναλύοντας τα γεωγραφικά δεδομένα, οι Deutch και Zemenides εστιάζουν στη στρατηγική θέση της Κύπρου. Ευρισκόμενη σε απόσταση μόλις 235 μιλίων περίπου από το Ισραήλ, η μεγαλόνησος λειτουργεί ως ένα κρίσιμο κομβικό σημείο που συνδέει την ευρωπαϊκή ήπειρο με τη Μέση Ανατολή. Ιστορικά και πρακτικά, το νησί έχει αναλάβει βαρύνοντα ρόλο στην επιτυχή διεξαγωγή επιχειρήσεων για την εκκένωση αμάχων πολιτών, στην υλοποίηση κρίσιμων ανθρωπιστικών αποστολών, καθώς και στην προώθηση της ενεργειακής συνεργασίας στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου. Μέσα από αυτές τις δράσεις, έχει επιτευχθεί η ουσιαστική ενίσχυση των συνεργατικών δεσμών με περιφερειακές δυνάμεις, όπως είναι η Ελλάδα και το Ισραήλ.
Iranian regime-backed threats in the Eastern Mediterranean are growing and the U.S. cannot ignore the security gap that leaves Cyprus vulnerable.
The latest Iranian aggression against Cyprus makes it clear: it’s time to permanently lift the Cyprus arms embargo.
I make this… pic.twitter.com/voPZp80zU3
— Ted Deutch, CEO of American Jewish Committee (@AJCCEO) March 9, 2026
Το ιστορικό
Κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν, το άρθρο υπενθυμίζει ότι η επιβολή του αμερικανικού εμπάργκο όπλων εις βάρος της Κύπρου τέθηκε σε εφαρμογή το 1987. Ο αρχικός σκοπός αυτού του περιοριστικού μέτρου ήταν να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης για να ενθαρρύνει την επανένωση του νησιού, το οποίο εξακολουθεί να υφίσταται τις συνέπειες της διαίρεσης έπειτα από την τουρκική στρατιωτική εισβολή του 1974. Παρόλα αυτά, οι δύο αξιωματούχοι επιχειρηματολογούν ότι η συγκεκριμένη πολιτική απέτυχε να συνεισφέρει θετικά στην εξεύρεση λύσης. Αντιθέτως, το μέτρο αυτό εξώθησε την Κυπριακή Δημοκρατία στην ανάγκη να αναζητήσει και να βασιστεί σε εναλλακτικές πηγές για την προμήθεια οπλικών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων ακόμη και ρωσικών εξοπλισμών. Αυτή η εξέλιξη είχε ως άμεσο αποτέλεσμα τον δραστικό περιορισμό των δυνατοτήτων για την ανάπτυξη μιας στενότερης και πιο αποδοτικής αμυντικής συνεργασίας με τους παραδοσιακούς δυτικούς εταίρους.
Η πρόταση για μόνιμη άρση
Προχωρώντας στο σήμερα, οι Deutch και Zemenides υπογραμμίζουν τη σημασία του νομοθετήματος Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act, το οποίο ψηφίστηκε το 2019. Ο εν λόγω νόμος άνοιξε τον δρόμο και επέτρεψε την υπό όρους άρση των περιορισμών, προϋποθέσεις τις οποίες η Λευκωσία φροντίζει να εκπληρώνει και να τηρεί ευλαβικά σε ετήσια βάση, όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν. Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, η υποχρέωση για την ετήσια διαδικασία ανανέωσης της άρσης γεννά ένα διαρκές αίσθημα αβεβαιότητας, το οποίο με τη σειρά του θέτει σημαντικά εμπόδια στην ομαλή εκπόνηση ενός μακροπρόθεσμου και αξιόπιστου αμυντικού σχεδιασμού.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω δεδομένα, οι συγγραφείς απευθύνουν ξεκάθαρο κάλεσμα προς το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών, ζητώντας του να προχωρήσει άμεσα στην οριστική και αμετάκλητη κατάργηση του εμπάργκο. Εκφράζουν την πεποίθηση ότι μια τέτοια θεσμική κίνηση θα λειτουργήσει καταλυτικά, ενισχύοντας σε μέγιστο βαθμό το πλέγμα ασφαλείας και τη στρατηγική συνεργασία μεταξύ των ΗΠΑ, της Κύπρου, της Ελλάδας και του Ισραήλ. Κλείνοντας την τοποθέτησή τους, οι δύο αξιωματούχοι σημειώνουν χαρακτηριστικά: «Η ασφάλεια ως παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την ευρύτερη προσπάθεια αντιμετώπισης των δικτύων τρομοκρατίας που υποστηρίζονται από το ιρανικό καθεστώς».