Σημαντική υποχώρηση κατέγραψαν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου μετά τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν «θα τελειώσει σύντομα».
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στο Μαϊάμι, δέκα ημέρες μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αισιόδοξος για την εξέλιξη των επιχειρήσεων, υποστηρίζοντας ότι οι συμμαχικές δυνάμεις βρίσκονται «πολύ μπροστά» από το αρχικό στρατιωτικό χρονοδιάγραμμα.
Οι δηλώσεις του είχαν άμεσο αντίκτυπο στις αγορές ενέργειας. Η τιμή του Brent υποχώρησε προσωρινά κάτω από τα 84 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας πτώση περίπου 8,7%, ενώ το αμερικανικό WTI κατέγραψε απώλειες άνω του 5%.
Ωστόσο, ο Τραμπ έστειλε ταυτόχρονα αυστηρό μήνυμα προς την Τεχεράνη, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε προσπάθεια παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ θα προκαλέσει σφοδρή αμερικανική αντίδραση.
«Αν το Ιράν κάνει οτιδήποτε που θα σταματήσει τη ροή πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ, θα χτυπηθεί είκοσι φορές πιο σκληρά από ό,τι μέχρι τώρα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η απάντηση της Τεχεράνης
Από την πλευρά της, η ηγεσία του Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένη να συνεχίσει τον πόλεμο. Εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης δήλωσε ότι «το τέλος του πολέμου θα το αποφασίσει το Ιράν και όχι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις».
Την ίδια στιγμή, ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας Αλί Λαριτζανί προειδοποίησε ότι το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει ουσιαστικά κλειστό όσο συνεχίζονται οι εχθροπραξίες.
Σύμφωνα με τον αμερικανικό στρατό, μέσα στις πρώτες δέκα ημέρες των επιχειρήσεων έχουν πληγεί περισσότεροι από 5.000 στόχοι στο Ιράν, μεταξύ των οποίων και πάνω από 50 ιρανικά πολεμικά ή βοηθητικά πλοία.
Παράλληλα, το Ισραήλ ανακοίνωσε νέο κύμα «ευρείας κλίμακας» βομβαρδισμών στην Τεχεράνη, ενώ ιρανικές δυνάμεις συνεχίζουν επιθέσεις αντιποίνων με πυραύλους και drones κατά στόχων στο Ισραήλ αλλά και σε χώρες του Περσικού Κόλπου.
Νέος ανώτατος ηγέτης στο Ιράν
Στο εσωτερικό του Ιράν, το καθεστώς κινητοποιεί τους υποστηρικτές του μετά την ανάδειξη του Μοζνταμπά Χαμενεΐ στη θέση του ανώτατου ηγέτη, διαδεχόμενος τον πατέρα του Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου.
Σύμφωνα με ιρανικές αρχές, οι βομβαρδισμοί των τελευταίων ημερών έχουν προκαλέσει περισσότερους από 1.200 νεκρούς, αριθμός που δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην Τεχεράνη φωνάζοντας συνθήματα κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ, εκφράζοντας την υποστήριξή τους στον νέο ηγέτη.
Αναταράξεις στις αγορές
Η ένταση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε έντονη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου είχαν φτάσει ακόμη και κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας φόβους για νέο κύμα πληθωρισμού.
Οι υπουργοί Οικονομικών της G7 εξετάζουν τη χρήση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, τα οποία θα μπορούσαν να απελευθερώσουν έως και 400 εκατομμύρια βαρέλια προκειμένου να σταθεροποιήσουν την αγορά.
Παράλληλα, τα ασιατικά χρηματιστήρια σημείωσαν έντονη άνοδο μετά την πτώση των τιμών του πετρελαίου, με τον ιαπωνικό Nikkei και τον κορεατικό KOSPI να ανακτούν μεγάλο μέρος των πρόσφατων απωλειών τους.
Επιπτώσεις στη διεθνή οικονομία
Η ενεργειακή κρίση επηρεάζει ήδη τις παγκόσμιες αγορές. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου ενίσχυσε σημαντικά τις μετοχές μεγάλων ρωσικών πετρελαϊκών εταιρειών όπως η Rosneft, η Lukoil και η Gazprom Neft, των οποίων η συνολική κεφαλαιοποίηση αυξήθηκε κατά περίπου 25 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα σε λίγες ημέρες.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η κρίση μπορεί να αποφέρει επιπλέον ημερήσια έσοδα εκατομμυρίων δολαρίων στον ρωσικό ενεργειακό τομέα, καθώς η αγορά φοβάται παρατεταμένες διαταραχές στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση στις τιμές μετά τις δηλώσεις Τραμπ, οι αγορές παραμένουν εξαιρετικά νευρικές, καθώς η έκβαση του πολέμου και η ασφάλεια των ενεργειακών διαδρόμων στη Μέση Ανατολή παραμένουν αβέβαιες.