Η σύγκρουση στο Ιράν σηματοδοτεί την είσοδο σε μια νέα εποχή πολέμου, όπου η μαζική χρήση χαμηλού κόστους drones γίνεται βασικό όπλο των σύγχρονων συγκρούσεων. Αυτό επισημαίνει σε ανάλυσή του στο Council on Foreign Relations ο ειδικός σε θέματα τεχνολογίας και πολέμου Μάικλ Χόροβιτς, μαζί με τη συνεργάτιδά του Λώρεν Καν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο πλαίσιο της επιχείρησης «Epic Fury» και οι επιθέσεις αντιποίνων της Τεχεράνης αποδεικνύουν ότι η διεθνής κοινότητα έχει πλέον εισέλθει στην εποχή της λεγόμενης «precise mass», δηλαδή της μαζικής χρήσης φθηνών αλλά εξαιρετικά ακριβών συστημάτων κρούσης.
Οι εξελίξεις αυτές αποτελούν άμεση συνέχεια των μαθημάτων που προέκυψαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, όπου για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν σε τόσο μεγάλη κλίμακα drones, συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, κυβερνοεπιθέσεις και δορυφορικές τεχνολογίες.
Το νέο αμερικανικό drone
Οι πρώτες αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν σηματοδότησαν και την επιχειρησιακή εμφάνιση ενός νέου όπλου, του συστήματος LUCAS (Low-Cost Unmanned Combat Attack System).
Το drone αυτό, σύμφωνα με την ανάλυση, σχεδιάστηκε με βάση το ιρανικό Shahed-136, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως από το Ιράν αλλά και από τη Ρωσία στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Το Shahed-136 κοστίζει μόλις 20.000 έως 50.000 δολάρια, έχει εμβέλεια περίπου 2.000 χιλιομέτρων και λειτουργεί ως περιφερόμενο πυρομαχικό – «loitering munition» — δηλαδή ως drone αυτοκτονίας που πλήττει τον στόχο του με μεγάλη ακρίβεια.
Η χαμηλή τιμή του το καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνο όπλο, καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί μαζικά.
Το πρόβλημα της αεράμυνας
Η ανάλυση του CFR τονίζει ότι τα drones δημιουργούν ένα τεράστιο πρόβλημα κόστους για τις αμυντικές δυνάμεις.
Για παράδειγμα:
-
ένα drone τύπου Shahed μπορεί να κοστίζει περίπου 35.000 δολάρια
-
ένας πύραυλος αναχαίτισης Patriot missile system μπορεί να κοστίζει έως και 4 εκατομμύρια δολάρια.
Με άλλα λόγια, η άμυνα συχνά κοστίζει δεκάδες φορές περισσότερο από την επίθεση.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι επιθέσεις με drones στοχεύουν συχνά να εξαντλήσουν τα αποθέματα αεράμυνας των αντιπάλων.
Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει η ανάλυση, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δέχθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες:
-
174 βαλλιστικούς πυραύλους
-
8 πυραύλους cruise
-
και σχεδόν 700 drones.
Η «μαζική ακρίβεια» αλλάζει τον πόλεμο
Οι ειδικοί του CFR υποστηρίζουν ότι η χρήση drones σε τόσο μεγάλη κλίμακα δείχνει πως ο πόλεμος αλλάζει δομικά.
Τα drones μπορούν να λειτουργήσουν ως:
-
πυροβολικό
-
πύραυλοι cruise
-
μέσα αναγνώρισης
-
βομβαρδιστικά μικρής κλίμακας.
Παρότι κάθε drone είναι λιγότερο ισχυρό από ένα μαχητικό αεροσκάφος ή έναν πύραυλο υψηλής τεχνολογίας, η μαζική χρήση τους μπορεί να προκαλέσει τεράστιες καταστροφές.
Η Ρωσία, για παράδειγμα, σχεδιάζει να φτάσει σε παραγωγή 1.000 drones την ημέρα, κάτι που δείχνει πόσο γρήγορα μπορούν να κλιμακωθούν τέτοιες τεχνολογίες.
Ένας νέος τύπος πολέμου
Η ανάλυση καταλήγει ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια εποχή όπου η μαζική χρήση φθηνών αλλά ακριβών όπλων θα γίνει τόσο συνηθισμένη όσο ήταν στο παρελθόν τα πολυβόλα ή τα άρματα μάχης.
Η τεχνητή νοημοσύνη, η εμπορική παραγωγή τεχνολογίας και η εύκολη πρόσβαση σε συστήματα καθοδήγησης επιτρέπουν πλέον ακόμη και σε μικρότερες δυνάμεις να αποκτήσουν τεράστια ισχύ πυρός.
Όπως σημειώνει ο Horowitz, η εξέλιξη αυτή δίνει νέες στρατηγικές δυνατότητες όχι μόνο σε χώρες όπως το Ιράν ή η Ουκρανία, αλλά και στις μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις — εφόσον επενδύσουν έγκαιρα σε αυτές τις τεχνολογίες.
Ο πόλεμος στο Ιράν, καταλήγει η ανάλυση, ίσως αποτελέσει το πρώτο μεγάλο πεδίο όπου αυτή η νέα μορφή πολέμου δοκιμάζεται σε πραγματικές συνθήκες.
