Η διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν, η οποία συμπλήρωσε 240 ώρες, χαρακτηρίζεται από τον οργανισμό Netblocks ως μία από τις πλέον σοβαρές κρατικές παρεμβάσεις παγκοσμίως. Παράλληλα, αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη σε διάρκεια διακοπή που έχει σημειωθεί στη χώρα, ακολουθώντας τις πρόσφατες μαζικές διαμαρτυρίες.
Βάσει των στοιχείων που δημοσιοποιεί η υπηρεσία παρακολούθησης, το Ιράν «έχει περάσει το ένα τρίτο του 2026 εκτός διαδικτύου».
Κρατικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο μετά τις διαμαρτυρίες
Υπενθυμίζεται πως, τον Ιανουάριο, η Τεχεράνη εφάρμοσε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ψηφιακής καταστολής, επιχειρώντας να αποκόψει τους διαδηλωτές από το δορυφορικό δίκτυο Starlink. Το δίκτυο αυτό είχε καταστεί το τελευταίο μέσο επικοινωνίας των πολιτών με τη διεθνή κοινότητα, έπειτα από το γενικευμένο κρατικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με αναφορές ακτιβιστών και τεχνικών παρατηρητών, οι αρχές ενεργοποίησαν συστήματα παρεμβολών που υποβάθμισαν δραστικά τη λειτουργία των δορυφορικών συνδέσεων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα συνεχείς αποσυνδέσεις, εκτεταμένες απώλειες δεδομένων και την πρακτική αδυναμία χρήσης του δικτύου εντός της χώρας.
Το Ιράν διαθέτει πολυετή εμπειρία στον έλεγχο και στη χειραγώγηση των τηλεπικοινωνιών. Από τις παρεμβολές σε ξένες δορυφορικές τηλεοπτικές μεταδόσεις μέχρι τη συστηματική διακοπή κινητών και σταθερών δικτύων, έχει αναπτύξει μια υποδομή που επιτρέπει στο κράτος να «σφίγγει τη στρόφιγγα»
Αν και το σύστημα Starlink βασίζεται σε δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, κατευθυνόμενες κεραίες και κρυπτογραφημένες συνδέσεις, η λειτουργία του δεν πραγματοποιείται σε κενό ισχύος.
Η κρατική παρέμβαση δεν στόχευε «να ρίξει» ολόκληρο το σύστημα, αλλά επικεντρώθηκε στο να το καταστήσει αναξιόπιστο σε τοπικό επίπεδο. Μέσω παρεμβολών υψηλής ισχύος σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες, η σύνδεση καθίσταται ασταθής και διακόπτεται συχνά, αποθαρρύνοντας τελικά τη χρήση του σήματος για τη μετάδοση εικόνας και πληροφοριών.
Εμπειρογνώμονες δικτύων κατέγραψαν ότι οι παρεμβολές προέρχονταν από εξειδικευμένη στρατιωτική τεχνολογία jamming, η οποία αναπτύσσεται σε πολλαπλές περιοχές της ιρανικής επικράτειας.
Το επίπεδο της διαταραχής στις δορυφορικές συνδέσεις αναφέρθηκε πως αρχικά κυμαινόταν σε ποσοστό απώλειας πακέτων (packet loss) περίπου 30%, ενώ σε ορισμένες περιοχές ανήλθε έως και το 80%, υποδεικνύοντας ισχυρή παρεμβολή.
Αναλυτές συγκρίνουν αυτή τη στρατηγική με τις παρεμβολές στα συστήματα GPS και στα δορυφορικά σήματα που έχουν χρησιμοποιηθεί σε άλλες συγκρούσεις, όπως στην Ουκρανία. Ωστόσο, η τεχνολογία αυτή εφαρμόζεται πλέον στο εσωτερικό της χώρας για την καταστολή των διαδηλωτών.
Σε αντίθεση με τις κλασικές διακοπές, όπου αρκεί ένα κυβερνητικό «off» στους παρόχους, η παρεμπόδιση της δορυφορικής σύνδεσης απαιτεί συνεχή τεχνολογική προσπάθεια. Σε αυτόν τον τομέα επενδύει το ιρανικό κράτος: όχι στον απόλυτο αποκλεισμό, αλλά στη διαρκή φθορά.
Η λογική είναι σαφής: εάν η επικοινωνία καταστεί αργή, αβέβαιη και επισφαλής, παύει να λειτουργεί ως εργαλείο μαζικής κινητοποίησης.