Γράφει ο Λάμπρος Ζαχαρής
Κλιμακώνεται η ένταση στη Μέση Ανατολή με τους παίκτες της παγκόσμιας ναυτιλίας να εξετάζουν προσεκτικά τις επόμενες κινήσεις τους. ΄Εντεκα μέρες μετά την έναρξη της επιχείρησης Epic Fury από τις δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ θεωρείται κρίσιμη. Από την πλευρά τους οι ιρανικές δυνάμεις έχουν καταστήσει σαφές σε όλους τους τόνους ότι θα εμποδίσουν με κάθε τρόπο εξαγωγές πετρελαίου προς χώρες συμμάχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Μπορεί ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ να έχει παροτρύνει τους πλοιοκτήτες να συνεχίσουν τις διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ, υποσχόμενος τη διασφάλιση της ελεύθερης ροής ενέργειας, αλλά τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ελάχιστα είναι τα δεξαμενόπλοια που τελικά επιχειρούν τη διέλευση.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, μόλις οκτώ πλοία την ημέρα περνούν πλέον από το στενό, αριθμός μειωμένος κατά 94% σε σχέση με τα φυσιολογικά επίπεδα.
Σε περιόδους ειρήνης, από το Ορμούζ περνούν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, δηλαδή σχεδόν το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης.
Οι αμερικανικές αρχές κάνουν λόγο για σύντομη διάρκεια του πολέμου, ενώ από την πλευρά τους οι Ιρανοί έχουν αντίθετη άποψη. Σύμφωνα με παίκτες της αγοράς όμως σε οικονομικά μεγέθη, αν η κρίση ξεπεράσει τις 4 εβδομάδες τότε αυτό σημαίνει ότι η διακοπή ροής του 20% του πετρελαίου και LNG παγκοσμίως θα οδηγήσει τις τιμές του Brent πάνω από τα 100-110 δολάρια.
Από την πλευρά του ο Διευθύνων Σύμβουλος της Aramco, Αμίν Νάσερ, δήλωσε ότι οι παγκόσμιες αγορές πετρελαίου αντιμετωπίζουν σοβαρές επιπτώσεις λόγω της κατάστασης στο Στενό του Ορμούζ, «Αν η αναστάτωση συνεχιστεί, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου θα μειωθούν γρηγορότερα», ανέφερε ο κ. Νάσερ, υπογραμμίζοντας ότι το Στενό του Ορμούζ πρέπει να επαναλειτουργήσει για να αποφευχθούν καταστροφικές συνέπειες.
Η Aramco επισημαίνει ότι η αναστάτωση στη ναυτιλία και οι συνέπειες στον τομέα των ασφαλειών, της αεροπορίας, της γεωργίας και της αυτοκινητοβιομηχανίας θα είναι δραματικές αν συνεχιστεί η σύγκρουση στην περιοχή. Η εταιρεία ανέφερε ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε ετών, γεγονός που καθιστά την κατάσταση ακόμα πιο κρίσιμη.
Την ίδια ώρα υπάρχει ακραίος κίνδυνος «λανθασμένης αναγνώρισης» κάτι που σημαίνει ότι ακόμη και ουδέτερα πλοία κινδυνεύουν από τα ιρανικά ταχύπλοα και τις νάρκες.
Παράλληλα οι καθυστερήσεις λόγω επαναδρομολόγησης αυξάνουν κατά 10-14 ημέρες το ταξίδι, εκτοξεύοντας το κόστος μεταφοράς περίπου στο +50%.
Οι Έλληνες εφοπλιστές, που ελέγχουν σημαντικό μέρος του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων, τηρούν στάση αναμονής.
Πολλοί πλοιοκτήτες στρέφονται σε άλλες αγορές. Σύμφωνα με χθεσινά στοιχεία του Υπουργείου Ναυτιλίας, στην ευρύτερη περιοχή Περσικού Κόλπου – Στενών Ορμούζ – Κόλπου του Ομάν παραμένουν 184 ελληνόκτητα πλοία, από 325 στην αρχή της κρίσης.
Όσον αφορά τα πλοία υπό ελληνική σημαία, είναι συνολικά 37, εκ των οποίων 10 παραμένουν εγκλωβισμένα εντός του Περσικού Κόλπου, χωρίς καμία αλλαγή από την έναρξη της κρίσης.