Την ώρα που η Ευρώπη διακηρύσσει την ανάγκη «στρατηγικής αυτονομίας» και προστασίας της κοινωνικής συνοχής, μια παλιά αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη συμφωνία επιστρέφει στο προσκήνιο απειλώντας να σαρώσει ό,τι έχει απομείνει από τον ευρωπαϊκό – και ειδικά τον ελληνικό – πρωτογενή τομέα. Η εμπορική συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης–Mercosur δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό εμπορικό κείμενο. Είναι μια πολιτική επιλογή με βαθιές και επώδυνες συνέπειες, τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει να υποβαθμίσει ή να αγνοήσει πλήρως.
Τι πραγματικά είναι η Mercosur – και τι φέρνει μαζί της
Η Mercosur δεν είναι ένας «ουδέτερος εμπορικός εταίρος». Πρόκειται για έναν συνασπισμό χωρών με τεράστιες εκτάσεις, μαζική βιομηχανική αγροτική παραγωγή, χαμηλό κόστος εργασίας και ασθενή – έως ανύπαρκτα – περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα. Βραζιλία και Αργεντινή, οι ατμομηχανές της Mercosur, λειτουργούν με μοντέλα εντατικής εκμετάλλευσης γης και ζώων που δεν θα μπορούσαν ποτέ να εφαρμοστούν στην Ευρώπη χωρίς κοινωνικές και οικολογικές εκρήξεις.
Κι όμως, αυτά ακριβώς τα προϊόντα – βοδινό κρέας, σόγια, ζάχαρη, καλαμπόκι – ετοιμάζονται να εισβάλουν στην ευρωπαϊκή αγορά, πιέζοντας τις τιμές προς τα κάτω και οδηγώντας χιλιάδες Ευρωπαίους παραγωγούς σε οικονομική ασφυξία.
Ο ελληνικός πρωτογενής τομέας στο στόχαστρο
Για την Ελλάδα, η συμφωνία αυτή δεν είναι απλώς «προβληματική». Είναι δυνητικά καταστροφική. Ο Έλληνας αγρότης και κτηνοτρόφος ήδη επιβιώνει οριακά, πιεσμένος από το υψηλό κόστος ενέργειας, τις εισαγωγές, τη φορολογία και τις κλιματικές καταστροφές. Η άρση των δασμών σε φθηνά προϊόντα της Mercosur ισοδυναμεί με οικονομικό στραγγαλισμό.
Το ελληνικό κρέας, τα δημητριακά, η ζωική παραγωγή και συνολικά η αγροτική οικονομία δεν μπορούν να ανταγωνιστούν προϊόντα που παράγονται με κόστος, όρους και ελέγχους που δεν ισχύουν στην ΕΕ. Το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο: εγκατάλειψη εκμεταλλεύσεων, ερήμωση της υπαίθρου, περαιτέρω εξάρτηση από εισαγωγές.
Περιβάλλον: υποκρισία χωρίς όρια
Η Ευρωπαϊκή Ένωση μιλά για Πράσινη Συμφωνία και κλιματική ουδετερότητα, την ίδια στιγμή που διαπραγματεύεται εμπορικές συμφωνίες με χώρες που κατηγορούνται ανοιχτά για αποψίλωση τροπικών δασών και περιβαλλοντική καταστροφή. Η Βραζιλία αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα πολιτικών που ευνοούν την καταστροφή του Αμαζονίου για χάρη της αγροβιομηχανίας.
Η εισαγωγή τέτοιων προϊόντων δεν υπονομεύει μόνο το περιβάλλον, αλλά και την ίδια την ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική, μετατρέποντας τους Ευρωπαίους παραγωγούς σε θύματα μιας βαθιά άνισης «πράσινης» υποκρισίας.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η απουσία εθνικής γραμμής
Απέναντι σε αυτή την απειλή, η στάση της κυβέρνησης Μητσοτάκη προκαλεί εύλογα ερωτήματα. Αντί για σαφή, σθεναρή υπεράσπιση του ελληνικού πρωτογενούς τομέα, η Αθήνα εμφανίζεται ευθυγραμμισμένη με τις επιλογές των Βρυξελλών, χωρίς ουσιαστική διαπραγμάτευση, χωρίς κόκκινες γραμμές, χωρίς στρατηγικό σχέδιο.
Οι Έλληνες αγρότες ακούν διακηρύξεις περί «ανάπτυξης» και «εξωστρέφειας», αλλά βλέπουν στην πράξη πολιτικές που τους αφήνουν εκτεθειμένους σε έναν αδυσώπητο παγκόσμιο ανταγωνισμό. Η απουσία ξεκάθαρης αντίθεσης στη συμφωνία με τη Mercosur ισοδυναμεί με σιωπηρή αποδοχή των συνεπειών της.
Ένα ευρωπαϊκό δίλημμα με ελληνικό κόστος
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur αποκαλύπτει το βαθύτερο πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής: την προθυμία να θυσιαστούν κοινωνίες και παραγωγικοί τομείς στο όνομα ενός αμφίβολου «ελεύθερου εμπορίου». Για την Ελλάδα, το κόστος αυτής της επιλογής δεν είναι θεωρητικό. Είναι άμεσο, μετρήσιμο και βαθιά κοινωνικό.
Αν η συμφωνία προχωρήσει χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις και εξαιρέσεις, το τίμημα θα το πληρώσουν οι αγρότες, οι κτηνοτρόφοι και οι τοπικές κοινωνίες. Και τότε, καμία κυβερνητική ανακοίνωση δεν θα μπορεί να κρύψει την πολιτική ευθύνη για μια ακόμη χαμένη μάχη του ελληνικού πρωτογενούς τομέα.
karditsastakra.