Σε μια συγκυρία όπου η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή βρίσκονται σε διαρκή αναταραχή, ο Πρέσβης του Ισραήλ στην Αθήνα, Νόαμ Κατς, περιγράφει τη στρατηγική σύγκλιση Ελλάδας – Ισραήλ ως «φυσική εξέλιξη» και αναγκαίο πυλώνα σταθερότητας, απέναντι σε δυνάμεις που –όπως λέει– επιδιώκουν ηγεμονία και αποσταθεροποίηση.
Μιλώντας εφ’ όλης της ύλης στο skai.gr για Ιράν, Τουρκία, Γάζα και περιφερειακές ισορροπίες, ο Ισραηλινός διπλωμάτης χαράσσει καθαρές «κόκκινες γραμμές» και σκιαγραφεί έναν νέο γεωπολιτικό χάρτη, στον οποίο η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κομβική πύλη συνδεσιμότητας και ασφάλειας.
«Δεν υπάρχει ταβάνι στη σχέση Ελλάδας – Ισραήλ»
Ο κ. Κατς απορρίπτει την ιδέα ότι η διμερής σχέση έχει φτάσει σε όρια. Αντιθέτως, τη χαρακτηρίζει στρατηγική, αμοιβαία επωφελή και βασισμένη σε κοινή αντίληψη για την περιοχή.
Όπως επισημαίνει, Ισραήλ και Ελλάδα αποτελούν δύο «γειτονικά έθνη» που μοιράζονται κοινά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή. Στόχος είναι η ενίσχυση της ευημερίας μέσω επιχειρηματικών, τεχνολογικών και αμυντικών συνεργασιών, αλλά και η οικοδόμηση ενός σταθερού περιβάλλοντος που θα συνδέει τον Ινδο-Ειρηνικό με την Ευρώπη.
Η Ελλάδα, τονίζει, αποτελεί «πλησιέστερη πύλη της Ευρώπης» για τη Μέση Ανατολή και κρίσιμο κρίκο σε δίκτυα ενέργειας, τεχνολογίας και μεταφορών.
Ιράν: «Βασικός παράγοντας αστάθειας»
Ο Πρέσβης κατονομάζει το Ιράν ως τον κύριο αποσταθεροποιητικό παράγοντα στην περιοχή, κάνοντας λόγο για υπαρξιακή απειλή απέναντι στο Ισραήλ.
Εστιάζει σε τρεις άξονες:
-
Το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης
-
Τις βαλλιστικές δυνατότητες με εμβέλεια άνω των 2.000 χιλιομέτρων
Ο ίδιος περιγράφει ένα «δαχτυλίδι φωτιάς» γύρω από το Ισραήλ, που –όπως υποστηρίζει– έχει οικοδομηθεί συστηματικά από την ιρανική στρατηγική.
Αναφερόμενος στις επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, σημειώνει ότι οι συνέπειες δεν είναι θεωρητικές, αλλά επηρεάζουν άμεσα τη ναυσιπλοΐα και την οικονομία, ακόμα και στον Πειραιά.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι το Ισραήλ «θα υπερασπιστεί τον εαυτό του με τις δικές του δυνάμεις», αν και αναμένει πολιτική και διπλωματική στήριξη από φίλιες χώρες.
Τουρκία: «Επικίνδυνος και μη εποικοδομητικός ρόλος»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται για την Τουρκία, την οποία χαρακτηρίζει δύναμη που ακολουθεί «μη εποικοδομητική και καταστροφική πολιτική».
Υποστηρίζει ότι η Άγκυρα:
-
Φιλοξενεί στελέχη της Χαμάς
-
Επιδιώκει να διατηρήσει την επιρροή της στη Γάζα
-
Εργαλειοποιεί ριζοσπαστικά σουνιτικά στοιχεία
Το Ισραήλ, όπως τονίζει, αντιτίθεται κατηγορηματικά σε ενδεχόμενη παρουσία τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Γάζα.
Παρότι δηλώνει ότι επιθυμεί βελτίωση των σχέσεων με την Τουρκία, ξεκαθαρίζει ότι «το επίπεδο εμπιστοσύνης του παρελθόντος δεν υπάρχει σήμερα», σε αντίθεση με τη σχέση που έχει οικοδομηθεί με την Ελλάδα.
Γάζα: «Η Χαμάς πρέπει να εξαρθρωθεί πλήρως»
Για την κατάσταση στη Γάζα, ο Πρέσβης υπερασπίζεται τη στρατηγική του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η 7η Οκτωβρίου άλλαξε ριζικά τη νοοτροπία της χώρας του.
Αναφέρει ότι:
-
Το Ισραήλ αποδέχθηκε το σχέδιο Τραμπ
-
Η επόμενη φάση προβλέπει αφοπλισμό της Χαμάς
-
Μέρος της ανθρωπιστικής βοήθειας (15%-20%) καταλήγει στη Χαμάς
Απορρίπτει τον όρο «δυσανάλογη χρήση βίας», επισημαίνοντας ότι η Γάζα αποτελεί «στρατιωτικοποιημένο περιβάλλον με εκατοντάδες χιλιόμετρα τούνελ».
Όπως λέει, χωρίς πλήρη εξάρθρωση της Χαμάς δεν μπορεί να υπάρξει ανοικοδόμηση ούτε βιώσιμη πολιτική λύση.
Το σχήμα «3+1» και η περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας
Ο κ. Κατς χαρακτηρίζει τη συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ («3+1»), ώριμο και λειτουργικό πλαίσιο που εξελίσσεται.
Αν και δεν υιοθετεί τον όρο «μίνι ΝΑΤΟ», παραδέχεται ότι η ενισχυμένη συνδεσιμότητα λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας.
Αναφέρεται επίσης:
-
Στις Συμφωνίες του Αβραάμ
-
Στο East Mediterranean Gas Forum
-
Στον διάδρομο Ινδία – Μέση Ανατολή – Ευρώπη (IMEC)
-
Στην ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας
Όπως σημειώνει, τα έργα αυτά δεν στρέφονται εναντίον κάποιου, αλλά δημιουργούν θετικά κίνητρα συνεργασίας.
Ο «ελληνικός Iron Dome» και η αμυντική σύγκλιση
Σχετικά με την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας και το ενδεχόμενο ανάπτυξης ελληνικού «Σιδηρού Θόλου», ο Πρέσβης επιβεβαιώνει τη διάθεση μεταφοράς τεχνογνωσίας.
Το χρονοδιάγραμμα, όπως λέει, θα καθοριστεί από την ελληνική πλευρά, αλλά εκφράζει την εκτίμηση ότι οι εξελίξεις θα δρομολογηθούν στο άμεσο μέλλον.
Δύο στρατόπεδα στη Μέση Ανατολή
Ο Νόαμ Κατς περιγράφει τη Μέση Ανατολή ως πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ:
-
Ριζοσπαστικών δυνάμεων με ηγεμονικές φιλοδοξίες
-
Ρεαλιστικών κρατών που επενδύουν στη σταθερότητα
Το Ισραήλ, όπως λέει, ανήκει στη «δυτική ομάδα» της περιοχής και επιδιώκει διεύρυνση συνεργασιών, ακόμη και με τη Σαουδική Αραβία.
Μήνυμα προς την Ελλάδα
Κλείνοντας, ο Πρέσβης υπογραμμίζει ότι οι φιλικές σχέσεις Ελλάδας – Ισραήλ επιτρέπουν ακόμη και την ειλικρινή διαφωνία.
Εκτιμά ότι η πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας αναγνωρίζει τη σημασία της συνεργασίας και θεωρεί ότι η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Ισραήλ και αραβικού κόσμου.
Σε μια περίοδο ραγδαίων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η Αθήνα –κατά τον Ισραηλινό διπλωμάτη– δεν είναι απλώς σύμμαχος. Είναι κόμβος σταθερότητας σε μια περιοχή όπου οι ισορροπίες μπορούν να ανατραπούν εν μια νυκτί.