Η πολεμική αναταραχή στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση που κλιμακώνεται γύρω από το Ιράν φαίνεται να δημιουργούν ένα επικίνδυνο γεωπολιτικό κενό, το οποίο η Άγκυρα επιχειρεί να εκμεταλλευτεί μεθοδικά.
Με τη διεθνή κοινότητα στραμμένη στις εξελίξεις της περιοχής, η Τουρκία προχωρά αθόρυβα αλλά αποφασιστικά σε μια σημαντική στρατιωτική ενίσχυση των κατεχόμενων εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας, εντείνοντας τους φόβους για μια νέα περίοδο έντασης στο νησί.
Τις τελευταίες εβδομάδες πληθαίνουν οι αναφορές για μεταφορά νέου στρατιωτικού εξοπλισμού και για αναβάθμιση των ήδη εγκατεστημένων οπλικών συστημάτων στο ψευδοκράτος. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται από αρκετούς αναλυτές ως προσπάθεια δημιουργίας μιας ολοκληρωμένης αμυντικής και επιθετικής ομπρέλας, που θα δίνει στην Άγκυρα πλήρη στρατιωτικό έλεγχο του βόρειου τμήματος της Κύπρου αλλά και σημαντικό πλεονέκτημα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τα συστήματα του τουρκικού «Ατσάλινου Θόλου»
Η στρατιωτική ενίσχυση των κατοχικών δυνάμεων βασίζεται σε σύγχρονα οπλικά συστήματα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, πολλά από τα οποία έχουν ήδη αναπτυχθεί σε κρίσιμα σημεία του κατεχόμενου τμήματος του νησιού.
Το αντιαεροπορικό σύστημα «Κορκούτ» εγκαταστάθηκε το περασμένο καλοκαίρι και αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία της τουρκικής αεράμυνας χαμηλού ύψους. Είναι σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση εναέριων απειλών όπως drones, ελικόπτερα και άλλα πτητικά μέσα που επιχειρούν σε μικρά ύψη.
Στην Κερύνεια έχει αναπτυχθεί και το σύστημα «Χισάρ», το οποίο διαθέτει προηγμένες δυνατότητες εντοπισμού και κατάρριψης εναέριων στόχων. Το συγκεκριμένο σύστημα μπορεί να αντιμετωπίσει αεροσκάφη, ελικόπτερα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενισχύοντας σημαντικά την αντιαεροπορική προστασία των κατοχικών δυνάμεων.
Παράλληλα, από τον περασμένο Απρίλιο έχει εγκατασταθεί και το σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου «Βουράλ», το οποίο προσφέρει δυνατότητες ηλεκτρονικών παρεμβολών, επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών. Σε συνδυασμό με τα ισχυρά ραντάρ που έχουν τοποθετηθεί στις κορυφές του Πενταδακτύλου, δημιουργεί ένα εκτεταμένο δίκτυο παρακολούθησης σε ολόκληρη την περιοχή.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον τουρκικό Τύπο, η Άγκυρα φέρεται μάλιστα να μετέφερε πρόσφατα και το αντιαεροπορικό σύστημα «Σαχίν», μαζί με έξι μαχητικά αεροσκάφη. Το σύστημα αυτό, εξοπλισμένο με πυροβόλο 40 χιλιοστών, μπορεί να εντοπίζει και να καταρρίπτει στόχους μικρού βεληνεκούς, λειτουργώντας ως γραμμή άμεσης άμυνας για στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Ένα ενιαίο δίκτυο ελέγχου από την Τουρκία
Τα συστήματα που έχουν αναπτυχθεί στα κατεχόμενα δεν λειτουργούν αυτόνομα. Αντίθετα, αποτελούν μέρος ενός ενιαίου δικτύου που συνδέεται άμεσα με τα κέντρα διοίκησης και ελέγχου στην Τουρκία. Με αυτό τον τρόπο η Άγκυρα μπορεί να παρακολουθεί και να ελέγχει σε πραγματικό χρόνο τον εναέριο χώρο και τις στρατιωτικές κινήσεις στην περιοχή.
Παράλληλα, προχωρά και η δημιουργία ενός νέου δικτύου επιτήρησης της ναυσιπλοΐας γύρω από την Κύπρο. Το δίκτυο αυτό βασίζεται σε τρεις βασικούς σταθμούς παρακολούθησης που έχουν ήδη ολοκληρωθεί στο Ριζοκάρπασο, στα Λιβερά και στον φάρο Τέμπλο στην Αμμόχωστο, όπου θα λειτουργεί και το κεντρικό σύστημα ελέγχου.
Τα δεδομένα που συλλέγονται από ραντάρ, κάμερες, συστήματα επικοινωνίας και το σύστημα αυτόματης αναγνώρισης πλοίων θα μεταδίδονται απευθείας στο Κέντρο Υπηρεσιών Κυκλοφορίας Πλοίων της Μερσίνης, επιτρέποντας στην Τουρκία να παρακολουθεί κάθε κίνηση στη θάλασσα όλο το εικοσιτετράωρο.
Ένα ανησυχητικό γεωπολιτικό σκηνικό
Οι εργασίες για το σύστημα αυτό ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2024 και ολοκληρώθηκαν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Οι τελικές δοκιμές πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες στην Τουρκία και το σύστημα αναμένεται να τεθεί πλήρως σε λειτουργία μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2026.
Ωστόσο, η χρονική συγκυρία προκαλεί έντονη ανησυχία. Με την παγκόσμια προσοχή στραμμένη στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την κρίση γύρω από το Ιράν, η Τουρκία φαίνεται να ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στην Κύπρο με ρυθμούς που δεν περνούν απαρατήρητοι.
Για πολλούς αναλυτές, η συσσώρευση οπλικών συστημάτων, η δημιουργία εκτεταμένων δικτύων επιτήρησης και η αυξανόμενη στρατιωτική δραστηριότητα στα κατεχόμενα δημιουργούν ένα σκηνικό που θυμίζει επικίνδυνα τις σκοτεινές περιόδους του παρελθόντος. Και όσο η περιοχή βυθίζεται στην αστάθεια, τόσο μεγαλώνει ο φόβος ότι η Άγκυρα μπορεί να επιχειρήσει να μετατρέψει τη συγκυρία σε ευκαιρία για νέα τετελεσμένα στην Κύπρο.
makeleio