Σε μια περίοδο έντονης αστάθειας, η Ελλάδα καλείται να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική της, αντλώντας κρίσιμα συμπεράσματα από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία. Ο αντιστράτηγος ε.α. Λάμπρος Τζούμης, αναλύει τους κινδύνους της «ψευδαίσθησης της ασφάλειας» και την ανάγκη για εθνική αποφασιστικότητα.
Το τέλος των ψευδαισθήσεων
Ο πόλεμος στην Ουκρανία κατέρριψε την πεποίθηση ότι οι μεγάλες συγκρούσεις δεν αφορούν το ευρωπαϊκό έδαφος. Όπως επισημαίνεται, η Ελλάδα βρίσκεται οριακά σε μια ζώνη μεταξύ ειρήνης και πολέμου, με την Κρήτη να απέχει λιγότερο από τις εμπόλεμες ζώνες της Λιβύης και του Λιβάνου από ό,τι από την Αλεξανδρούπολη.
Η στάση των συμμάχων και οι «ίσες αποστάσεις»
Ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα αφορά τη στάση των μεγάλων δυνάμεων.
ΗΠΑ: Η ιστορία (όπως στην κρίση των Ιμίων το 1996) δείχνει ότι σε περίπτωση ελληνοτουρκικής σύγκρουσης, οι ΗΠΑ πιθανότατα θα τηρήσουν πολιτική ίσων αποστάσεων, καθώς θεωρούν και τις δύο χώρες απαραίτητους πυλώνες στο γεωπολιτικό τους σύμπλοκο.
Ευρωπαϊκή Ένωση: Χαρακτηρίζεται ως «γεωπολιτικά ανύπαρκτη» στο πεδίο των επιχειρήσεων, καθώς στερείται κοινής εξωτερικής πολιτικής και αμυντικού βραχίονα (ευρωστρατού), με τα εθνικά συμφέροντα (π.χ. πωλήσεις όπλων από Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία προς την Τουρκία) να προηγούνται της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.
Εξοπλισμοί vs Αποφασιστικότητα
Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα ενισχύεται σημαντικά σε εξοπλιστικό επίπεδο (Rafale, F-35, φρεγάτες Belharra), ο κ. Τζούμης υπογραμμίζει ότι το κλειδί δεν είναι μόνο τα όπλα, αλλά η πολιτική βούληση για τη χρήση τους.
Η Τουρκία εφαρμόζει τη «στρατηγική του εξαναγκασμού», οδηγώντας την Ελλάδα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων υπό την απειλή πολέμου, με στόχο την υποχώρηση σε κυριαρχικά δικαιώματα.
Το προσωπικό: Επισημαίνεται η ανάγκη στήριξης των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς παρατηρείται κύμα παραιτήσεων και πτώση των βάσεων στις στρατιωτικές σχολές, γεγονός που επηρεάζει τη μαχητική ισχύ.
Το Διεθνές Δίκαιο και η Ισχύς
Το διεθνές δίκαιο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «ιερό φυλακτό» που θα μας προστατεύσει αυτόματα. Η ιστορία δείχνει ότι εφαρμόζεται κατά το δοκούν από τις ισχυρές δυνάμεις. Η Ελλάδα πρέπει να επιδείξει μεγαλύτερη εξωστρέφεια και «προβολή σημαίας» στο εξωτερικό, συμμετέχοντας ενεργά σε διεθνείς αποστολές για να ενισχύσει το κύρος της.
Συμπέρασμα
Η λύση για την Ελλάδα δεν βρίσκεται στην αναμονή ξένης βοήθειας, αλλά στην ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος, την προστασία του έμψυχου δυναμικού της και, κυρίως, στην εκπομπή ενός σαφούς μηνύματος αποφασιστικότητας προς κάθε επίβουλο.