Την ώρα που τα ερωτήματα γύρω από την υγεία και την απουσία από τη δημόσια ζωή του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, πληθαίνουν, νέες αποκαλύψεις φέρνουν στο φως στοιχεία για σημαντικές επενδύσεις του σε ακίνητα στο Λονδίνο και για το πώς χρηματοδοτήθηκαν.
Σύμφωνα με δημοσιογραφική έρευνα της ισραηλινής μη κερδοσκοπικής πλατφόρμας Shomrim σε συνεργασία με τη Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ), δεκάδες εκατομμύρια λίρες που χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά πολυτελών κατοικιών στη βρετανική πρωτεύουσα συνδέονται με δάνειο που χορηγήθηκε μέσω εταιρειών συμφερόντων Βρετανοϊσραηλινών επιχειρηματιών.
Η έρευνα δείχνει ότι το 2013 εγκρίθηκε δάνειο ύψους περίπου 36 εκατομμυρίων λιρών (περίπου 42 εκατ. ευρώ), το οποίο κατευθύνθηκε σε εταιρεία εγγεγραμμένη στη Νήσο Μαν, μια περιοχή που θεωρείται σημαντικό χρηματοοικονομικό κέντρο με ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς.
Την περίοδο εκείνη δεν υπήρχαν κυρώσεις σε βάρος των Ιρανών που συμμετείχαν στη συναλλαγή και, ως εκ τούτου, δεν υπήρχαν νομικά εμπόδια για τη χορήγηση του δανείου. Παρ’ όλα αυτά, επικριτές επισημαίνουν ότι η χρηματοδότηση μέσω εταιρείας με ισραηλινή ιδιοκτησία δημιουργεί αντιφάσεις σε σχέση με τη σκληρή ρητορική της Τεχεράνης απέναντι στο Ισραήλ.
Δίκτυο εταιρειών και μεταφορά κεφαλαίων
Προηγούμενη έρευνα του Bloomberg είχε ήδη καταγράψει την ύπαρξη ενός εκτεταμένου οικονομικού δικτύου που συνδέεται με τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Σύμφωνα με τα στοιχεία εκείνης της έρευνας, ο Ιρανός ηγέτης φέρεται να αξιοποίησε εταιρείες-κέλυφος και τραπεζικούς λογαριασμούς σε διάφορες χώρες για να μεταφέρει μεγάλα χρηματικά ποσά στο εξωτερικό, παρακάμπτοντας σε ορισμένες περιπτώσεις τις διεθνείς κυρώσεις που επιβλήθηκαν στο Ιράν και προσωπικά στον ίδιο το 2019.
Τα κεφάλαια αυτά, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, προέρχονταν κυρίως από πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου και διοχετεύονταν μέσω τραπεζικών λογαριασμών σε χώρες όπως η Βρετανία, η Ελβετία, το Λιχτενστάιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μέρος των χρημάτων κατέληγε σε συνεργάτες των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ χρησιμοποιούνταν και για την αγορά ακινήτων σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και άλλους διεθνείς προορισμούς.
Κεντρικό πρόσωπο στο δίκτυο εμφανίζεται ο Ιρανός επιχειρηματίας Αλί Ανσάρι, ο οποίος διαθέτει και κυπριακή υπηκοότητα. Σύμφωνα με την έρευνα, ο Ανσάρι φέρεται να λειτουργούσε επί χρόνια ως βασικός οικονομικός εκπρόσωπος της οικογένειας Χαμενεΐ στην Ευρώπη, αναλαμβάνοντας μεταξύ άλλων τη διαχείριση επενδύσεων σε ακίνητα.
Ακίνητα εκατοντάδων εκατομμυρίων
Τα στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg δείχνουν ότι στο Λονδίνο ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ συνδέεται με περισσότερα από δώδεκα ακίνητα συνολικής αξίας περίπου 120 εκατομμυρίων δολαρίων, μεταξύ των οποίων και πολυτελείς κατοικίες μεγάλης αξίας.
Παράλληλα, φέρεται να διαθέτει συμμετοχές σε δύο ξενοδοχεία στη Γερμανία, ένα πολυτελές θέρετρο γκολφ στη Μαγιόρκα, ακίνητα στο Παρίσι και μία πολυτελή βίλα στο Ντουμπάι.
Η διαχείριση των ακινήτων στο Λονδίνο, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, γίνεται μέσω της εταιρείας Birch Ventures, η οποία είναι εγγεγραμμένη στη Νήσο Μαν και εμφανίζει ως τελικό δικαιούχο τον Αλί Ανσάρι.
Το δάνειο για την αγορά στη «Billionaires’ Row»
Η πρόσφατη έρευνα των Shomrim και ICIJ επικεντρώνεται σε μία από τις μεγαλύτερες αγορές ακινήτων που πραγματοποιήθηκαν μέσω αυτού του δικτύου. Το 2013 η εταιρεία-κέλυφος έλαβε το δάνειο των 36 εκατομμυρίων λιρών για την απόκτηση ακινήτων στη λεωφόρο Bishops Avenue του Λονδίνου, μια περιοχή που είναι γνωστή ως «Billionaires’ Row» λόγω των πολυτελών κατοικιών που φιλοξενεί.
Αν και δεν έχει αποσαφηνιστεί γιατί η εταιρεία χρειάστηκε το συγκεκριμένο δάνειο, ειδικοί στον τομέα του οικονομικού εγκλήματος επισημαίνουν ότι παρόμοιες χρηματοδοτικές δομές χρησιμοποιούνται συχνά σε περιπτώσεις ξεπλύματος χρήματος, ιδίως όταν η προέλευση των κεφαλαίων ενδέχεται να εγείρει ερωτήματα.
Το δάνειο εκδόθηκε μέσω θυγατρικής ενός βρετανικού επενδυτικού ταμείου, της LJ Partnership, που λειτούργησε ως ενδιάμεσος φορέας. Η πραγματική χρηματοδότηση, σύμφωνα με τα έγγραφα της έρευνας, προήλθε από την εταιρεία Topland Jupiter Limited.
Τα έγγραφα δείχνουν ότι η αποπληρωμή του δανείου ολοκληρώθηκε περίπου δύο χρόνια αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2015.
Οι επιχειρηματίες πίσω από τη χρηματοδότηση
Η Topland Jupiter αποτελεί μέρος του Topland Group, μιας μεγάλης βρετανικής εταιρείας επενδύσεων στον τομέα των ακινήτων, που ιδρύθηκε από τους επιχειρηματίες ισραηλινής καταγωγής Σολ και Έντι Ζακάι.
Οι δύο αδελφοί, με καταγωγή από τη Ραμάτ Γκαν, δημιούργησαν έναν ισχυρό επενδυτικό όμιλο στο Ηνωμένο Βασίλειο, πραγματοποιώντας μεγάλες αγορές ακινήτων και επιχειρηματικές συμφωνίες αξίας δισεκατομμυρίων λιρών.
Παρά τη σημαντική παρουσία τους στον επιχειρηματικό κόσμο, οι ίδιοι αποφεύγουν τη δημοσιότητα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Sunday Times το 2025, η συνολική περιουσία τους αγγίζει τα 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι νέες αποκαλύψεις αναμένεται να ενισχύσουν τη συζήτηση γύρω από τη διαχείριση των κεφαλαίων που συνδέονται με το ιρανικό καθεστώς, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο διεθνή χρηματοοικονομικά δίκτυα και υπεράκτιες εταιρείες χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά μεγάλων ποσών σε δυτικές αγορές.
protothema.gr