Σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες, η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έχει έρθει σε επαφή με ιρανο-κουρδικές ομάδες, διερευνώντας τη δυνατότητα συμμετοχής τους σε χερσαίες επιχειρήσεις κατά του καθεστώτος στην Τεχεράνη. Ορισμένα κόμματα της ιρανο-κουρδικής συμμαχίας δείχνουν ανοιχτά σε αυτή την προοπτική.
Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Reza Kaabi, γενικού γραμματέα του Κόμματος Komala των Εργατών του Κουρδιστάν, ο οποίος σε συνέντευξή του στη WELT AM SONNTAG ζήτησε την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων από τις ΗΠΑ ως απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε κουρδική επίθεση – μια κίνηση που θα προστάτευε τις δυνάμεις τους από την αεροπορική υπεροχή του Ιράν. Πράγματι, η στιγμή φαίνεται ιστορική: το καθεστώς της Τεχεράνης δεν έχει βρεθεί ποτέ τόσο αποδυναμωμένο όσο σήμερα.
Ωστόσο, η PJAK, η οποία είναι ιδεολογικά στενά συνδεδεμένη με το PKK και διατηρεί έντονη αντιιμπεριαλιστική παράδοση, κρατά αποστάσεις από την Ουάσινγκτον. Η Peyman Viyan, συν-πρόεδρος της οργάνωσης, τονίζει ότι «ποτέ δεν περιμέναμε καμία εξωτερική δύναμη για να φέρουμε αλλαγές». Με άλλα λόγια, αν οι Κούρδοι του Ιράν αποφασίσουν να πολεμήσουν, θα το κάνουν με δική τους βούληση και όχι ως εντολοδόχοι ξένων. Η δυσπιστία τους προς τις ΗΠΑ πηγάζει από πικρές εμπειρίες, όπως η απότομη απόσυρση της αμερικανικής υποστήριξης στους Κούρδους της Συρίας.
Σε ερώτηση για τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες η PJAK θα συμμετείχε σε μια διασυνοριακή επίθεση, η Viyan απαντά ότι η οργάνωση διαθέτει ήδη δυνάμεις «στο εσωτερικό» του Ιράν. Τα ορεινά σύνορα μεταξύ Βόρειου Ιράκ και Ιράν, κατά μήκος της οροσειράς Ζάγκρος, είναι διαπερατά για λαθρεμπόρους, ντόπιους και –φυσικά– πολιτοφυλακές. Χωρίς να δίνει λεπτομέρειες, η αναφορά αυτή υποδηλώνει ότι η PJAK δεν θα χρειαζόταν να ξεκινήσει από το μηδέν σε περίπτωση κλιμάκωσης.
Από την πλευρά της Τεχεράνης, αυτές οι ομάδες θεωρούνται σοβαρή απειλή. Μόλις την προηγούμενη μέρα –και ξανά το ίδιο πρωί– ιρανικό πυροβολικό έπληξε χωριά κοντά στα σύνορα, στοχεύοντας κυρίως τον άμαχο πληθυσμό. Οι αντάρτες, αντίθετα, παραμένουν σχετικά προστατευμένοι μέσα στα οχυρωμένα σπήλαια και τις σήραγγες του βουνού.
Σε έναν σκοτεινό διάδρομο της βάσης, μια 20χρονη μαχήτρια, γνωστή με το ψευδώνυμο Zilan, στέκεται με το πολυβόλο της, το πρόσωπο καλυμμένο με μαυρόλευκο κασκόλ. Η μέρα της ξεκινά στις 5:30 το πρωί και είναι αυστηρά οργανωμένη: «Η καθημερινότητά μας βασίζεται στην πειθαρχία», λέει. Ελεύθερος χρόνος σχεδόν δεν υπάρχει – η προσοχή στρέφεται αποκλειστικά στους στόχους και την αποστολή. Η ιδεολογική εκπαίδευση εστιάζει στη δημιουργία δημοκρατικής κοινωνίας, ενώ η στρατιωτική στην υπεράσπιση του κουρδικού λαού. «Δεν θέλουμε ποτέ βοήθεια από ξένες δυνάμεις, όπως το Ισραήλ ή οι Ηνωμένες Πολιτείες», ξεκαθαρίζει. «Είμαστε ανεξάρτητοι».
Στη Σουλεϊμανίγια, πόλη του βορειοανατολικού Ιράκ όπου το Ιράν είναι πιο κοντά από τη Βαγδάτη ή το Ερμπίλ, ο Kamaran Osman, παρατηρητής ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την οργάνωση Community Peacemaker Teams (CPT), καταγράφει τις εξελίξεις από ένα καφέ γεμάτο νέους με λάπτοπ. «To Ιράν έχει αρχίσει να βομβαρδίζει αδιακρίτως τα παραμεθόρια χωριά με πυροβολικό», λέει. «Η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη για τον κόσμο». Μόνο τις τελευταίες δώδεκα ημέρες έχει καταγράψει 250 ιρανικές επιθέσεις στο Ιρακινό Κουρδιστάν, με αποτέλεσμα πέντε νεκρούς και 21 τραυματίες.
Ο Osman βλέπει μόνο ζοφερά σενάρια για τους Κούρδους του Ιράν: «Αν πέσει το καθεστώς, κινδυνεύουμε με εμφύλιο στο Ιράν. Αν αντέξει, η Τεχεράνη θα στραφεί εκδικητικά εναντίον των Κούρδων στο Ιράκ – τόσο κατά των αντιπολιτευόμενων ομάδων όσο και κατά της ίδιας της Αυτόνομης Περιφέρειας Κουρδιστάν».
Οι ιρανο-κουρδικές αντιπολιτευτικές δυνάμεις βρίσκονται στο έδαφος της Αυτόνομης Περιφέρειας Κουρδιστάν, η οποία είναι ήδη διαιρεμένη μεταξύ ανταγωνιστικών κομμάτων, ενώ η κεντρική κυβέρνηση στη Βαγδάτη καλείται –χωρίς επιτυχία– να τις περιορίσει για λογαριασμό της Τεχεράνης.
Η ιρανο-ιρακινή συμφωνία ασφαλείας του 2023, που υποχρέωνε το Ιράκ να αφοπλίσει αυτές τις ομάδες, να διαλύσει τις βάσεις τους και να τις μεταφέρει στο εσωτερικό, θεωρείται πλέον από την Τεχεράνη αποτυχημένη. Η σκέψη των κουρδικών ομάδων για επίθεση στο Ιράν οδήγησε το καθεστώς στο συμπέρασμα ότι πρέπει να τις συντρίψει οριστικά.
Αν το βόρειο Ιράκ αποσταθεροποιηθεί περαιτέρω, θα δημιουργηθεί κενό εξουσίας – όπως ακριβώς συνέβη όταν η τάξη διαλύθηκε παλιότερα και ο ISIS βρήκε έδαφος. Ο Τραμπ ίσως πιστεύει ότι μπορεί να σταματήσει τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς όποτε θελήσει, αλλά ακόμα και τότε δεν υπάρχει επιστροφή στο παλιό status quo. Ο πόλεμος έχει πυροδοτήσει μια διαδικασία που πλέον δεν ελέγχεται.
Die Welt
14/3/2026