ε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων και αναδιαμόρφωσης των ισορροπιών στα Δυτικά Βαλκάνια, οι ελληνοαλβανικές σχέσεις εισέρχονται σε μια φάση αναβαθμισμένων προσδοκιών, όπως τις περιγράφει η νέα υπουργός Ευρώπης και Εξωτερικών Υποθέσεων της Αλβανίας, Elisa Spiropali, ενόψει της πρώτης επίσημης επίσκεψής της στην Αθήνα. Η συνάντησή της με τον έλληνα υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, αναμένεται να δώσει το στίγμα μιας ευρύτερης στρατηγικής συζήτησης, με αντικείμενο όχι μόνο τα διμερή εκκρεμή ζητήματα αλλά και την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής.
Η Elisa Spiropali εμφανίζεται αποφασισμένη να ανοίξει, όπως η ίδια το θέτει, έναν «διάλογο 360 μοιρών», δηλώνοντας έτοιμη να συζητήσει «για τα πάντα»: από τα ήδη ισχυρά πεδία συνεργασίας Ελλάδας – Αλβανίας έως τους τομείς όπου υπάρχει περιθώριο βελτίωσης. Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτηρίζει την Ελλάδα στρατηγικό εταίρο και γείτονα κομβικής σημασίας για τα Τίρανα, υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική βούληση της αλβανικής πλευράς είναι να προχωρήσει με πνεύμα στενής συνεργασίας, φιλίας και κοινών ευρωπαϊκών αξιών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η αλβανίδα υπουργός στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας της, την οποία παρουσιάζει όχι μόνο ως εθνικό στόχο, αλλά και ως παράγοντα σταθερότητας για ολόκληρη την περιοχή. Όπως σημειώνει, η ένταξη της Αλβανίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια απολαμβάνει συντριπτική κοινωνική στήριξη, ενώ η ταχύτητα με την οποία προχώρησε το άνοιγμα των ενταξιακών κεφαλαίων μετά τον Οκτώβριο του 2024 αποτυπώνει, κατά την ίδια, την ετοιμότητα και τη φιλοδοξία των Τιράνων. Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι η ουσία της διαδικασίας θα κριθεί στο κλείσιμο των κεφαλαίων, με απτά αποτελέσματα σε κρίσιμους τομείς όπως το κράτος δικαίου, η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και η καταπολέμηση της διαφθοράς.
Στο πλαίσιο αυτό, η Elisa Spiropali αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στον ρόλο της Ελλάδας, ιδίως ενόψει της ανάληψης της ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Εκφράζει την προσδοκία ότι η Αθήνα θα αξιοποιήσει το πολιτικό της βάρος για να προωθήσει την αντίληψη ενός ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου στα Βαλκάνια, όπου η Ελλάδα και τα Δυτικά Βαλκάνια θα αντιμετωπίζονται ως στρατηγικό σύνολο και όχι ως αποσπασματικές περιφέρειες. Κατά την εκτίμησή της, μια τέτοια προσέγγιση θα ενίσχυε τη συνδεσιμότητα, την ενεργειακή ασφάλεια και τη συνολική σταθερότητα της Ευρώπης, λειτουργώντας προς όφελος και των ελλήνων πολιτών.
Η επικείμενη συνάντηση στην Αθήνα αναμένεται, επίσης, να αγγίξει ευαίσθητα διμερή ζητήματα, με πρώτο την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Η αλβανική πλευρά επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της για επίλυση όλων των εκκρεμοτήτων με την Ελλάδα, σε πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές της καλής γειτονίας, αφήνοντας ανοιχτό τον δρόμο για συνέχιση του εποικοδομητικού διαλόγου που έχει συμφωνηθεί τα προηγούμενα χρόνια, συμπεριλαμβανομένης της προοπτικής προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Πέρα από τα θεσμικά και γεωπολιτικά ζητήματα, κεντρική θέση στην ατζέντα κατέχει και ο ανθρώπινος παράγοντας. Η Elisa Spiropali αναδεικνύει τον ρόλο της αλβανικής κοινότητας που ζει και εργάζεται στην Ελλάδα ως γέφυρας μεταξύ των δύο κοινωνιών και θέτει ως προτεραιότητα τη βελτίωση των διοικητικών διαδικασιών, την ενίσχυση των εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δυνατοτήτων για τα παιδιά της διασποράς, καθώς και την ολοκλήρωση της διμερούς συμφωνίας κοινωνικής ασφάλισης, που θα διασφαλίζει δίκαιη αναγνώριση συντάξεων και εισφορών.
Αξιοσημείωτο, ωστόσο, είναι ότι στις δημόσιες τοποθετήσεις της αλβανίδας υπουργού δεν έγινε καμία αναφορά στην Ελληνική Εθνική Μειονότητα στην Αλβανία, ζήτημα που παραδοσιακά κατέχει κεντρική θέση στον διμερή διάλογο και αποτελεί σταθερό σημείο ενδιαφέροντος της Αθήνας. Η απουσία αυτή καταγράφεται τη στιγμή που γίνεται εκτενής μνεία στην αλβανική κοινότητα στην Ελλάδα, γεγονός που προσδίδει πρόσθετη βαρύτητα στις προσδοκίες για το περιεχόμενο των κατ’ ιδίαν συνομιλιών στην Αθήνα.
Συνολικά, οι τοποθετήσεις της Elisa Spiropali σκιαγραφούν μια προσπάθεια να δοθεί στις ελληνοαλβανικές σχέσεις ένα νέο, πιο στρατηγικό βάθος, με αιχμή την ευρωπαϊκή προοπτική, τη διεύρυνση της συνεργασίας σε τομείς όπως η ενέργεια, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, ο τουρισμός και η ασφάλεια, και με στόχο –όπως χαρακτηριστικά αναφέρει– το άνοιγμα «του καλύτερου κεφαλαίου μέχρι σήμερα» στις σχέσεις Αθήνας και Τιράνων.
ΠΗΓΗ: IBNA