Μάζης για Μητσοτάκη–Ερντογάν: «Αφέλεια τα “ήρεμα νερά” – Ξεπλύναμε την Τουρκία»
Με σκληρή γλώσσα και ευθείες αιχμές για το πολιτικό αποτύπωμα της συνάντησης Μητσοτάκη–Ερντογάν, παρενέβη στη Θεσσαλία Τηλεόραση ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας Ιωάννης Μάζης, αμφισβητώντας ανοιχτά το αφήγημα περί «θετικών αποτελεσμάτων» και «οικονομικής συνεργασίας που φέρνει ηρεμία στο Αιγαίο».
Ο κ. Μάζης χαρακτήρισε «τελείως αφελές» το επιχείρημα ότι η οικονομική ατζέντα οδηγεί σε σταθερότητα, υποστηρίζοντας ότι όλες οι βασικές τουρκικές διεκδικήσεις παραμένουν ανέπαφες – και, όπως είπε, «με επιβαρυντικές προσθήκες», όπως η πρόσφατη NAVTEX ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, η συνέχιση της «Γαλάζιας Πατρίδας», αλλά και η διαρκής εργαλειοποίηση του υβριδικού πολέμου.
«Τουρκολιβυκό μνημόνιο “τρέχει” ενώ μιλούσαν οι δύο ηγέτες»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, τονίζοντας ότι εξελίξεις γύρω από παραχωρήσεις/δημοπρασίες –με εμπλοκή της τουρκικής εταιρείας πετρελαίων– «τρέχουν» την ίδια στιγμή που στην Αθήνα παρουσιαζόταν εικόνα συνεννόησης. Κατά τον ίδιο, αυτό δείχνει ότι «ό,τι υπήρχε πριν, υπάρχει και σήμερα», άρα η συνάντηση δεν άλλαξε την ουσία.
«Διεθνές Δίκαιο; Η Τουρκία δεν έχει κυρώσει το Δίκαιο της Θάλασσας»
Ο καθηγητής στάθηκε και στη ρητορική περί επίλυσης «με βάση το διεθνές δίκαιο» και ειδικά το Δίκαιο της Θάλασσας, λέγοντας πως η Άγκυρα δεν το έχει κυρώσει, άρα η επίκληση κοινής γραμμής είναι κενή περιεχομένου. Παράλληλα, ερμήνευσε την τουρκική αναφορά σε «αλληλένδετα ζητήματα» ως πακέτο που, κατά τη δική του εκτίμηση, μπορεί να περιλαμβάνει από αποστρατιωτικοποίηση νησιών μέχρι το εύρος της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης, δηλαδή μια ατζέντα πολύ ευρύτερη της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ.
Σε αυτό το πλαίσιο, προειδοποίησε ότι η ασάφεια γύρω από το «διεθνές δικαιοδοτικό όργανο» μπορεί να ανοίξει παράθυρο για διεθνή διαιτησία, την οποία χαρακτήρισε επικίνδυνη διότι οδηγεί σε «λογικές μισά-μισά». Αντίθετα, επέμεινε ότι, αν μιλάς σοβαρά για δικαστική οδό, πρέπει να το λες καθαρά (Χάγη) και με συγκεκριμένο συνυποσχετικό.
«Ο Ερντογάν θα πάει το βίντεο σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον»
Κεντρικός άξονας της παρέμβασής του ήταν η εκτίμηση πως η συνάντηση λειτούργησε ως εργαλείο «νομιμοποίησης» και «εξωραϊσμού» της τουρκικής εικόνας προς τρίτους. Κατά τον κ. Μάζη, ο Ερντογάν αποκτά ένα «οπτικό τεκμήριο» για να το αξιοποιήσει διεθνώς, προβάλλοντας ότι έχει «άριστες σχέσεις» με την Ελλάδα, άρα μπορεί να διεκδικήσει:
-
αναβάθμιση σχέσεων με την ΕΕ (τελωνειακή ένωση),
-
μεγαλύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά/αμυντικά εργαλεία,
-
άρση αντιρρήσεων σε εξοπλιστικά (με αιχμές για F-35 κ.ά.).
«Θα το προβάλλει στις Βρυξέλλες και στην Ουάσιγκτον και θα πει: “Τι μας λέτε ότι δεν συμπεριφερόμαστε καλά με τους γείτονές μας;”», ήταν το νόημα της κριτικής του, καταλήγοντας στη φράση ότι έτσι «ξεπλύναμε την Τουρκία».
«Δύσκολα μετά βάζεις βέτο όταν διαφημίζεις “ήρεμα νερά”»
Ο καθηγητής συνέδεσε ευθέως την επικοινωνιακή εικόνα συνεννόησης με την πρακτική δυνατότητα άσκησης βέτο σε ευρωπαϊκές αποφάσεις που αφορούν την Τουρκία. Υποστήριξε ότι όταν η ελληνική πλευρά εκπέμπει προς τα έξω πως όλα βαίνουν ομαλά, μετά «δυσκολεύει τη θέση της» να πει «όχι» σε κρίσιμες τουρκικές επιδιώξεις, γιατί θα της αντιτείνουν ότι η ίδια πιστοποιεί την «ομαλότητα».
Ενέργεια και καλώδιο: «Σταθερότητα με φόντο τις τουρκικές φρεγάτες;»
Σε μια λεπτομέρεια που χαρακτήρισε αποκαλυπτική, στάθηκε στη διατύπωση για «ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας» και ειδικά για «διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας» ως παράγοντα περιφερειακής σταθερότητας. Κατά τον ίδιο, το μυαλό πάει απευθείας στο καλώδιο/διασύνδεση, υπενθυμίζοντας ότι ανάλογες κινήσεις έχουν μπλοκαριστεί από τουρκικές ναυτικές μονάδες. Έθεσε, μάλιστα, και διάσταση αξιοπιστίας απέναντι σε τρίτους εταίρους (με αναφορά στο Ισραήλ): αν αφήνεις «δικλίδες» στον αντίπαλο του συμμάχου σου, «πόσο ασφαλής σύμμαχος δείχνεις;».
Η απουσία Δένδια: «Υπακούσαμε μέχρι και στη σύνθεση της αντιπροσωπείας»
Από τα πιο αιχμηρά σημεία ήταν η αποτίμησή του για την απουσία του υπουργού Άμυνας από τη σύνθεση, την οποία απέδωσε σε τουρκική παρέμβαση και σε «υπακοή» της ελληνικής πλευράς. Ενίσχυσε το επιχείρημά του με την παρατήρηση ότι ούτε η Τουρκία είχε αντίστοιχη παρουσία του δικού της υπουργού Άμυνας, άρα –όπως είπε– η ελληνική πλευρά αποδέχθηκε μια ασύμμετρη εικόνα.
«Το “καλό παιδί” δεν πληρώνεται – και η Κύπρος μένει εκτός κάδρου»
Στο ευρύτερο γεωπολιτικό κάδρο, ο κ. Μάζης επέκρινε την τάση της Αθήνας να εμφανίζεται «καλό παιδί» σε ευρωπαϊκές γραμμές, ενώ –όπως υποστήριξε– χάνει θέσεις σε πρωτοβουλίες που τρέχουν στην περιοχή. Έφερε ως παράδειγμα τη στάση σε διεθνείς εξελίξεις και επέμεινε ότι η Κύπρος, ως ευρωπαϊκό κράτος υπό κατοχή, θα έπρεπε να αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς στο τραπέζι, όχι υποσημείωση.
Μήνυμα για Θράκη και «παρακαταθήκες»
Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασης, ο καθηγητής άσκησε σφοδρή κριτική στην πολιτική ρητορική που –κατά την άποψή του– «διαβάζει ανάποδα την ιστορία», ενώ ζήτησε «πληρωμένη απάντηση» κάθε φορά που η Άγκυρα επιχειρεί να εργαλειοποιήσει ζητήματα μειονοτήτων. Υποστήριξε ότι η απουσία αντίλογου ενισχύει τη θρασύτητα και την ανάμειξη στο εσωτερικό της χώρας.