Οι μελλοντικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις σχέσεις με την Τουρκία, υποστηρίζει σε ανάλυσή του στην Telegraph ο αναλυτής διεθνών σχέσεων, Εντ Χουσέιν (Ed Husain).
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η γεωπολιτική ισορροπία στην περιοχή εδράζεται σε τρία βασικά κέντρα ισχύος: τα αραβικά κράτη, την Τουρκία και το Ιράν. Για να διατηρήσουν την επιρροή τους η Δύση και το Ισραήλ, απαιτείται να έχουν στο πλευρό τους τουλάχιστον δύο από αυτούς τους πόλους.
Όπως επισημαίνεται, από το 1979 έως σήμερα, η Δύση και το Ισραήλ έχουν επιτύχει την απομόνωση του Ιράν. Εντούτοις, η αυξανόμενη ρητορική ορισμένων Ισραηλινών πολιτικών ενδέχεται να απειλήσει αυτή την ισορροπία.
Προειδοποιήσεις από Ισραηλινούς πολιτικούς
Στο άρθρο γίνεται αναφορά σε δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού του Ισραήλ, Ναφτάλι Μπένετ (Naftali Bennett), ο οποίος χαρακτήρισε την Τουρκία «νέα απειλή», προβαίνοντας σε άμεση σύγκριση με το Ιράν.
Ανάλογη στάση φέρεται να τηρεί και ο πρώην υπουργός Άμυνας, Γιοάβ Γκάλαντ (Yoav Gallant), ο οποίος αντιμετωπίζει την Τουρκία με αυξανόμενη καχυποψία.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Χουσέιν, αυτή η προσέγγιση παραβλέπει τη γεωπολιτική πραγματικότητα, δεδομένου ότι η Τουρκία και το Ιράν αποτελούν εδώ και δεκαετίες ανταγωνιστικές δυνάμεις.
Ανταγωνισμός Τουρκίας – Ιράν
Το κείμενο υπογραμμίζει ότι η Τουρκία και το Ιράν βρίσκονται σε μακροχρόνιο γεωπολιτικό ανταγωνισμό, διεκδικώντας τον ηγετικό ρόλο στον μουσουλμανικό κόσμο.
Η Τουρκία, μια χώρα με σουνιτική πλειοψηφία 86 εκατομμυρίων κατοίκων, διατηρεί στρατηγική παρουσία προς την Ευρώπη, τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή.
Στον αντίποδα, το σιιτικό Ιράν, με πληθυσμό 92 εκατομμυρίων, αποτελεί τον διάδοχο αυτοκρατοριών που συγκρούονταν στρατιωτικά με τους Οθωμανούς επί αιώνες, διατηρώντας μέχρι σήμερα έντονη αντιπαλότητα.
Η σημασία της Τουρκίας
Βάσει της ανάλυσης, η Τουρκία συνιστά κρίσιμο σύμμαχο, διαθέτοντας τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό και σημαντική δύναμη στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones).
Μια τυχόν σύγκρουση με την Τουρκία θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερες γεωπολιτικές αναταράξεις, επηρεάζοντας ακόμη και τις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη σχέση με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η οποία χαρακτηρίζεται στενή.
Ιστορικοί δεσμοί Τουρκίας – Ισραήλ και Αραβικός Κόσμος
Παρά τις εντάσεις των τελευταίων ετών, η Τουρκία και το Ισραήλ εξακολουθούν να διατηρούν διπλωματικές σχέσεις.
Η Τουρκία αποτέλεσε την πρώτη μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε επίσημα το Ισραήλ το 1949, ενώ τα δύο κράτη διατηρούν για δεκαετίες πολιτικές και οικονομικές επαφές.
Στην ανάλυση τονίζεται επίσης ότι ο σουνιτικός αραβικός κόσμος, με 400 εκατομμύρια κατοίκους σε 21 κράτη, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) διαδραματίζουν πλέον αυξημένο ρόλο στη διαμόρφωση των εξελίξεων.
Προειδοποίηση για τις συνέπειες
Ο Χουσέιν προειδοποιεί ότι μια αντιπαράθεση με την Τουρκία θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω απομόνωση του Ισραήλ, ενισχύοντας παράλληλα το Ιράν και τους συμμάχους του, όπως η Χαμάς.
Καταλήγοντας, σημειώνει ότι για την ασφάλεια του Ισραήλ και των συμμάχων του, η διπλωματία με την Τουρκία αποτελεί πιο ελπιδοφόρα επιλογή σε σχέση με τη σύγκρουση.
Όπως επισημαίνει, μια βιώσιμη λύση για την περιοχή θα πρέπει να περιλαμβάνει μια πορεία προς την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους, το οποίο δεν θα απειλεί την ασφάλεια του Ισραήλ.