Σε μια συνέντευξη με έντονο γεωπολιτικό και στρατιωτικό αποτύπωμα στο International Institute of Strategy, ο αντιστράτηγος ε.α. Λάμπρος Τζούμης, μιλώντας στον Ανδρέα Μουντζουρούλια, κατέθεσε τη δική του εκτίμηση για την πορεία του πολέμου Ισραήλ–ΗΠΑ κατά του Ιράν, τις αντοχές της Τεχεράνης, την αμηχανία της Άγκυρας και τις επόμενες κινήσεις της Ελλάδας και της Κύπρου μέσα σε ένα περιβάλλον γενικευμένης αποσταθεροποίησης.
Ο κ. Τζούμης υποστήριξε ότι, παρά τις αρχικές προσδοκίες Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ για εσωτερική ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, ένα τέτοιο σενάριο δεν επιβεβαιώθηκε. Όπως ανέφερε, ο ιρανικός πληθυσμός δεν έδειξε διάθεση να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, τόσο λόγω της σκληρής καταστολής όσο και επειδή δεν πείστηκε ότι ο τελικός στόχος των ΗΠΑ και του Ισραήλ ήταν πράγματι ο εκδημοκρατισμός του Ιράν.
Στο επιχειρησιακό επίπεδο, ο αντιστράτηγος ε.α. παρουσίασε μια εικόνα σοβαρής αποδυνάμωσης της ιρανικής στρατιωτικής ισχύος. Κατά την ανάλυσή του, το Ιράν εμφανίζεται χωρίς ουσιαστική αεράμυνα και χωρίς αξιόμαχη αεροπορία, γεγονός που επιτρέπει, όπως είπε, σε ισραηλινά και αμερικανικά αεροσκάφη να επιχειρούν σχεδόν ανεμπόδιστα. Την ίδια στιγμή, εκτίμησε ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει το βασικό της όπλο αποτροπής: ένα σημαντικό απόθεμα βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροχημάτων.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στη μείωση του όγκου των ιρανικών επιθέσεων σε σχέση με τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης, σημειώνοντας πως αυτό μπορεί να σημαίνει είτε φθορά είτε επιλογή τακτικής διατήρησης αποθέματος για την επόμενη φάση. Παράλληλα, επισήμανε ότι το ιρανικό καθεστώς δείχνει να έχει υποστεί βαθιά διάβρωση, κάτι που κατά την εκτίμησή του αποτυπώθηκε στα στοχευμένα πλήγματα εναντίον της πολιτικής και στρατιωτικής του ηγεσίας.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε και στο ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Κατά τον Λάμπρο Τζούμη, οι μέχρι τώρα επιχειρήσεις δεν φαίνεται να έχουν πετύχει πλήρως τους αρχικούς στρατηγικούς στόχους που είχαν τεθεί από αμερικανικής πλευράς, είτε αυτοί αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα είτε τη συνολική απομείωση της ιρανικής απειλής. Για τον λόγο αυτό, εκτίμησε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα χρειαστεί ένα ισχυρό «αφήγημα νίκης» ώστε να δικαιολογήσει μια ενδεχόμενη απεμπλοκή. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν απέκλεισε ένα θεαματικό χτύπημα σε πυρηνικές υποδομές ή άλλη ειδική επιχείρηση που θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως το αποφασιστικό πλήγμα κατά της Τεχεράνης.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κ. Τζούμης υποστήριξε ότι η καλύτερη στόχευση των ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων πιθανόν να συνδέεται με πληροφοριακή ή τεχνική υποστήριξη από τρίτες δυνάμεις, φωτογραφίζοντας εμμέσως τη Ρωσία και την Κίνα σε επίπεδο πληροφοριών ή δορυφορικής υποστήριξης.
Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, ο αντιστράτηγος ε.α. περιέγραψε μια χώρα που βρίσκεται σε κατάσταση στρατηγικής αμηχανίας. Όπως είπε, το μεγάλο άγχος της Άγκυρας είναι το ενδεχόμενο διάλυσης του Ιράν και η δημιουργία κουρδικού κράτους, εξέλιξη που θα συνιστούσε βαρύ γεωπολιτικό πλήγμα για την τουρκική ηγεσία. Παράλληλα, τόνισε πως αν το Ιράν περάσει σε δυτική σφαίρα επιρροής, τότε αυτομάτως θα περιοριστεί και η γεωπολιτική αξία της ίδιας της Τουρκίας.
Ο Λάμπρος Τζούμης σημείωσε επίσης ότι οι αλλεπάλληλες επιθέσεις βαλλιστικών πυραύλων κατά τουρκικού εδάφους φέρνουν ξανά στην επιφάνεια το χρόνιο πρόβλημα της τουρκικής αεράμυνας. Υπενθύμισε ότι η Άγκυρα είχε επανειλημμένα ζητήσει στο παρελθόν νατοϊκή ενίσχυση με Patriot, ενώ χαρακτήρισε στρατηγικό λάθος την αγορά των S-400 από τη Ρωσία, οι οποίοι, όπως είπε, παραμένουν ουσιαστικά ανενεργοί.
Αναφερόμενος στις σχέσεις Τουρκίας–Ισραήλ και στη συνολική αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής, υποστήριξε ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν μπορεί να ιδωθεί ως δεύτερη φάση μιας ευρύτερης στρατηγικής που ξεκίνησε μετά την 7η Οκτωβρίου. Κατά την ανάγνωσή του, το Ισραήλ επιδιώκει να οικοδομήσει μια ζώνη ασφαλείας γύρω του για τα επόμενα χρόνια, εξουδετερώνοντας όχι μόνο το Ιράν αλλά και τους περιφερειακούς πληρεξουσίους του. Μέσα σε αυτή τη λογική, εξήγησε, η Τουρκία φοβάται ότι, εάν αλλάξει δραματικά ο χάρτης στην περιοχή, η ίδια θα βρεθεί αργότερα στο επίκεντρο νέων πιέσεων.
Στο σκέλος που αφορά Ελλάδα και Κύπρο, ο αντιστράτηγος ε.α. έκρινε θετικά την ταχεία ελληνική αντίδραση και την αποστολή αεροναυτικών δυνάμεων, τονίζοντας πως πρόκειται για κίνηση υψηλού συμβολισμού και με ουσιαστική επιχειρησιακή αξία για τα στελέχη που συμμετέχουν. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι αυτό δεν συνιστά από μόνο του αναβίωση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος Ελλάδας–Κύπρου, το οποίο –όπως υπενθύμισε– εγκαταλείφθηκε μετά τη δεκαετία του ’90. Άφησε, πάντως, ανοιχτό το ενδεχόμενο η παραμονή τέτοιων δυνάμεων στην περιοχή να προσδώσει βαθύτερη στρατηγική σημασία στην ελληνική παρουσία.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι, όσο διαρκεί η τρέχουσα περιφερειακή ένταση, η Άγκυρα δύσκολα θα επιλέξει να ανοίξει νέο μέτωπο στο Αιγαίο. Δεν απέκλεισε όμως, για την επόμενη φάση, έναν τουρκικό αντιπερισπασμό στη νοτιοανατολική Μεσόγειο και ειδικά στην περιοχή του συμπλέγματος Μεγίστης, συνδέοντας το σενάριο αυτό με τις ενεργειακές εξελίξεις νότια της Κρήτης και τις ελληνικές κινήσεις στην περιοχή.
Τέλος, σχολιάζοντας την αποστολή τουρκικών F-16 στα κατεχόμενα, ο Λάμπρος Τζούμης υποστήριξε πως πρόκειται κυρίως για κίνηση πολιτικού εντυπωσιασμού και όχι ουσιαστικής στρατιωτικής αναβάθμισης της τουρκικής θέσης. Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα δεν έστειλε τα μαχητικά για πραγματική προστασία της κατεχόμενης Κύπρου, αλλά για να στείλει μήνυμα και να προκαλέσει εντυπώσεις.
Δείτε την εκπομπή: