Η φωτιά που έχει τυλίξει τη Μέση Ανατολή, με το Ιράν να πλήττει σειρά χωρών της περιοχής, ανάμεσά τους και τη Σαουδική Αραβία, φέρνει στο φως -σύμφωνα με την ανάλυση του δημοσιογράφου Natik Malikzada– ένα κρίσιμο ζήτημα για τις περιφερειακές ισορροπίες: την αδυναμία ή και την απροθυμία του Πακιστάν να σταθεί ως πραγματικός στρατηγικός σύμμαχος του Ριάντ στην ώρα της δοκιμασίας.
Ο Malikzada υποστηρίζει ότι το Ισλαμαμπάντ είχε παρουσιάσει το Σύμφωνο Στρατηγικής Αμοιβαίας Άμυνας Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν ως μια ιστορική συμφωνία ασφαλείας, σχεδόν τύπου ΝΑΤΟ για τη Μέση Ανατολή. Η βασική του λογική ήταν ξεκάθαρη: επίθεση εναντίον της μίας πλευράς θα λογιζόταν ως επίθεση και εναντίον της άλλης. Ωστόσο, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου κατά του Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης εναντίον κρατών του Κόλπου, το Πακιστάν -όπως σημειώνει ο αρθρογράφος- δεν προσέφερε καμία ουσιαστική στρατιωτική συνδρομή που να ανταποκρίνεται στο πνεύμα αυτής της συμφωνίας.
Στην ανάλυσή του, ο Malikzada εκτιμά ότι το Πακιστάν επιχειρεί σήμερα να καλυφθεί πίσω από το μέτωπο με το Αφγανιστάν, επικαλούμενο την ένταση στα σύνορα ως λόγο αδυναμίας να αναλάβει εξωτερικές δεσμεύσεις υπέρ της Σαουδικής Αραβίας. Όμως, κατά την ίδια προσέγγιση, το Ισλαμαμπάντ δεν είναι απλός παρατηρητής αυτής της κατάστασης, αλλά μέρος του προβλήματος, καθώς έχει το ίδιο συμβάλει στην κλιμάκωση των επιχειρήσεων κατά μήκος των συνόρων. Η συνέχιση των επιθέσεων, σύμφωνα με το κείμενο, έχει ήδη οδηγήσει στον εκτοπισμό περισσότερων από 115.000 ανθρώπων στο Αφγανιστάν.
Ο συντάκτης θεωρεί ότι η πακιστανική ηγεσία επένδυσε σε μια ανισόρροπη σχέση με το Ριάντ, προσδοκώντας κυρίως πολιτικό κύρος, οικονομικά οφέλη και στρατηγική αναβάθμιση από τη σύνδεση με μια πλούσια και ισχυρή αραβική δύναμη. Όμως, όπως υπογραμμίζει, όταν η κρίση χτύπησε τη Σαουδική Αραβία με τόσο άμεσο και σκληρό τρόπο, το Πακιστάν βρέθηκε αντιμέτωπο με το κόστος μιας πραγματικής συμμαχίας και, αντί να το αναλάβει, επέλεξε να υπαναχωρήσει.
Στο ίδιο πνεύμα, ο Malikzada εκτιμά ότι στο Ριάντ η απογοήτευση είναι πλέον εμφανής. Από σαουδαραβικής πλευράς, το σύμφωνο είχε προβληθεί ως μια σοβαρή, στρατηγική και ιστορική τομή στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής. Τώρα όμως, όπως υποστηρίζει, η Σαουδική Αραβία διαπιστώνει στην πράξη ότι εκείνο που της παρουσιάστηκε ως αδελφική σχέση και αμοιβαία άμυνα ήταν τελικά μια κενή και μονόπλευρη διευθέτηση.
Η ουσία της ανάλυσης είναι σκληρή για το Ισλαμαμπάντ: το Πακιστάν φέρεται να πούλησε στη Σαουδική Αραβία την εικόνα ενός αξιόπιστου στρατηγικού εταίρου, αλλά τη στιγμή που η συμφωνία απαιτεί πραγματική συνεισφορά, στρατιωτικό ρίσκο και πολιτικό κόστος, επιλέγει να αποσυρθεί από το προσκήνιο. Έτσι, η παρούσα κρίση δεν αποκαλύπτει μόνο το μέγεθος της περιφερειακής αποσταθεροποίησης, αλλά και το πόσο εύθραυστες μπορεί να αποδειχθούν συμμαχίες που χτίστηκαν περισσότερο πάνω στην προβολή και λιγότερο στην πραγματική δέσμευση.