Σε αναδιάταξη προχώρησαν οι Δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στον πόλεμο εναντίον του Ιράν, με τη Γαλλία και άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα, που βρίσκονται στην Ανατολική Μεσόγειο να έχουν ρόλο επικουρικής εφεδρείας αμυντικού χαρακτήρα. Βεβαίως, το ερώτημα πλέον δεν είναι εάν ΗΠΑ και Ισραήλ θα ξεδοντιάσουν το «ισλαμικό θηρίο» του ιρανικού θεοκρατικού καθεστώτος, αλλά πότε θα τελειώσει ο πόλεμος και αν το καθεστώς θα φύγει ή αν θα παραμείνει στην εξουσία με κάποιαν άλλη μορφή και πολιτική στάση. Ο χρόνος είναι σημαντικός, διότι άρχισαν να δημιουργούνται πιέσεις επί της παγκόσμιας οικονομίας, λόγω της αύξησης της τιμής του πετρελαίου, που έφτασε τα 100 δολάρια το βαρέλι, λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Απώτερος σκοπός των Ιρανών, που φαίνονται σκληροί αντίπαλοι, είναι η μεταφορά του πολέμου, και δη οικονομικά, εντός των ΗΠΑ και της Ευρώπης…
Σημαντικές αρτηρίες
Ποια είναι η αναδιάταξη των αμερικανικών και των ισραηλινών Δυνάμεων; Κατά την πρώτη φάση του πολέμου είχαμε τη διάταξη των Δυνάμεών τους με Βάσεις ενεργείας τη Μεσόγειο, το Ισραήλ και τ’ ανοιχτά του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ επιχειρούσαν και επιχειρούν: 1) Με το αεροπλανοφόρο «Τζέραλντ Φορντ», και τα συνοδευτικά του σκάφη, από την Ανατολική Μεσόγειο, πέριξ της Κύπρου και της Συρίας. 2) Με το αεροπλανοφόρο «Αβραάμ Λίνκολν», που βρίσκεται έξω από τα Στενά του Ορμούζ στον Ινδικό Ωκεανό. Με την έναρξη της δεύτερης φάσης διαπιστώνουμε μετακίνηση του «Φορντ» προς την Ερυθρά Θάλασσα, με προφανή στόχο να διατηρήσει ανοικτά τα Στενά του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ (Bab el-Mandeb), που συνιστούν μιαν από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου, συνδέοντας την Ασία και δη τον Ινδικό Ωκεανό με την Ευρώπη, μέσω του καναλιού τού Σουέζ και της Ανατολικής Μεσογείου. Έχει, ήδη, ανακοινωθεί ότι τη θέση του «Φορντ» θα πάρει το αεροπλανοφόρο «Τζορτζ Μπους» τις επόμενες δέκα με δεκαπέντε περίπου μέρες. Στο σκηνικό του πολέμου αναμένεται να ενισχυθεί από άλλα τρία πολεμικά πλοία των ΗΠΑ. Το ένα από αυτά, το «Τρίπολη», είναι ένα μικρό αεροπλανοφόρο, το οποίο μεταφέρει, εκτός των άλλων, δύναμη πεζοναυτών. Στην παρούσα φάση βρίσκονται στην περιοχή από την οποία επιχειρούν, άλλα αμερικανικά πλοία, καθώς και το γαλλικό αεροπλανοφόρο «Σαρλ ντε Γκολ», το οποίο δεν έχει άμεση επιθετική αποστολή, αλλά αποτρεπτική μαζί με τις δυο φρεγάτες του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, «Κίμων» και «Ψαρά», και τα τέσσερα F-16. Μαζί με πολεμικά πλοία της Ισπανίας, της Ολλανδίας και της Ιταλίας δημιουργούν ένα συλλογικό σύστημα ασφαλείας, μια ευρωπαϊκή αποτρεπτική ομπρέλα, που δεν ανήκει, όμως, θεσμικά στην ΕΕ, αφού δεν έχει ληφθεί επί τούτου η όποια απόφαση, ούτε έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 42,7 των Συνθηκών, παρότι η Κύπρος ως Προεδρεύουσα χώρα είναι κάτω από εξωτερική επίθεση.
Ενεργειακή πίεση και κόλαση του πολέμου
Υπό αυτές τις συνθήκες: Πρώτον, η περιοχή της Κύπρου είναι πιο ασφαλής απ’ ό,τι ήταν στις αρχές του πολέμου. Δεύτερον, η μετακίνηση του «Φορντ» με κατάληξη έξω από το checkpoint του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ έχει στο πλαίσιο αυτής της αναδιάταξης τις εξής σκοπιμότητες: Α) Να αποτρέψει μαζί με την ευρωπαϊκή Δύναμη, που βρίσκεται στην περιοχή (Επιχείρηση Ασπίδα), τις όποιες επιθέσεις των Xoύθι, που τηρούν σιγήν, και να διαφυλάξει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, δίνοντας ταυτοχρόνως το μήνυμα διεθνώς ότι δεν θα επιτραπεί νέα αναστάτωση της παγκόσμιας οικονομίας. Σημειώνουμε ότι από τα checkpoints Μπαμπ αλ-Μαντέμπ και Σουέζ διενεργείται η εξής διακίνηση: 10% με 12% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών, 30% του παγκόσμιου εμπορίου (εμπορευματοκιβωτίων), 8%–10% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου του πετρελαίου και 12% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαιοειδών προϊόντων. Σε μια κίνηση αποσυμπίεσης, ο Πρόεδρος Τραμπ προχώρησε σε μερική άρση των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας, με σκοπό τη διοχέτευση στην αγορά 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου. Το γεγονός προκάλεσε αναστάτωση στην ΕΕ, η οποία, από την πλευρά της, επιμένει σε μέτρα κατά της Μόσχας, αλλά κατανοεί το εξής: Χωρίς το ρωσικό πετρέλαιο, το κόστος της και οι πιέσεις στην οικονομία της θα είναι μεγαλύτερα. Β) Δημιουργεί έναν τρίτο επιθετικό άξονα των αμερικανικών Δυνάμεων. Δηλαδή, τώρα θα μπορούν να κτυπούν από τη Μεσόγειο, από την περιοχή του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ και από το «Λίνκολν», που βρίσκεται πλησίον της περιοχής του Ομάν, καθώς και από το Ισραήλ, το οποίο εμπλέκεται, πλέον, σε επιχειρήσεις στον Λίβανο για να εξουδετερώσει τις αντιστάσεις της Χεζμπολάχ ως του μακριού χεριού του Ιράν και ως άμεσης απειλής. Σε αυτήν τη στρατηγική λογική, η ισχύς πυρός των ΗΠΑ θα γίνει ακόμη πιο μεγάλη με την άφιξη του αεροπλανοφόρου «Τζορτζ Μπους», εκτός και αν αποχωρήσει το ένα από τα δυο αεροπλανοφόρα, που βρίσκονται στον Ινδικό. Κάτι τέτοιο θα κριθεί από την πορεία των επιχειρήσεων. Ούτως ή άλλως άλλα τρία πολεμικά σκάφη σπεύδουν στην περιοχή, την ίδια στιγμή που οι μεν Ιρανοί με τη Χεζμπολάχ απαντούν με μαζικά πυρά, ο δε Πρόεδρος των ΗΠΑ τούς υπόσχεται ότι αυτήν την εβδομάδα θα δεχθούν τρομακτικά κτυπήματα, ζώντας την κόλαση του πολέμου.
Πολλαπλοί στόχοι και κινεζική διέξοδος
Ο στρατηγικός στόχος των ΗΠΑ είναι πολλαπλός: 1. Διασφάλιση θαλάσσιων οδών. 2. Αποτροπή νέων προβλημάτων στην οικονομία. 3. Επιθέσεις από τέσσερεις άξονες, που, όταν εκδηλώνονται, ταυτόχρονα μειώνουν την αποτελεσματικότητα των ιρανικών αντιδράσεων, αφού θα πρέπει να αποκεντρώσουν την ισχύ τους. Άρα μειώνονται οι πιθανότητες ιρανικής αποτροπής και αυξάνονται οι πιθανότητες να πληγούν όσο το δυνατόν περισσότεροι στόχοι. Ως εκ τούτου, επιδιώκεται η χρονική σύντμηση του πολέμου. 4. Οικονομική αποδυνάμωση τώρα, αλλά και μετά, εάν το καθεστώς δεν πέσει ή εάν δεν δεχθεί τους όρους των ΗΠΑ. Κλειδί επί τούτου είναι ο έλεγχος της διακίνησης πετρελαιοειδών ή άλλων αγαθών από και προς Ιράν είτε μέσω των Στενών του Ορμούζ είτε του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ από και προς την Ευρώπη και την Ασία. Εδώ υπάρχει πρόβλημα. Γιατί; Διότι πώς θα σταματήσουν οι ΗΠΑ τα πλοία που θα βγαίνουν από τα Στενά με κατεύθυνση π.χ. την Κίνα ή την Ιαπωνία και τη Νότιο Κορέα; Οι χερσαίοι άξονες στήριξης για το Ιράν είναι αυτοί της Κίνας και της Ρωσίας, καθώς και της Τουρκίας, που δεν μπορούν όμως ν’ αλλάξουν δραματικά την τύχη μιας καταρρέουσας ιρανικής οικονομίας, αφού μετά τη στρατιωτική αποδυνάμωση του καθεστώτος θα υπάρξει και η ανέχεια, οπότε οι πιθανότητες εσωτερικής αντίδρασης και πτώσης του καθεστώτος θα αυξηθούν.
Η λογική των Ιρανών
Άλλωστε, η πτώση του καθεστώτος ή η αλλαγή πολιτικής είναι ένας από τους βασικούς στόχους που έθεσαν τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ για να ολοκληρωθεί ο πόλεμος, ο οποίος δεν σταματά με τους βομβαρδισμούς, αλλά μπορεί να συνεχιστεί και με άλλα, οικονομικά, μέσα. Επί του παρόντος το ιρανικό καθεστώς εμφανίζεται σκληρό καρύδι και δεν δείχνει πρόθεση συμβιβασμού, υιοθετώντας τη στρατηγική της πρόκλησης όσο μεγαλύτερου δυνατού κόστους στον εχθρό του, αλλά και σε ολόκληρη τη Δύση, μέσω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ και των αναταράξεων στην παγκόσμια οικονομία. Προφανώς γνωρίζουν οι Ιρανοί ότι οι Δυτικές κοινωνίες αντιδρούν όταν υπάρχει οικονομική κρίση. Και θα ήθελαν να δουν τη μεταφορά των αντιδράσεων αυτών εντός των ΗΠΑ, πληρώνοντας έτσι τον Πρόεδρο Τραμπ με το ίδιο νόμισμα. Λένε, δηλαδή, οι Ιρανοί το εξής: Εμείς κρατάμε, χωρίς εσωτερικές αντιδράσεις για τους όποιους λόγους, εσείς πόσο θα κρατήσετε όταν με το οικονομικό κόστος που σας προκαλούμε, χάνετε τη στήριξη των δικών σας πολιτών; Για το Ισραήλ είναι αγώνας στο σπίτι του, για την επιβίωσή του και, ως εκ τούτου, γίνεται αντιληπτή και από την αντιπολίτευση η σκοπιμότητα του πολέμου. Διότι, το οποιοδήποτε οικονομικό κόστος είναι πολύ μικρότερο από εκείνο της ύπαρξης του κράτους, της ασφάλειάς του, καθώς και των πολιτών του. Το ίδιο φαίνεται να συμβαίνει και για το ιρανικό καθεστώς. Όχι, όμως, για την αμερικανική και τις λοιπές Δυτικές της Ευρώπης κοινωνίες. Μοιάζει να είναι ένας ξένος πόλεμος, παρότι γίνεται κατανοητή η ιρανική απειλή είτε σε συμβατικό είτε σε εν δυνάμει πυρηνικό επίπεδο. Συν του ότι έχει ακόμη ένα πλεονέκτημα το Ιράν. Διαθέτει πυρήνες τρομοκρατίας στον Δυτικό κόσμο. Όπως δηλαδή οι ΗΠΑ καλούν σε εξέγερση τους Ιρανούς για την πτώση του καθεστώτος, δεν θα ήταν παράλογο – εάν δει το Ιράν ότι στριμώχνεται ακόμη περισσότερο – να τους καλέσει σε τρομοκρατικά κτυπήματα. Κάτι τέτοιο, όμως, θα είναι δίκοπο μαχαίρι. Γιατί; Διότι θα προκληθεί μεν κόστος στη Δύση, αλλά η μεταφορά του πολέμου στα σπίτια των Δυτικών θα τους εμπλέξει εκ των πραγμάτων. Δεν θα είναι πια μακριά. Χωρίς, βεβαίως, να αμφιβάλλει κάποιος ότι θα υπάρξουν και εκείνες οι φωνές που θα στραφούν εναντίον των ΗΠΑ και του Ισραήλ, κάτι που ήδη συμβαίνει, με τον ισχυρισμό ότι αυτοί ευθύνονται για τις ιρανικές αντιδράσεις.
Πτώση ή επιβίωση και το νέο Αφγανιστάν…
Επειδή οι ΗΠΑ δεν έχουν πρόθεση να στείλουν στρατό επί του εδάφους, τα σενάρια που θα ήταν δυνατό να εξελιχθούν έχουν ως ακολούθως:
- Παράδοση και πτώση του καθεστώτος, δηλαδή συνθηκολόγηση και αποχώρηση. Σενάριο δύσκολο. 2. Διάλογος για τη μεταβίβαση της εξουσίας σε μια νέα μορφή διακυβέρνησης με διασφάλιση έναντι των μουλάδων ότι δεν θα διωχθούν και ότι θα παραμείνουν στα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Ίσως αυτό το σενάριο – με κάποιες παραλλαγές – να εμπίπτει στη λογική μιας «έντιμης ήττας». Δεν φαίνεται όμως να δέχονται κάτι τέτοιο επί του παρόντος οι Φρουροί της Επανάστασης. 3. Πτώση του καθεστώτος εκ των έσω, εφόσον, βεβαίως, προκύψει αποδυνάμωση των Φρουρών της Επανάστασης. 4. Τερματισμός των επιχειρήσεων αφού διαπιστωθεί η εξουδετέρωση της εξωτερικής συμβατικής και εν δυνάμει πυρηνικής απειλής με οικονομική προσπάθεια στραγγαλισμού και απομόνωση μέχρι να επέλθει η εκ των έσω εξέγερση, εφόσον το καθεστώς δεν θα διαθέτει πια επαρκή χρήματα και οι Φρουροί της Επανάστασης εξασθενημένοι δεν θα προκαλούν τον τρόμο που προκαλούν σήμερα στους όποιους εξεγερμένους λόγω των βάναυσων και απάνθρωπων τρόπων δράσης. 5. Παραμονή του καθεστώτος υπό πλήρη απομόνωση σε ό,τι αφορά τις χώρες του Κόλπου και με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Με αυτόν τον τρόπο είτε θα πέσει είτε θα είναι μια άλλη μορφή «Αφγανιστάν». Όχι, όμως, Βορείου Κορέας. Το ερώτημα είναι, εάν και πώς θα στηριχθεί το καθεστώς από την Κίνα και αν σταδιακά στα επόμενα χρόνια -και σε πόσα- θα οικοδομήσει ξανά την απειλή. Από την άλλη, θα αποδεχθεί το Ισραήλ τη διατήρηση των μουλάδων στην εξουσία, έστω και υπό αυτές τις συνθήκες; Εξυπηρετούνται τα γεωπολιτικά συμφέροντα των ΗΠΑ, που θέλουν τον έλεγχο του ιρανικού πετρελαίου; Πόσο ευδιάκριτα είναι τα σύνορα της ήττας και της νίκης;..
O χάρτης αποτυπώνει τους άξονες επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ μετά την αναδιάταξη δυνάμεων. Αληθές είναι ότι οι Φρουροί της Επανάστασης όχι μόνο αντέχουν, αλλά ταυτοχρόνως απαντούν με σφοδρά πυρά κατά στόχων εντός του Ισραήλ και των χωρών του Κόλπου.
Πρόκειται για τον κλασικό χάρτη που δημοσιεύουμε από την αρχή του πολέμου, τον οποίο ανανεώνουμε με βάση τις νέες δυνάμεις που φτάνουν στην περιοχή είτε αυτές είναι των ΗΠΑ είτε της Ευρώπης.
Την περασμένη Παρασκευή, οι ΗΠΑ κτύπησαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί Χαργκ, από το οποίο το Ιράν εξάγει το 90% περίπου των πετρελαιοειδών. Ο Πρόεδρος Τραμπ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να κτυπήσει και τις ίδιες τις πετρελαϊκές υποδομές, γεγονός που:
1. Θα απαντηθεί σφοδρά, όπως έχουν προειδοποιήσει οι Φρουροί της Επανάστασης, επί ανάλογων υποδομών στις χώρες του Κόλπου.
2. Θα προκαλέσει ζημιές, των οποίων οι επιπτώσεις θα επηρεάσουν τώρα και μελλοντικά τη διοχέτευση πετρελαίου στην παγκόσμιο
αγορά. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να γίνουν κινήσεις, όπως εκείνη που αφορά τη μερική άρση του εμπάργκο από τη Ρωσία.
3. Θα οδηγήσει στην πρόσθετη οικονομική εξασθένιση του Ιράν, η οποία είναι συναφής με την εν συνεχεία πτώση του καθεστώτος, αλλά και τη νέα πίεση στην παγκόσμια οικονομία εάν δεν υπάρξουν αντισταθμιστικά μέτρα.