Επιμέλεια: Μπάμπης Πετράκης
Από το Σάββατο το Αμερικανικό Κεντρικό Στρατηγείο (CENTCOM) μιλούσε για «εκτεταμένη ακριβή επίθεση» στο στρατηγικής σημασίας ιρανικό νησί Kharg. Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μίλησε για «τον πιο ισχυρό βομβαρδισμό στην ιστορία της Μέσης Ανατολής». Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είχαν χτυπήσει συνολικά 90 ιρανικούς στόχους στο νησί του Περσικού Κόλπου, μέσω του οποίου διεκπεραιώνεται το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν.
Μεταξύ των στόχων ήταν αποθήκες ναρκών, bunkers πυραύλων και πολλές άλλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις. «Για λόγους ευπρέπειας», όπως αναφέρει ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social, αποφάσισε «να ΜΗΝ καταστρέψει την πετρελαϊκή υποδομή του νησιού».
Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε προειδοποιήσει για περαιτέρω επιθέσεις. «Ίσως το δοκιμάσουμε ακόμα μερικές φορές, απλά για πλάκα», δήλωσε σαρκαστικά ο Τραμπ. Πλανάται πλέον το φάσμα αυτού που μέχρι τώρα θεωρούνταν αδιανόητο σε αυτόν τον πόλεμο με το Ιράν: μια εισβολή στο νησί με αμερικανικές χερσαίες δυνάμεις.
Ο Τραμπ ήθελε αρχικά με την απειλή κλιμάκωσης να αυξήσει την πίεση προς το Ιράν. Το κύριο ζήτημα αφορούσε το Στενό του Ορμούζ – τον μοναδικό στρατηγικό μοχλό που διαθέτει το Ιράν. Η Τεχεράνη έχει επιτεθεί σε περισσότερα από δώδεκα πλοία σε αυτό το στενό που είναι ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο και έχει ουσιαστικά σταματήσει την ναυσιπλοΐα. Κανονικά, περίπου το 20% του παγκόσμιου αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ. Πλέον περνούν μόνο ελάχιστα πλοία από την Κίνα ή την Τουρκία, τα οποία η Τεχεράνη επιτρέπει να περάσουν.
Η de facto αποκλεισμός του στενού πλάτους 33–55 χιλιομέτρων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ασύμμετρης πολεμικής τακτικής του Ιράν. «Η Τεχεράνη γνωρίζει εδώ και χρόνια ότι σε μια συμβατική σύγκρουση δεν μπορεί να αντέξει απέναντι στην κορυφαία στρατιωτική δύναμη του κόσμου», δήλωσε ο Γερμανός ειδικός σε θέματα ασφαλείας Hans-Jakob Schindler από το International Centre for Counter-Terrorism στην WELT.
Όμως με τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ, το Ιράν παραμένει στο παιχνίδι παρά τις τεράστιες επιθέσεις εναντίον του κρατικού και στρατιωτικού μηχανισμού του σε αυτόν τον υπαρξιακό πόλεμο. «Η ζημιά για τις ΗΠΑ πρέπει να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη, ώστε να ασκηθεί πίεση στην Ουάσινγκτον», εξήγησε ο Schindler. Η τιμή του Brent έκλεισε την Παρασκευή πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι – αύξηση άνω του 40% από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Αυτό προκαλεί τεράστιες ανατιμήσεις στα καύσιμα, πλήττοντας τους Αμερικανούς πολίτες.
Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, παρατηρητές θεωρούν ότι ο Τραμπ θα κάνει τα πάντα για να τερματίσει τον ιρανικό έλεγχο του στενού. Αυτό θα σήμαινε πιθανότατα την οριστική ήττα του καθεστώτος. Ακόμα και οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) φέρονται να το θεωρούν δεδομένο, όπως ανέφερε πρόσφατα το Reuters επικαλούμενο υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο.
Ο Τραμπ κάλεσε λοιπόν τους συμμάχους να στείλουν πολεμικά πλοία για την ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ. «Οι χώρες του κόσμου που προμηθεύονται πετρέλαιο μέσω του Στενού του Ορμούζ πρέπει να φροντίσουν για αυτό το πέρασμα, και εμείς θα τις βοηθήσουμε», έγραψε ο Τραμπ το Σάββατο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Αεροπορικές επιδρομές στο νησί Kharg
Ταυτόχρονα, έδωσε εντολή για βομβαρδισμό του νησιού Kharg. Βρίσκεται μόλις 24 χιλιόμετρα από τις ακτές του ιρανικού ηπειρωτικού και διακινεί ετησίως περίπου 950 εκατομμύρια βαρέλια αργού. Το Kharg αποτελεί την οικονομική αρτηρία της Ισλαμικής Δημοκρατίας ως λιμάνι εξαγωγής πετρελαίου.
Αν το Ιράν χάσει την πετρελαϊκή υποδομή του νησιού, θα χάσει την κεντρική πηγή εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού του. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο τομέας πετρελαίου και φυσικού αερίου, παρά τις δυτικές κυρώσεις, εξακολουθεί να συνεισφέρει περίπου 30–40% στα κρατικά έσοδα. Τα καθαρά έσοδα από εξαγωγές πετρελαίου το 2023 υπολογίζονται μεταξύ 53 και άνω των 56 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
«Αν το Ιράν συνεχίσει να εμποδίζει την ελεύθερη και ασφαλή διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ», απείλησε ο Τραμπ, «τότε θα επανεξετάσω αμέσως την απόφασή μου να μην χτυπήσω τις εγκαταστάσεις πετρελαίου στο Kharg».
Για να ενισχύσει περαιτέρω την απειλητική ατμόσφαιρα, το Πεντάγωνο μετέφερε το αμφίβιο πλοίο USS Tripoli μαζί με την 31η Μονάδα Εκστρατείας Πεζοναυτών στον Περσικό Κόλπο. Αυτή η μονάδα περιλαμβάνει συνήθως περίπου 2200 Πεζοναύτες, που με τις υποστηρικτικές δυνάμεις μπορεί να φτάσει τους 5000 άνδρες.
Συμπεριλαμβάνονται ελικόπτερα, μαχητικά F-35, καθώς και MV-22 Osprey – στρατιωτικά αεροσκάφη με μεταβλητή κλίση πτερυγίων (tiltrotor), που απογειώνονται και προσγειώνονται κάθετα σαν ελικόπτερα. Οι κύριες αποστολές τους είναι η ταχεία μεταφορά στρατευμάτων, η λογιστική υποστήριξη και η ιατρική διακομιδή.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: Η Ουάσινγκτον προετοιμάζεται για χρήση χερσαίων δυνάμεων. Πρόκειται για την ισχυρότερη επιλογή που μπορεί να τραβήξει ο Τραμπ εναντίον του Ιράν. Σε σχέση με το Kharg, είναι η πιο ριψοκίνδυνη, αλλά θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ αποτελεσματική για τις ΗΠΑ. Μια καθαρά αεροπορική καταστροφή της πετρελαϊκής υποδομής θα πίεζε σκληρά την Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα θα εκτόξευε τις τιμές του πετρελαίου σε πρωτοφανή ύψη. Αντίθετα, η κατάληψη του νησιού θα πλήγωνε το καθεστώς εξίσου σοβαρά και θα το οδηγούσε σε αναπόφευκτη χρεοκοπία.
Η κατάκτηση ενέχει μεγάλο ρίσκο
Επιπλέον, μια λειτουργική πετρελαϊκή υποδομή θα αποτελούσε ιδανική «λεία πολέμου» για τον Τραμπ. Θα μπορούσε έτσι να εξασφαλίσει έσοδα για μια μελλοντική νέα ιρανική κυβέρνηση και ταυτόχρονα συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών. Οι Πεζοναύτες ίσως ακόμα και να καταλάμβαναν άλλα ιρανικά νησιά και τμήματα της νότιας ακτής, ώστε να εγγυηθούν την ασφαλή ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ. Ο Πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου Mohammad Bagher Ghalibaf δήλωσε ήδη την Πέμπτη ότι οποιαδήποτε επίθεση σε ιρανικά νησιά «θα σταματήσει κάθε αυτοσυγκράτηση».
Έτσι γίνεται σαφές ότι με μια χερσαία επίθεση ο Τραμπ αναλαμβάνει το μεγαλύτερο ρίσκο σε αυτόν τον πόλεμο με το Ιράν. Παρόλο που οι ΗΠΑ έχουν ήδη καταστρέψει πάνω από 60 ιρανικά πολεμικά πλοία, όπως ανέφερε ο Αμερικανός Ναύαρχος Brad Cooper, το Ιράν διαθέτει ακόμα αρκετές χιλιάδες ταχύπλοα σκάφη εξοπλισμένα με πολυβόλα, εκτοξευτήρες ρουκετών και αντιαεροπορικούς πυραύλους. Ορισμένα από αυτά μπορούν να μεταφέρουν τορπίλες για υποβρύχιες επιθέσεις.
Προστίθενται επίσης υδάτινα drones γεμάτα εκρηκτικά, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε μια απόβαση στο Kharg. Η εγγύτητα με το ιρανικό ηπειρωτικό αποτελεί επιπλέον κίνδυνο για τους Αμερικανούς Πεζοναύτες, καθώς θα βρίσκονται εντός βεληνεκούς ιρανικής πυροβολικού και εκτοξευτών ρουκετών.
Επιπρόσθετα, οι επιθέσεις με drones από αέρος, που από την αρχή του πολέμου προκαλούν μεγάλες ζημιές στις χώρες του Κόλπου, θα περιέπλεκαν ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Εκτός από λίγες σπηλιές, στο Kharg φαίνεται να λείπει φυσική κάλυψη για τους Πεζοναύτες. Μια εύκολη κατάληψη του νησιού δεν είναι καθόλου εξασφαλισμένη.
Παρ’ όλα αυτά, οι προετοιμασίες για ανάπτυξη αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων συνεχίζονται. Αν πρόκειται απλώς για τακτικό παιχνίδι του Τραμπ ή αν πραγματικά σκοπεύει να τις χρησιμοποιήσει, παραμένει ανοιχτό. Το ρίσκο είναι μεγάλο: απώλειες στρατιωτών θα έριχναν ακόμα περισσότερο τις δημοσκοπήσεις της κυβέρνησης Τραμπ. Τον Νοέμβριο διεξάγονται ενδιάμεσες εκλογές και ο Αμερικανός Πρόεδρος χρειάζεται επειγόντως επιτυχίες – όχι φέρετρα που επιστρέφουν στις ΗΠΑ.
ΠΗΓΗ: Die Welt