Γράφει ο Ξενής Χ. Ξενοφώντος*
Κάθε χρόνο στις 14 Μαρτίου οι αδούλωτοι Έλληνες της Κύπρου τιμούμε την μνήμη του γενναιόψυχου επαναστάτη, ποιητή και μαθητή Ευαγόρα Παλληκαρίδη από το χωριό Τσάδα της Επαρχίας Πάφου. Ήταν ο τελευταίος αγωνιστής της κυπριακής ελευθερίας που κρεμάστηκε από τους Άγγλους δυνάστες σε ηλικία μόλις 19 ετών συγκλονίζοντας το Πανελλήνιο με το ανυπότακτο φρόνημα του, τη μαθητική λεβεντιά και την πνευματική του ωρίμανση που τον κατατάσσουν στο πάνθεο της αθανασίας.
Στα 15 του χρόνια αψηφά την πάνοπλη Αγγλική αστυνομία, κατεβάζει από το στάδιο της Πάφου την αποικιοκρατική σημαία επιτυγχάνοντας ματαίωση των εορτασμών για τη στέψη της βασίλισσας, πράξη πρωτοφανής που δεν αποτολμήθηκε ποτέ σε άλλη αποικία της Γηραιάς Αλβιόνας. Με τη δράση του, αναδείχθηκε σε κορυφαία μορφή του απελευθερωτικού αγώνα των Κυπρίων για λευτεριά κι εθνική αξιοπρέπεια. Όταν διακήρυττε μέσω των ποιημάτων του ότι «θα ’παιρνε το μονοπάτι που πάει στη λευτεριά», συνειδητοποιούσε παρά το νεαρόν της ηλικίας του, πως η λευτεριά κερδίζεται μόνο με αίμα. Στο αποχαιρετιστήριο γράμμα του προς τους συμμαθητές του λίγο πριν πάρει τα σκαλοπάτια της λευτεριάς, τόνιζε ότι «μπορεί και να μην τον ξαναδούν παρά μόνο νεκρό». Αυτή η συνειδητή αντιμετώπιση του θανάτου στα χρόνια της εφηβείας και των μύριων ονείρων, τον κατέστησαν παγκόσμια νεανική μορφή και πρότυπο των λαών που παλεύουν για ελευθερία και επικράτηση των πανανθρώπινων ιδανικών.
Το απαράμιλλο θάρρος που επέδειξε κατά τη διάρκεια της δίκης – παρωδίας όπου κατηγορήθηκε για κατοχή όπλου, είναι άξιο θαυμασμού. Η απάντησή του όταν ρωτήθηκε αν είχε οτιδήποτε να πει ώστε να μην του επιβληθεί η ποινή του θανάτου, ενσαρκώθηκε σε παιάνα ελληνικής λεβεντιάς: «Ξέρω ότι θα με κρεμάσετε. Ό,τι έκαμα το έκαμα ως Έλλην Κύπριος ο οποίος ζητεί την ελευθερία του», παραπέμποντας στο «Μολών Λαβέ» του Λεωνίδα. Χρειάστηκαν εννέα δευτερόλεπτα από τη στιγμή που άνοιξε η ξύλινη καταπακτή για να ξεψυχήσει ο Βαγορής, στο σχοινί της αγχόνης. Πίσω του όμως άφησε με την ηρωική θυσία του παρακαταθήκη αιώνων.
Πολύ ορθά, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης εξαίροντας την ηρωική του μορφή διαμήνυσε πως «απέναντι στον Ευαγόρα, απέναντι σε όλους αυτούς που αγωνίστηκαν για να υπάρχει σήμερα ό,τι πιο σημαντικό έχουμε η Κυπριακή Δημοκρατία, είμαστε υπόλογοι και έχουμε βαριά ευθύνη να ανταποκριθούμε όχι με λόγια, αλλά με πράξεις, στα προστάγματα της πατρίδας μας και να φανούμε αντάξιοι της παρακαταθήκης και της κληρονομιάς τους.»
Σήμερα, που στη γειτονιά μας συντελούνται κατακλυσμιαίες γεωστρατηγικές ανακατατάξεις με τον νεοοθωμανο Ερντογάν να παρακολουθεί αμήχανα τις εξελίξεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ήλθε η ώρα να διεκδικήσουμε από τους συμμάχους μας απόδοση δικαιοσύνης στην ημικατεχόμενη Κύπρο και δικαίωση των πολύχρονων αγώνων της Ελλάδας υπέρ της Ανθρωπότητας. Κύπρος και Ελλάδα, μπορούν κάλλιστα να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα της Ευρώπης και της Δύσης στην ταραγμένη Μέση Ανατολή και όχι μόνο. Και αυτό αναδεικνύεται περίτρανα μέσα από τη στενή και ειλικρινή συνεργασία των κυβερνήσεων των δυο αδελφών κρατών στις κρίσιμες τούτες ώρες. Ταυτόχρονα αξιώνουμε από τις κυβερνήσεις και τον πολιτικό κόσμο Κύπρου και Ελλάδας να συγκροτήσουν πανεθνικό μέτωπο μέσα σε κλίμα εθνικής ενότητας και ομοψυχίας, για αντιμετώπιση των ορδών του «Αττίλα» που απειλει να θέσει υπό ομηρεία ολόκληρη την Κύπρο.
Αυτό είναι και το καλύτερο μνημόσυνο για τον Βαγορή μας και η πρέπουσα απόδοση τιμής στις αιώνιες ερρωμένες του, την ελευθερία και την αιώνια Ελλάδα του οικουμενικού φωτός.
*Δημοσιογράφος, πρόεδρος του Ενιαίου Πολιτιστικού Δόγματος Κύπρου – Ελλάδας – Απανταχού Ελληνισμού