Εν αναμονή της επίσημης επίσκεψης του Ντόναλντ Τραμπ στη Βρετανία, η εικόνα του Αμερικανού προέδρου στη βρετανική κοινή γνώμη παραμένει ιδιαίτερα αρνητική. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της YouGov, μόλις το 16% των Βρετανών δηλώνει ότι έχει θετική γνώμη για τον Τραμπ.
Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει ο Economist, παρότι ο ίδιος παραμένει αντιδημοφιλής, οι ιδέες που συμβολίζει ο «Τραμπισμός» φαίνεται να ριζώνουν ολοένα και βαθύτερα στη βρετανική κοινωνία.
Η έκπληξη Ρόμπινσον
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η εντυπωσιακή συγκέντρωση του ακροδεξιού ακτιβιστή Τόμι Ρόμπινσον, στις 13 Σεπτεμβρίου στο Λονδίνο. Περίπου 150.000 άνθρωποι συμμετείχαν στην πορεία με τίτλο «Unite the Kingdom», αριθμός πολλαπλάσιος από τους συνηθισμένους «σκληροπυρηνικούς» οπαδούς του. Το πλήθος ήταν ετερόκλητο: από διαδηλωτές κατά της μετανάστευσης και της κλιματικής πολιτικής, μέχρι ακτιβιστές που καταγγέλλουν «λογοκρισία» στα social media.
Η ατμόσφαιρα напθύμιζε περισσότερο αμερικανική πολιτική συγκέντρωση: καπέλα «MAGA», μπλουζάκια με τον δολοφονημένο Τσάρλι Κερκ, ενώ δεν έλειψε και τηλεοπτική παρέμβαση του Έλον Μασκ που κάλεσε το πλήθος να διαλέξει στρατόπεδο με το σύνθημα «είτε πολεμάς είτε πεθαίνεις».
«Αμερικανοποίηση» των πολιτικών διλημμάτων
Η επικείμενη επίσκεψη του Τραμπ θα συνοδευτεί από τελετουργικά υψηλού συμβολισμού –παρέλαση με άμαξες, κανονιοβολισμούς και δείπνο με τον βασιλιά Κάρολο στο Κάστρο του Ουίνδσορ. Όμως, όπως τονίζει ο Economist, το ουσιαστικό ερώτημα είναι πόσο «τραμπικά» μοιάζουν πλέον τα πολιτικά διλήμματα που απασχολούν τη Βρετανία.
Σύμφωνα με ανάλυση του British Election Study, οι πολίτες που υιοθετούν θέσεις «τύπου MAGA» αυξήθηκαν από το 25% το 2020 στο 36% το 2025, αν και παραμένουν λιγότεροι από την περίοδο 2014, όταν κυριαρχούσε το UKIP.
Ιστορικό χαμηλό εμπιστοσύνης στο κράτος
Την ίδια στιγμή, η δυσπιστία προς την κυβέρνηση βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα: μόλις το 12% των Βρετανών δηλώνει ότι εμπιστεύεται την κυβέρνηση «τις περισσότερες φορές» – έναντι 40% το 1986. Αντίθετα, το 46% απαντά ότι «σχεδόν ποτέ» δεν έχει εμπιστοσύνη.
Αυτή η κρίση εμπιστοσύνης τροφοδοτεί αιτήματα για μαζικές απελάσεις, αμφισβήτηση της κλιματικής πολιτικής και άνοδο του αντιεμβολιαστικού κινήματος.
Οι αποστάσεις Φάρατζ
Παρά τη δυναμική του συλλαλητηρίου, ο Νάιτζελ Φάρατζ και το κόμμα Reform UK κράτησαν σαφείς αποστάσεις από τον Ρόμπινσον. Ο Economist σημειώνει ότι ο Φάρατζ γνωρίζει πως για να διευρύνει την απήχησή του στους μεσοαστούς ψηφοφόρους πρέπει να αποφύγει την ταύτιση με τα άκρα, παρότι προσβλέπει στη στήριξη των «τραμπικών» διαδηλωτών στις κάλπες.
«Η επανάσταση του Τραμπ έρχεται στη Βρετανία»
Μέσα σε αυτό το κλίμα οικονομικής στασιμότητας, ακριβής στέγασης και αίσθησης κοινωνικής παρακμής, τα πολιτικά αντανακλαστικά του Τραμπ βρίσκουν πρόσφορο έδαφος στη Βρετανία.
Όπως έγραψε πρόσφατα ο Τσάρλι Κερκ –και υπενθυμίζει ο Economist– «η επανάσταση του Τραμπ έρχεται στο Ηνωμένο Βασίλειο». Και παρότι οι Βρετανοί απορρίπτουν τον ίδιο τον Τραμπ, τα συνθήματα και οι ιδέες του μοιάζουν να έχουν ήδη διαπεράσει σε βάθος το βρετανικό πολιτικό σκηνικό.