Όχι, δεν ήταν στημένο το τροχαίο που στέρησε τη ζωή στο Φώτη Κόντογλου! Θα ήταν πιθανό γιατί ο Κόντογλου σηματοδότησε ως διανοούμενος μια ανανεωτική στροφή στο μισητό από το ντόπιο κατεστημένο και τους ξένους αρμοστές Βυζαντινό πολιτισμό του πολύπαθου ελληνισμού.. Τόσο ως λογοτέχνης όσο κι ως ζωγράφος αγιογράφος συνέβαλε στην επαναφορά ανάδειξη του Βυζαντινού πολιτισμού μέσα από τα έργα του. Ένας από τους τελευταίους πριν η ελληνική διανόηση καταληφθεί εξ ολοκλήρου από τον ξένο αποικιοκρατικό παράγοντα που καταπνίγει το ταυτοτικό ιδίωμα του νεοέλληνα..Θα μπορούσαν να τον είχαν στείλει με τον κλασικό ατυχηματικό τρόπο..όπως κι άλλους .. Όμως δεν είναι αυτή η περίπτωση.
Ήταν ένας γέροντας που τον αγαπούσε πολύ τον είχε κάτι σαν άγιο…και του καρφώθηκε ο λογισμός ότι τον έφαγε το παρακράτος. Την ίδια μέρα με το αυτοκίνητό του σε μια διαδρομή ρουτίνας σε ένα σημείο του δρόμου που δεν δικαιολογούσε σε καμιά περίπτωση κάποια δυσκολία το αυτοκίνητο που οδηγούσε παρέκκλινε της πορείας του και πήγε να σκοτωθεί για το τίποτα.. Τότε σιγουρεύθηκε μια για πάντα ότι αν είναι να γίνει το κακό γίνεται και εκεί που δεν συντρέχει λόγος και ότι το αυτοκινητιστικό του Κόντογλου ήταν όντως ατύχημα μη προκληθέν από δόλο..
Ο Φώτης Μαρτίνος ο εγγονός του Κόντογλου σκιαγραφεί την Ορθόδοξη ακεραιότητα του παπού του και τους αγώνες του με το εκκλησιαστικό κατεστημένο της εποχής..Ανατρέχει στα δύσκολα χρόνια που έζησε ο παππούς του μέχρι τον θάνατό του, ως συνέπεια των συγκρούσεων που είχε δημιουργήσει, επικρίνοντας μέσα από τα άρθρα του το έργο κάποιων εκκλησιαστικών λειτουργών της εποχής του, και όχι μόνο.
Τα έβαλε με Αρχιεπισκόπους ( σσ δηλ. με δεσποτάδες), είχε φτάσει μέχρι και τον Πατριάρχη, στέλνοντάς του αυστηρές επιστολές και λαμβάνοντας πίσω αυστηρές προειδοποιήσεις.
«Από το 1955 και μετά, τα χρόνια δυσκόλευαν όλο και περισσότερο, γιατί είχε δημιουργήσει πολλές κόντρες και με το καθηγητικό, αλλά και με το ιεραρχικό κατεστημένο. Τα έβαλε με Αρχιεπισκόπους, είχε φτάσει μέχρι και τον Πατριάρχη, στέλνοντάς του αυστηρές επιστολές και λαμβάνοντας πίσω αυστηρές προειδοποιήσεις. Μάλιστα, σταμάτησαν να του δίνουν πια εικονογραφήσεις εκκλησιών και τον απέκλεισαν ακόμη και από το έργο της Καπνικαρέας, το οποίο είχε ξεκινήσει, αλλά δεν κατάφερε να ολοκληρώσει. Κι έφτασε στο σημείο, όταν σε εκείνον και τη γιαγιά μου συνέβη το σοβαρό αυτοκινητικό ατύχημα το 1963, να μην έχει πια τίποτα. Ζούσε μόνο από τις βοήθειες που του παρείχε ο εκδότης του και νονός μου, Αλέκος Παπαδημητρίου».
Τον Ιούλιο του 1965, δύο χρόνια μετά το ατύχημα, ο Κόντογλου πεθαίνει ύστερα από μετεγχειρητική μόλυνση και το σπίτι του στα Πατήσια γεμίζει από κόσμο.
«Θυμάμαι πάρα πολύ καλά την ημέρα που πέθανε ο παππούς μου: ήταν μια θλιβερή μέρα που έντυσε στα μαύρα όλη τη γειτονιά. Οι γειτόνισσές μας το απόγευμα εκείνης της μέρας έβγαιναν μαυροφορεμένες από τα σπίτια τους, περνούσαν την πόρτα του σπιτιού μας και καθόντουσαν στο σαλονάκι. Αυτές οι γυναίκες ήταν που μοιρολόγησαν τον Κόντογλου».
Είχα ένα σκαμνάκι, καθόμουν δίπλα του κι εκείνος ζωγράφιζε. Ηταν μισοσκόταδο μέσα στο ατελιέ, γιατί δεν του άρεσε το φως και, καθώς ζωγράφιζε, τον άκουγα να ψέλνει. Εκείνη την ώρα, είχε απόλυτη συναίσθηση ότι φτιάχνει την εικόνα του Θεού. Βρισκόταν σε έναν άλλο κόσμο και με έπαιρνε κι εμένα μαζί του».
Ο Φώτης Μαρτίνος, εγγονός του Φώτη Κόντογλου, γυρίζει τον χρόνο πίσω στα παιδικά του χρόνια, στο σπίτι της συνοικίας Κυπριάδη, στα Πατήσια. Στο ισόγειο στο οποίο ζούσε μέχρι την τελευταία ημέρα ο παππούς του, ο άνθρωπος που άφησε το στίγμα του τόσο ως λογοτέχνης όσο και ως ζωγράφος αφιερώνοντας μεγάλο μέρος της ζωής του στην τέχνη της βυζαντινής αγιογραφίας: ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της γενιάς του ’30, που υπήρξε δάσκαλος σπουδαίων Ελλήνων ζωγράφων όπως ο Γιάννης Τσαρούχης και ο Νίκος Εγγονόπουλος.
Αν ο Παπαδιαμάντης είναι ο ”άγιος” των γραμμάτων ο Κόντογλου είναι ο ”άγιος” των γραμμάτων και των τεχνών”.
dimpenews.com