Με πανηγυρικό τόνο παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση η υπογραφή των συμβάσεων παραχώρησης θαλάσσιων οικοπέδων νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου στην κοινοπραξία Chevron – Helleniq Energy. Όμως, σύμφωνα με την ΕΣΤΙΑ, πίσω από την εικόνα «ιστορικής ενεργειακής εξέλιξης», κρύβεται μια πολιτική επιλογή: να μην ειπωθεί ούτε λέξη για τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στις συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες, ώστε να μην προκύψει τριβή με την Άγκυρα και να μη χαρακτηριστούν οι κινήσεις «μονομερείς ενέργειες».
Η εφημερίδα τοποθετεί την υπόθεση στο ευρύτερο πλαίσιο που –όπως υποστηρίζει– δημιουργούν το Κοινό Ανακοινωθέν της Άγκυρας και η Διακήρυξη των Αθηνών, τα οποία «τρέχουν» ήδη και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση διαχειρίζεται ακόμα και μια συμφωνία οικονομικού/επενδυτικού χαρακτήρα.
Το «κενό» στις δηλώσεις: ούτε “τουρκολιβυκό”, ούτε “Γαλάζια Πατρίδα”
Η ΕΣΤΙΑ επισημαίνει ότι στις δημόσιες τοποθετήσεις του Πρωθυπουργού και του υπουργού Ενέργειας –παρόντων εκπροσώπων της εταιρείας και της πρέσβεως των ΗΠΑ στην Αθήνα– δεν υπήρξε καμία αναφορά:
-
στα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας,
-
στο τουρκολιβυκό μνημόνιο,
-
στη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Κι αυτό, όπως θυμίζει η εφημερίδα, έρχεται σε αντίθεση με προγενέστερο κυβερνητικό αφήγημα, σύμφωνα με το οποίο το ενδιαφέρον και η παρουσία της Chevron συνιστούσαν «έμπρακτη αναγνώριση των ελληνικών θέσεων από τις ΗΠΑ», άρα πρακτικά μια κίνηση που «αποδυναμώνει» τα τουρκικά τετελεσμένα σε επίπεδο πολιτικής νομιμοποίησης.
Το συμπέρασμα της ΕΣΤΙΑΣ είναι ωμό: η κυβέρνηση δεν θέλει να “δέσει” την ενεργειακή εξέλιξη με εθνική-κυριαρχική ανάγνωση, επειδή φοβάται τη ρετσινιά της «μονομερούς ενέργειας» στο πλαίσιο της ελληνοτουρκικής εξομάλυνσης.
Η αμερικανική στάση: «οικονομικό θέμα, χωρίς πολιτικές προεκτάσεις»
Στο ίδιο κάδρο, η εφημερίδα καταγράφει πως για την αμερικανική πλευρά –όπως προκύπτει από την παρουσία/εκπροσώπηση της πρέσβεως– το project εμφανίζεται καθαρά οικονομικό, χωρίς ρητή σύνδεση με κανόνες δικαίου, κυριαρχία ή οριοθετήσεις.
Έτσι, η μόνη σταθερή αναφορά που μένει στο τραπέζι είναι η «στρατηγική σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ», με ένα κρίσιμο –κατά την ΕΣΤΙΑ– ερώτημα να αιωρείται:
πώς μεταφράζεται αυτή η σχέση “στο πεδίο” σε μια κρίση;
Η εφημερίδα μιλά για κατάσταση αοριστίας, όπου η πολιτική ασφάλεια που θα ανέμενε η Αθήνα δεν «κουμπώνει» ρητά πάνω στην επένδυση.
Από «εξορύξεις» σε «έρευνες»: δεύτερη υποχώρηση στο λεξιλόγιο
Η ΕΣΤΙΑ καταγράφει και μια δεύτερη αλλαγή γραμμής: ενώ προηγουμένως υπήρχε δημόσια κουβέντα για εξορύξεις, τώρα η επίσημη γλώσσα κατεβάζει τον πήχη σε:
-
έρευνες
-
ή, το πολύ, ερευνητικές γεωτρήσεις.
Μάλιστα παρατίθεται και η δημόσια τοποθέτηση του Πρωθυπουργού ότι δεν θα υπάρξει σαφής εικόνα για το τι υπάρχει πριν γίνει η προσπάθεια, υπονοώντας πως τα οικονομικά μεγέθη που παρουσιάζονται παραμένουν ευκταία, όχι δεδομένα.
Παράλληλα, στις άτυπες ενημερώσεις προβάλλεται το στοιχείο ότι η έκταση των περιοχών ερευνών αυξάνεται από 47.905 τ.χλμ. σε 94.094 τ.χλμ., αλλά συνοδεύεται από την επισήμανση ότι το αποτέλεσμα είναι αβέβαιο.
Τα οικονομικά «νούμερα» της κυβέρνησης και η πραγματική τους βάση
Η εφημερίδα παραθέτει το πακέτο που προβάλλει η κυβέρνηση: εταιρική φορολόγηση, περιφερειακός φόρος, royalties, bonuses υπογραφής/παραγωγής, training fees, επιστροφές εσόδων και τραπεζικές εγγυήσεις, με εκτίμηση επενδύσεων που σε ορίζοντα δεκαετίας θα μπορούσαν να φτάσουν έως 790 εκατ. ευρώ.
Όμως το κεντρικό μήνυμα της ΕΣΤΙΑΣ είναι ότι αυτά τα ποσά δεν στέκονται πολιτικά και πραγματολογικά με τον ίδιο τρόπο, όταν η ίδια η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι μιλάμε πρωτίστως για έρευνες και όχι για βεβαιωμένη παραγωγή.
Ο «Κάθετος Διάδρομος»: από «ενεργειακός κόμβος» σε «εναλλακτική λύση»
Ιδιαίτερο βάρος δίνει η ΕΣΤΙΑ στην υποβάθμιση του Κάθετου Διαδρόμου. Θυμίζει τις ισχυρές δηλώσεις του 2025, όπου παρουσιαζόταν ως:
-
«νέα ενεργειακή ραχοκοκαλιά της Ευρώπης»,
-
κίνηση που καθιστά την Ελλάδα ενεργειακό κόμβο,
-
έργο μεγάλης γεωπολιτικής σημασίας.
Σήμερα όμως, μετά από «άγονους διαγωνισμούς» για τη μεταφορά φυσικού αερίου, η επίσημη γλώσσα –σύμφωνα με το δημοσίευμα– τον περιορίζει σε “εναλλακτική λύση” έναντι του ρωσικού αερίου, δηλαδή σε ένα πιο χαμηλό, λιγότερο φιλόδοξο σχήμα.
Η ουσία του δημοσιεύματος: «επένδυση χωρίς εθνικό αποτύπωμα»
Η ΕΣΤΙΑ δεν αμφισβητεί ότι η υπογραφή με Chevron είναι σημαντική κίνηση. Αμφισβητεί όμως το πολιτικό της «αντίκρισμα» και κυρίως το γεγονός ότι η κυβέρνηση:
-
δεν την “δένει” ρητά με τα κυριαρχικά δικαιώματα,
-
δεν χρησιμοποιεί τη συμφωνία ως εργαλείο απονομιμοποίησης του τουρκολιβυκού και της «Γαλάζιας Πατρίδας»,
-
εμφανίζεται να κινείται με οδηγό τον φόβο της τουρκικής αντίδρασης και τη λογική ότι «μην πούμε πολλά, για να μη θεωρηθεί πρόκληση».
Με άλλα λόγια, το ρεπορτάζ της ΕΣΤΙΑΣ λέει καθαρά αυτό:
Υπογράφουμε μεγάλα χαρτιά, αλλά αποφεύγουμε τη μεγάλη κουβέντα – αυτή που αφορά την κυριαρχία.